در بیست و هشتمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، غرفه کودک و نوجوان مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) میزبان برخی از شاعران و نویسندگانم ادبیات کودک و نوجوان بود. در یکی از روزهای برگزاری نمایشگاه کتاب سه شاعر و نویسنده حوزه کودک و نوجوان در غرفه کودک و نوجوان مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س)، حضور پیدا کرده بودند. حمید هنرجو شاعر کودک و نوجوان به عنوان میزبان، محمدرضا اصلانی و محمد گودینی نویسندگان کودک و نوجوان نیز به عنوان میهمان حضور داشتند . در این جمع در مورد ادبیات کودکان و مسائل آن گپ و گفتی چند جانبه انجام شد که درآن به برخی مسائل و دغدغه های آنان در مورد ادبیات کودک و نوجوان پرداخته شد.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، محمد گودینی که یک اثر داستانی به نام کنار جاده خاکی با انتشارات مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) در رده سنی کودک و نوجوان منتشر کرده است، با اشاره به مؤثر بودن نمایشگاه های کتاب در ایجاد شور و شوق در علاقمندان به کتاب و نویسندگان و شاعران اظهار کرد: تجدید دیدار نویسندگان، شاعران و مخاطبان کتاب در نمایشگاه کتاب شور و شوق خوبی را برای اهالی قلم و اندیشه به همراه می آورد.
وی درباره چگونگی پرداختن به تاریخ انقلاب در آثار داستانی رده سنی نوجوانان و کودکان اظهار کرد: آشنایی بچه ها با ادبیات انقلاب و آثار مربوط به امام در واقع نوعی آشنایی با فرهنگ و تاریخ این کشور است. کتابهای کودک و نوجوان جزو اولین قدم ها برای آشنا کردن نسل جدید کشور با فرهنگ و تاریخ خودشان است.
اصلانی با اشاره به اهمیت شکل ظاهری کتابهای کودک و نوجوان افزود: علاوه بر محتوا، هر چقدر بتوانیم در ترکیب و صفحه آرایی کتابهای کودک و نوجوان از خلاقیت های نوین استفاده کنیم همان قدر جذابیت های کتاب را برای نوجوانان و کودکان بیشتر کرده ایم.
حمید هنرجو شاعر کودک و نوجوان با اشاره به اینکه باید با زبان کودک با او سخن گفت افزود: از قدیم الایام گفته اند: چون که با کودک سر و کارت فتاد/ پس زبان کودکی باید گشاد. امروز سرودن و نوشتن برای کودکان بسیار مشکلتر است. از طرفی در عصر رسانه هایی که آمده اند و مکمل فضای مکتوب شده اند نوشتن و سرودن برای کودک سخت است و از طرفی دیگر برای جذب مخاطب کودک و نوجوان باید آثار منتشره از هر جهتی جذاب باشد. رنگ آمیزی و خلاقیت های زیادی که می تواند منجر به جذابیت هایی برای کودکان شود. هر سال هزاران جلد کتاب چاپ می شود و تعداد ناشران حوزه کودک و نوجوان هم کم نیست اما تنها برخی از کتاب ها با اقبال مواجه می شوند.
هنرجو افزود: کتابهایی بودند که از طرف ارگانهای دولتی کتاب سال انتخاب شدند و در مجلات و رسانه ها بسیار مورد توجه قرار گرفتند ولی مخاطبان توجه و عنایت خاصی به آنها نشان ندادند و حتی بعد تبلیغاتی هم نتوانسته کتاب را به خانه ها ببرد و به مخاطبان برساند.
گودینی درباره علل عدم موفقیت کتاب کودک و نوجوان در جذب مخاطب گفت: نویسندگان و شاعران ما در حوزه کودک و نوجوان بیشتر به سنت گذشته شان پایبندند و کمتر با ابزار ها و سلایق روز آشنا می شوند. متاسفانه ما و نویسندگان ما از نبض زمان کمی فاصله داریم. وقتی محتوا سنتی باشد و چاپ و توزیع هم به همین منوال باشد نتیجه این خواهد بود که رسانه های و کالاهای دیجیتال، اینترنت و شبکه های مجازی به سرعت از کتاب به شکل سنتی سبقت بگیرند. با درک این موضوع باید فکری اساسی کرد.
وی افزود: باید از بعد روانشناسی و اجتماعی خانواده های جامعه مان را بررسی کنیم و ببینیم چند درصد از آنها سبک زیستی سنتی دارند و چند درصد به مدرنیته گرایش دارند. باید ابتدا جامعه مخاطبانمان را بشناسیم تا بتوانیم برای آنها اثر تولید کرده و فاصله ایجاد شده را به سرعت جبران کنیم. تا کودکان و نوجوانان ما در دامهایی که نباید نیفتند.
محمدرضا اصلانی نیز با بیان اینکه امروز در عصر انبوه رسانه های مدرن زندگی می کنیم، اظهار کرد: امروزه شاهد هستیم که کودکان و نوجوانان بیش از بزرگتر ها به استفاده از رسانه های مدرن اقبال نشان می دهند و در این کار در مقایسه با بزرگ تر ها تسلط بیشتری دارند.
وی ادامه داد: باید شکل و محتوای کالاهای تولیدی فرهنگی را با توجه به شرایط روز تهیه کنیم. از نظر تصویرگری، شکل و محتوا و موضوع باید شرایط امروز جامعه و نیازهای نوین را در نظر بگیریم تا برای مخاطبین جذاب و مفید باشد.
اصلانی با اشاره به یکی دیگر از مشکلات حوزه نشر ادبیات کودکان و نوجوانان افزود: شرایط توزیع آثار مربوط به کودک و نوجوان رویه خوبی ندارد. توزیع کتاب از سوی ناشران به ندرت به صورت فراگیر صورت می گیرد. اکثر ناشران به صورت سنتی به توزیع کتاب اقدام می کنند به طوری که این نوع توزیع برای ناشران مقرون به صرفه نیست. علاوه بر این مسائل در تبلیغات آثار منتشره و در دسترس قرار دادن این کتاب ها نیز با مشکلاتی مواجه هستیم.
حمید هنر جو در ادامه گفتگو با بیان این مساله که نقش تربیتی و معرفتی اسطوره ها فریضه است افزود: برای معرفی شخصیت ها و اسطوره های مهم در کتاب باید پرداخت خوبی هم نسبت به آنها داشته باشیم. باید شعاری برخورد نکنیم و از سوی دیگر باید نوعی به آنها بپردازیم که مخاطب به شخصیت آنها جذب شود. اینها علاوه بر این است که معیارهای زیبایی شناسی در کتاب مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: از لحاظ زیبایی شناسی کتاب هرگز نمی تواند به جاذبه های سینما و موسیقی برسد. کتاب مخاطب خاص خود را دارد و برای جذب مخاطب پروسه زمانی خودش را می خواهد. امروزه دغدغه ها و فرصت ها برای پرداختن به کتاب و کتاب خوانی کم است.
هنرجو با اشاره به رهبری امام در پیروزی انقلابی که ابعاد و امواج انسانی، معرفتی و دینی آن خارج از مرزهای کشور طنین انداخته است، این سوال را مطرح کرد که: باید به این مساله نیز بپردازیم که امام خمینی را چگونه برای بچه ها معرفی و مطرح کنیم؟
گودینی با بیان اینکه شخصیت امام خمینی یک شخصیت فراگیر و جهانی است، گفت: تکرار آنچه که در فضای سیاسی از امام گفته شده و گفته می شود شاید برای معرفی امام به کودکان کافی و نتیجه بخش نباشد. باید از اطرافیان امام که سالها با امام بودند برای معرفی امام به نسل جدید استفاده کنیم. باید حرفهایی که تاکنون از امام گفته نشده را در آثارمان بیاوریم.
اصلانی نیز در ادامه بحث و گفتگو در غرفه کودک و نوجوان مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی اظهار کرد: همه مفاخر و مشاهیر ما نیز زندگی خصوصی داشته اند.امام خمینی از این مساله مستثنی نیست. امام را نباید تک بعدی معرفی کنیم. باید او را به عنوان انسان بزرگی که زندگی عادی نیز داشته به قلم و تصویر بکشیم.