جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

ائتلاف «آیلان» و رسانه علیه جنگ

دیروز «هفتم» آیلان کردی بود. قرار بود آیلان سه ساله به همراه خانواده اش بخشی از صدها هزار جنگ زده ای باشند که برای فرار از جنگ و در جستجوی آرامش، هر روزه سوریه بحران زده را به مقصد اروپا ترک می کنند.

کد خبر: ۱۰۰۸۹۶
ائتلاف «آیلان» و رسانه علیه جنگ

دیروز «هفتم» آیلان کردی بود. قرار بود آیلان سه ساله به همراه خانواده اش بخشی از صدها هزار جنگ زده ای باشند که برای فرار از جنگ و در جستجوی آرامش، هر روزه سوریه بحران زده را به مقصد اروپا ترک می کنند.

به گزارش جماران، در همان روزی که آیلان به همراه پدر، مادر و برادر 5 ساله اش و 19 کرد و عرب دیگر آماده سوار شدن به قایق بادی قاچاقچی ترک می شدند تا به جزیره کوس یونان برسند، جدال سران کشورهای اروپایی بر سر پذیرفتن و نپذیرفتن پناهجویان به اوج خود رسیده بود. رهبران کشورهای شرقی بر سخت گیری ها و مخالفت خود پای می فشردند و به هیچ وجه نمی خواستند زیر بار خواسته آلمان و معدود کشورهای موافق پذیرش آوارگان بروند.

سه شنبه شب در حالی که هزاران مهاجر از جزیره کوس یونان گرفته تا پشت مرزهای اتحادیه اروپا در صربستان، مجارستان و یا اتریش گیر افتاده بودند، ناامید و پر ابهام در جستجوی سرنوشتی بهتر به سختی پیش می رفتند و گرسنگی، خستگی و فشار و بدرفتاری پلیس و ارتش این کشورها را تحمل می کردند، آیلان کوچولو و خانواده اش در آبهای دریای مدیترانه توانستند فقط به اندازه 4 دقیقه از ساحل ترکیه دور شوند.

قایق آیلان و خانواده اش گرفتار طوفان و امواج شد، قایقران فرار کرد، قایق واژگون شد، نه نفر نجات پیدا کردند و 14 نفرغرق شدند. پدر ایلان خود را نجات داد اما از ایلان و برادر 5 ساله و مادرش خبری نبود ... ساعتی بعد امواج مدیترانه پیکر بی جان آیلان را به ساحل بدروم در ترکیه بازگرداند؛ کودک معصوم و زیبا با بلوزی قرمز، شلواری سورمه ای و کفش های چرم قهوه ای رنگ با صورت روی شن های ساحل افتاده بود و هر چند ثانیه یک بار امواج دریا صورتش را نوازش می کردند.

نیلوفر دمیر عکاس جوان ترکیه ای به سرعت باخبر شد و قبل از اینکه ماموران برای جابجایی پیکر کودک اقدامی کنند در چند کادر مناسب تصویر ایلان افتاده بر ساحل را ثبت کرد. روز بعد تصویر ایلان آرام گرفته در ساحل، روی صفحه اول اکثر روزنامه ها، خبرگزاری ها و شبکه های خبری و صفحات کاربران شبکه های اجتماعی سراسر دنیا رفت و جهان را شوکه کرد.

امواج سهمگین مدیترانه سرنوشت «خانواده کردی» را تلخ و غمبار رقم زد اما عکسی که عکاس ترک از ایلان افتاده در ساحل گرفت و تیترها و متن هایی که رسانه ها و کاربران شبکه های اجتماعی برای این تصویر نوشتند، سرنوشت صدها هزار مهاجر آواره را به گونه ای دیگر رقم زد. یکی دو روز بعد پیکر ایلان و برادر و مادرش در خاک کوبانی آرام گرفت و همزمان راهها و قطارها و مرزها به روی مهاجران باز شد و هزاران خانواده آواره از جنگ در سوریه و عراق در خاک اتریش و آلمان و سوئد به آرامش رسیدند و از خوش رفتاری ناگهانی پلیس، دولتمردان و مردم اروپا غافلگیر شدند.

چهار سال از جنگ چندجانبه در سوریه و عراق می گذرد. آیلان در سال اول جنگ و در شرایطی که دامنه درگیری ها به صورت خزنده به کوبانی نزدیک می شد، متولد شد و پا به پای فراگیر شدن جنگ و فربه شدن داعش و مسلح شدن و جنگجویی جوانان کوبانی و تداوم جنگ، یک ساله و دو ساله و سه ساله شد. کوبانی چند بار بین کردها و داعش دست به دست شد. آیلان به عنوان نماد و نماینده قربانیان بی گناه این جنگ روزی این سوی سیم های خاردار مرز و در چادر و اردوگاه و روزی دیگر آن سوی مرز و در ویرانه های خانه پدری اش روزگار گذراند.

ایلان سه ساله صدها کیلومتر آنسوتر از جنگ و درگیری های پیچیده سوریه و عراق جان داد و مرگ او را نه آتش مستقیم جنگ که امواج آب رقم زد. اما معصومیت کودکانه او و کادر فوق العاده ای که موج و ساحل و دریا و ترکیب لباس آیلان در اختیار این عکاس آماتور قرار داد، منجر به عکس هایی قوی و تاثیرگذار شد که هم جهان را تکان داد و هم مسیر تاریخ را حداقل درباره تعاریف مهاجرت و اوارگی و پناهندگی عوض کرد. با این اتفاق تلخ در هفته گذشته، هم چهره ترسناک جنگ و شعله های آتش افراط در خاورمیانه انگار که شفاف تر و بدون پارازیت به جهان مخابره شد و هم مساله آوارگان و واقعیت های اجتماعی این بحران در سرنوشت سازترین مقطع تاریخی به بهترین نحو ممکن در جهان برجسته شد و به سران اروپا و اتحادیه عرب و همه چهره های اثر گذار در این معادله چند مجهولی تلنگر زده شد.

عکس آیلان کردی در شرایطی نادیده های جنگ خاورمیانه را به سراسر جهان مخابره کرد که تاکنون انگار رسانه، علیرغم دست و پا زدن های فراوان و تلاش بسیار خبرنگاران و عکاسان در اثرگذاری واقعی بر افکار عمومی جهان عاجز بود. گویی که تاکنون تصویر و خبر در جنگ سوریه به جای تاثیرگذاری و تعیین کنندگی، فقط موظف به گزارشگری منفعل و بی طرفانه یا جانبداری از یکی ازطرف های درگیر بود و صرفا به کنجکاوی ها درباره طرف های درگیر و چرایی منازعات پاسخ می داد وبه تکمیل دانسته ها درباره گروه داعش مشغول بود.

مرگ یا آوارگی، سرنوشت محتوم آیلان و آیلان های کوچکی است که پا به پای این جنگ خانمانسوز بزرگ می شوند. آنها بدون اینکه بدانند تقاص کدام تقصیر را پس می دهند و سهم و حق آنها از زندگی و آرامش چیست، روزی زیر آتش خمپاره و تیر و ترکش طرفهای درگیر و روزی در گرسنگی و آوارگی و روزی در میانه دریا در آرزوی آرامش و کودکی کردن جان می دهند. در این سالها در جای جای سوریه و شمال عراق از کوبانی و رقه و حلب و ادلب و دیرالزور تا موصل و رمادی و تکریت و سنجار و اسپایکر، وقایع تلخ و وحشتناک زیادی به خصوص درباره سرنوشت کودکان و نوجوانان قربانی جنگ ثبت و رسانه ای شد.

با این همه اما تاکنون نه تصویر کودک یزیدی گمشده در سنجار، نه تصاویر زنان و کودکانی که به بردگی گرفته شدند، نه سرهای بریده کودکان، خبرنگاران و فعالان اجتماعی غربی، نه قتل عام 1700 دانشجو و دانش آموز شیعه در فاجعه اسپایکر، نه کودکان و زنان گرفتار شده در امواج مدیترانه و نه دیگر تصاویر و گزارش های نوشته شده درباره قتل عام ها، آوارگی ها و ویرانی های این جنگ نتوانستند کاری که عکس پیکر بی جان آیلان سه ساله با جهان کرد را انجام دهد. آیلان یک اتفاق نبود، او متولد جنگ بود و ماموریت داشت کاری را بکند که دیگران نتوانستند انجام دهند، اما باید انجام می شد.

منبع: روزنامه ابتکار

انتهای پیام

دیدگاه شما