جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یادداشت دکتر مهدوی/

انسان شیفته جاذبه های ظاهری، قدرت تشخیص و تمییز را از دست می دهد

کد خبر: ۹۰۳۲۴
انسان شیفته جاذبه های ظاهری، قدرت تشخیص و تمییز را از دست می دهد

پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران: دکتر ناصر مهدوی در هفتمین بخش از سلسله یادداشت های خود به مناسبت ماه مبارک رمضان، معتقد است انسانی که شیفته برخی جاذبه های ظاهری می شود قدرت تشخیص و تمییز را از دست می دهد.

«به نام خداوند کریم»

گفتیم که از منظر دینی، این نفس آدمی است که به جهت گزینش نادرست خود بشر تیرگی درون را فراهم می آورد و جان را در زندان تمایلات ناصواب خود به بند می کشد. اینکه انسان گونه ای آفریده شده که می خواهد انتخابگر باشد تیغ دو دمی گشته که هم به زیان خود گام بر می دارد و هم می تواند با قدرت انتخاب، راه های درخشان شکوفایی را طی نماید. بسته به حساسیت و شیوه زندگی آدمیان که میل او بیشتر به کدام سمت بچرخد و کاروان هستی آدمی را به سوی خود بکشاند. کثیری از انسان ها اهل لذت نقد هستند و کمتر محاسبه می کنند که این لذت نقد ممکن است چه نتایج ناگواری به همراه داشته باشد.

برای همین است که شیفته ظاهر می شوند بی آنکه به درستی ارزیابی کنند که این جذابیت ظاهری چه بسا زهرتلخ باطنی به همراه داشته باشد به این ترتیب است که نخستین زمزمه های اسارت انسان به گوش می آید، یعنی توجه به صورت، ظاهر و مفتون شدن در برابر جاذبه های صوری و بی خبری از نتایج و پیامدهای بعدی. مولوی به نکته بسیار مهمی اشاره می کند و می گوید:

«من ز مکر نفس دیدم چیزها کو برد از سحر خود تمییزها»

یعنی آدمی چنان شیفته برخی جاذبه های ظاهری می گردد که قدرت تشخیص و تمییز را از او می ستاند و هیجان به دست آوردن موقعیت های لذت بخش، چشم واقعیت بین آدمی را کور می کند. به این ترتیب دل به اموری می سپارد که در ظاهر خرمی و خشنودی خویش را در آن ها دیده ولی درواقع همان امور دام هزاران بلای آدمی می گردند. در جایی دیگر می گوید:

«دیدم اندر خانه من نقش و نگار بودم اندر نقش خانه بی قرار

ای دریغا بود ما را برد باد تا ابد واحسرتا شد للعباد»

یعنی من چشم به محتوا ندوختم، گوهر را ندیدم، بدون سنجش مشتاق و مجذوب نقش و ظاهر شدم و اکنون که عمرم را با ظاهر و صورت جذاب ولی بی محتوا و پردردسر سپری کرده ام. آنچه برایم مانده است اندوه و حسرت است، برای آدمیانی از این جنس، نفس به دست آوردن قدرت مهم و پر جاذبه است نه محتوای قدرت که می تواند عدالت و نوعی مدیریت و شفقت بر خلق باشد. جذابیت به دست آوردن پول و ثروت مهم است نه درک اینکه با پول می توان نیازمندی بسیاری از انسان های تهی دست را نیز پاسخگو بود.

در روابط انسانی بهره کشی از آدمیان برایشان مهم است و اینکه دیگران را ابزاری برای کام جویی خویش بدانند، نه باور به انسانیت انسان ها و یکسان و همسان دیدن همه انسان ها.

اینگونه نگرش بشری تیرگی درون را فراهم می آورد و امکان زمین گیر شدن آدمی را تحقق می بخشد. در قرآن کریم وقتی خداوند از افرادی سخن می گوید که به آسانی و ارزانی ارزش زندگی خود را کم رنگ و بی حاصل کردند اشاره می فرماید که: « َعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ» ( سوره الروم، آیه 7) به این معنا افرادی که سطحی نگر هستند و خیلی زود به دام جاذبه های به ظاهر شیرین اطراف خود و دنیای خود می افتند، در پایان بازی اگر به درستی قواعد بازی را رعایت نکرده باشند، بازنده می شوند و فقط حسرت و رنج نصیب آنان می شود.

حافظ به تعبیری دیگر می گوید:

«چو عاشق می شدم گفتم که بردنم گوهر مقصود ندانستم که این دریا چه موج خون فشان دارد»

عجله و اشتیاق برای لذت بردن از صورت های رنگارنگ ممکن است موج های خون فشان در سر راه آدمی سبز کند و چنان مصیبت هایی را بر آدمی تحمیل کند که شاید و فقط شاید هرگز امکان جبران آن فراهم نگردد. آیا تاکنون صدای افسوس و دریغ اطرافمان را نشنیده ایم؟ آیا با سرنوشت کسانی آشنا نشده ایم که به یکباره از عرش به دامن فرش سقوط کردند و نعره پشیمانی و ندامت سر دادند؟

راز بسیاری از این لابه ها و ناله ها در صفت دردناک ظاهربینی و صورت پرستی نهفته است که اگر مجذوب هیجانات ظاهری نمی شدند و اگر فرصت ارزیابی درست به خود می دادند شاید هرگز چنین اندوهناک بر زندگی لطمه خورده اعتراض نمی کردند.

پس آفت دل سپاری به لذت نقد و غفلت از نتایج شوم و دردآور آن شاید نخستین گام در تباه کردن جان باشد که باید سخت مراقب آن بود.

انتهای پیام

دیدگاه شما