جماران-سید محمد یوسف ثانی: «بسیار غمگینم... قلبم به همراه آلیشیا و جان و خانواده آن ها است. همکاری شگفت انگیزی بود. ذهنهای زیبا. قلب های زیبا»
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، خبر کوتاه بود اما تنها دنیای ریاضیات و اقتصاد نبودند که از خواندن آن در غم و اندوه فرو رفتند. اتفاقاً عبارتی که در ابتدای متن آمده روز گذشته در حساب توییتر راسل کرو هنرپیشه مشهور سینمای هالیوود نقش بست. شاید عجیب است که گاهی از زندگی آدمها داستانهایی ساخته میشود که هر چند تماماً حقیقت نیستند، اما از حقیقت زیبا ترند و در طول سالیان متمادی انگیزه بخش زندگی میلیونها انسان می شوند.
«جان فوربز نش» ریاضیدان مشهور آمریکایی دیروز در راه بازگشت از نروژ در شهر نیوجرسی آمریکا در یک تصادف تاکسی به همراه همسرش الیشیا نش جان باخت. جان نش برای اقتصاد خوانده ها و ریاضی خوانده ها چهره ای نام آشنا است. نش نخستین مقاله ی علمی پژوهشی خود را در ۱۷ سالگی نوشت. در ریاضیات نام او معمولاً در بحث سیستمهای پیچیده و معادلات دیفرانسیل غیر خطی با مشتقات جزئی به چشم می خورد. مهمترین کشف نش، نظریه ی بازیها پس از ابداع توسط وی، در علوم بسیاری از جمله، اقتصاد، زیست شناسی تکاملی، و حتی علوم سیاسی بکار گرفته شد. «قضیه جداسازی نش» و «تعادل نش» به ترتیب در هندسه و ریاضیات اقتصادی به نام وی نامگذاری شده اند. «نظریه ی بازیها»ی نش سرانجام در سال ۱۹۹۴ جایزه ی نوبل اقتصاد را برای وی به ارمغان آورد.
اما آنچه جان نش فقید را برای غیر متخصصان هم مشهور کرده است داستان زندگی جذاب و زیبای اوست که روایت آن در کتاب «یک ذهن زیبا» به قلم «سیلویا نازار» استاد روزنامهنگاری دانشگاه کلمبیا آمده است. نش مبتلا به یکی از خطرناک ترین بیماریهای دنیای روانپزشکی بود: اسکیزو فرنیا
نش از سال از ۱۹۵۹ نزدیک به ۱۳ با این بیماری دست و پنجه نرم کرد و پس از آن کم کم دوباره توانست به فعالیت علمی باز گردد و کارهای آکادمیک خود را از سر بگیرد.
بیماران اسکیزوفرن نمیتوانند تفاوت میان واقعیت و تخیلات خود را تشخیص دهند و رفتار های اجتماعی غیرطبیعی از خود بروز میدهند و به همین دلیل بسته به شدت بیماری ممکن است برای خود و اطرافیان خطرناک قلمداد شوند. شاید تصور اینکه یکی از ریاضیدانان اقتصادی بزرگ زمانه ما به چنین بیماری ای مبتلا بوده سخت باشد.
سال 2001 از روی کتاب زندگینامه وی فیلمی به کارگردانی ران هاوارد و بازی راسل کرو و جنیفر کانلی ساخته شد که برنده ی جایزه ی اسکار بهترین فیلم بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه اقتباسی و بهترین هنر پیشه نقش اول مرد و نقش مکمل زن شد.
جان نش حقیقی احتمالاً با جان نش داستان ران هاوارد تفاوتهای زیادی دارد. اما شرح رنجهایی که خود وی و خصوصا همسرش برای مبارزه با بیماری ذهنی نش متحمل شدند احتمالاً تا حد خوبی به واقعیت نزدیک است. شاید سخنرانی پایانی فیلم که تماماً ساخته ی ذهن نویسنده ی فیلم است در مراسم اهدای جایزه نوبل اثر گذار ترین بخش فیلم باشد. بخشی که نش را احتمالاً تا همیشه در یادها نگاه خواهد داشت:
«من همیشه به اعداد باور داشته ام. به معادلات و منطق که همگی بر دلیل مبتنی هستند. اما پس از گذراندن عمری در چنین کار هایی از خود می پرسم، منطق حقیقی چیست؟ چه کسی دلایل را تعیین می کند؟ و تلاش من برای پاسخ به این سؤال مرا به جسم، به ماورای جسم ، و به توهمات برد. و در پایان مرا بازگرداند. و در این سفر من عظیم ترین کشف زندگی حرفهای خود را انجام دادم. عظیم ترین کشف تمام زندگیام را. و آن این که تنها در معادلات زارآمیز عشق است که میتوان دلایل حقیقی را یافت.[سپس رو به همسرش میکند:] تنها به خاطر توست من امشب اینجا ایستاده ام. تو دلیل اینجا بودن منی. تو دلیل بودن منی. متشکرم!»
منابع:
دایره المعارف ویکی پدیا