وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: آفت مهم حوزه فرهنگ عمومی، تصمیمگیری بدون شناخت مسئله است که منجر به فعالیتهای نمایشی و سطحی میشود. هرگز از خودمان نپرسیدهایم که چرا روشهایی که در طول 30 سال برای مقابله با منکر بدحجابی به کار گرفتهایم به رفع آن منجر نشدهاست، دلیل آن این است که ریشههای بدحجابی را در جامعه نشناختهایم.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، علی جنتی در اجلاس ارتقای توانمندی شوراهای فرهنگ عمومی سراسر کشور که امروز شنبه 24 آبان در هتل لاله برگزار شد در تعریف فرهنگ عمومی گفت: فرهنگ تعیین کننده چگونگی تفکر و احساس اعضای جامعه به آن و در عین حال راهنمای اعمال انسانها و معرف جهانبینی آنها در زندگی است. رجوع به تعریفهای متفاوت از فرهنگ نشان میدهد که فرهنگ چیزی جز ارزشها، اعتقادات، باورها، منشها، خصائل و هنجارها و ادبیات و هنر و معماری است.
رئیس شورای فرهنگ عمومی ادامه داد: فرهنگ عمومی به معنای فرهنگی غایی است که در میان عامه مردم رسوخ کرده است. فرهنگ عمومی در حوزه ای قرار می گیرد که عقاید، ارزش ها و جلوه های اساسی جامعه در آن جا میگیرد به همین خاطر میتوان آن را یک مجموعه منسجم از ارزش ها و عقاید و رسومی دانست که متعلق به یک قوم است و همه فعالیت هایی را که مبتنی بر اندیشه و آداب آنهاست و نیاز بشری را برآورده می کند آن را شکل می دهند.
وی افزود:در یک جامعه بزرگ یک ملت و یک قوم بسیاری از ارزش ها باورها و معیارها را در درون خود سامان داده اند که از آن ها یک کل اجتماعی می آید که از آن به عنوان فرهنگ عمومی یاد میکنیم. شخصیت اجتماعی مردم در فرهنگ عمومی آنها خلاصه می شود و مسیر حرکت آنها به سمت تعالی و زوال را میتوان در آن شناخت.
جنتی ادامه داد: به اعتقاد جامعهشناسان خانوادهها در سایه فرهنگ عمومی رشد و بالندگی دارند و با این ابزار با واحدهای دیگر اجتماع ارتباط برقرار میکنند، در نتیجه وقتی نهاد خانواده در یک بستر سالم و غنی و پربار رشد می کند طبیعتا سلامت و نشاط جامعه نیز از آن حاصل می شود.
جنتی در ادامه با اشاره به مجموعه عواملی که موجب رشد فرهنگ عمومی می شود گفت: رسانهها و فضای مجازی در این زمینه نقش به سزایی دارند و مسئله رشد و ارتقای آنها برعهده همه اندیشه ها و اصحاب فکر است همچنین موضوع اقتصاد فرهنگ نیز نقش موثری در ارتقای فرهنگ عمومی دارد به هر اندازه که این مسئله با افزایش روبرو شود استقلال فرهنگی بیشتر می شود و به رشد جامعه کمک می کند و در مقابل آسیب های فرهنگی بسیاری را در جامعه می توان ناشی از وضعیت اقتصادی بدانیم.
رئیس شورای فرهنگ عمومی با اشاره به بیکاری تصریح کرد: ما در حاشیه شهرها جوانان مستعد زیادی آماده به خدمت داریم که جای مشخصی برای کار و خدمت رسانی ندارند در نتیجه به ناهنجاری هایی مانند سرقت مواد مخدر فساد و مشکلات دیگر روی می آورند.
علی جنتی ادامه داد: ساختارها و نهادهای اجتماعی در رشد فرهنگ جامعه نقش قابل توجهی دارند که یکی از این نهادهای کانونی، خانواده است. بنابراین آموزش سبک زندگی سالم و نظم اجتماعی از جمله عواملی است که به ساختارهای جامعه شکل میدهد.
وی درباره تأکید مقام معظم رهبری بر ارائه الگوهای مناسب و شایسته برای سبک زندگی را مبتنی بر نقش خانواده دانست و افزود: امروز در شرایطی به سر میبریم که رسانهها، شبکههای ماهوارهای، برخی کتابهای قاچاق و حتی بازیهای رایانهای، ابزاری برای تهاجم فرهنگی شدهاند و تغییر رفتارهای فردی و جمعی ما را نشانه گرفتهاند، ازجمله غذا خوردن و لباس پوشیدن.
رئیس شورای فرهنگ عمومی ادامه داد: مدیریت و سامان بخشیدن به جنبههای فرهنگی در رشد یا انحطاط فرهنگی مؤثر است. امروز ما کشورهای جهان سومی را میبینیم که روزی آنها را وحشی میپنداشتیم اما فرهنگ آنها در اثر مدیریت درست ارتقا پیدا کردهاست. این در حالی است که ما در کشورمان تکنولوژی جدید را پذیرفتهایم، اتومبیلهای مدل بالا را وارد کردهایم، اما هنوز نتوانستهایم فرهنگ رانندگیمان را مطابق با آییننامه تغییر دهیم.
وی افزود: ما کشوری صاحب فرهنگ و تمدن هستیم، اما تنها به گذشته خود میبالیم، بدون اینکه از ذخیرههای امروز و چهرههای فرهیختهای که هماکنون داریم استفاده کنیم. فرهیختگان سرمایه ما هستند، در حالی که در بسیاری از موارد به آنها چوب حراج زدهایم.
علی جنتی با تأکید بر سلامت و نشاط به عنوان یکی از مواردی که باید در شورای فرهنگ عمومی مدنظر قرار گیرد، گفت: فرهنگ جامعهای که افسرده و بی روحیه باشد، رشد نمیکند. همه دستگاههای فرهنگی باید تلاش کنند نشاط و جامعه را در جامعه ایجاد کنند.
وی ادامه داد: آسیب شناسی و شناسایی ریشهها و عوامل نابسامانیها و ناهنجاریها یکی از عوامل مهم در کار فرهنگی است. ما قبل از مقابله با ناهنجاریها نیازمند شناسایی ریشههای آن هستیم. بدحجابی منکری است که در جامعه ما به خوبی شناخته شده و همگی به دنبال زایل کردن آن هستیم، اما آیا هرگز از خودمان پرسیدهایم چرا در طول 30 سال تلاش هنوز نتوانستهایم این مسئله را حل کنیم.
جنتی افزود: همه دختران 30 ساله ما، تربیت شده انقلاب و خودِ ما هستند. ما ریشههای بدحجابی در جامعه را نمیشناسیم و به همین دلیل در که زمان میگذرد، وفتی به گذشته نگاه میکنیم میبینیم که پسرفت کردهایم. اگر ریشهها را به درستی بشناسیم و برای مقابله با این ناهنجاری اجتماعی تجدید نظر کنیم، میتوانیم موفق شویم. رسیدگی به این مسئله وظیفه شورای فرهنگی عمومی است.
وی با اشاره به معضل اعتیاد و روشهای نادرستِ به کارگرفته شده برای مقابله با این ناهنجاری اظهار کرد: سالهاست که با مواد مخدر مبارزه میکنیم، هزینه بسیار کردهایم که مرزها را ببندیم، بسیاری از مجرمان را اعدام کردهایم، آمار افرادی را که در نوبت اعدام هستند، مایه شگفتی است؛ با این حال هنوز موفق نشدهایم. ما باید ببینیم که روشهای ما تا چه درست بوده و تا چه حد غلط. آفت مهم این حوزه، تصمیمگیری بدون شناخت مسئله است که منجر به فعالیتهای نمایشی و سطحی میشود.
رئیس شورای فرهنگ عمومی در بخش دیگری از سخنان خود، گفت: برخی فرهنگ عمومی را ساده میگیرند، این در حالی است که فرهنگ عمومی پیچیدهتر و حساستر از سایر حوزههای فرهنگ است، چرا که با خانواده و به طبع آن کل جامعه سر و کار دارد. هر تغییری در بطن فرهنگ عمومی، بزرگ یا کوچک، به تدریج در افراد جامعه نهادینه میشود و تا سالیان سال ادامه پیدا میکند.
وی درباره اهمیت ارزشهای اسلامی در ارائه الگوهای رفتاری مناسب به جامعه گفت: بسیاری از رسوم ما مبتنی بر ارزشهای اسلامی بودهاست. بخش عمدهای از مسائل اسلامی، اجتماعی و مبتنی بر روابط انسانها با یکدیگر است؛ بنابراین اسلام برای فرهنگ عمومی جامعه نیز برنامهریزی کردهاست. بسیاری از آموزههای امامان ما به دنبال اصلاح رفتارهای اجتماعی و روابط درون جامعه است و بنابراین در قالب فرهنگ عمومی میگنجد.
جنتی افزود: وظیفه ما به عنوان اعضای شورای فرهنگ عمومی این است که بتوانیم الگوهای مناسبی به جامعه ارائه کنیم و به تصویب و اجرایی شدن قوانینی که با منطبق بر اصول اسلامی است کمک کنیم. ما باید گروههای مرجعی در جامعه شکل دهیم که بتوانند ارزشهای اسلامی را در جامعه رشد دهند.
وی با تأکید دوباره بر اهمیت درک درست از مسائل فرهنگی در ارتقای فرهنگ عمومی تصریح کرد: کمترین نقش همایش و کارگروههای ارتقای توانمندیهای شوراهای فرهنگ عمومی سراسر کشور، ایجاد حساسیتهای لازم در مدیران فرهنگی برای شناخت و درک دقیق مسائل فرهنگی است. موضوعاتی مثل سبک زندگی، پیوستگی فرهنگی میان نسلها، تقویت بنیان خانواده که در کارگروههای این اجلاس مد نظر قرار گرفته است، میتواند در توانمندی شورای فرهنگ عمومی که شاخههای آن در سراسر کشور گسترده، مؤثر باشد.
رئیس شورای فرهنگ عمومی همچنین با دعوت اعضای شورا به پرداختن به اولویتهای تعیینشده در مصوبات شورای به جای پرداختن به مسائل روزمره گفت: اهم موضوعاتی که در شورای فرهنگ عمومی استانها باید به آن توجه شود، فهرست شده و اولویتهای سال 93 و 94 مشخص شدهاست. شوراهای فرهنگ عمومی استانها باید قالب این برنامه عمل کنند، تا بتوانند در انتهای سال، عملکرد خود را ارزیابی کنند.
وی ادامه داد: فلسفه شورای فرهنگ عمومی رسیدن به اهداف تعیین شده در سطح کشور است. گاهی مصوبات شوراها نشان میدهد که از محدوده وظایف خود خارج شده و با وظایف سایر نهادها تداخل پیدا کردهاند. بنابراین توصیه میکنم که همه اعضا در چهارچوب همان وظایفی عمل کنند که برای آنها تعیین شدهاست.