دولت با تقدیم لایحه ای تحت عنوان «حمایت از شرایط کار حرفه ای خبرنگاری»به مجلس، امکان مجرم شناخته شدن افرادی که با جلوگیری از انجام وظیفه خبرنگاران به حق گردش آزاد اطلاعات تجاوز می کنند را فراهم کند.
کامبیز نوروزی در گفت و گو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی جماران با بیان این مطلب افزود: با خواندن سخنان یکی از مراجع تقلید درباره «تدوین قانون مصونیت خبرنگاران» خوشحال شدم که ایشان تا این اندازه با مسائل روزنامه نگاران و ضعف های موجود در قانون مطبوعات آشنا هستند و اتفاقا بر روی نقطه ای دست گذاشته اند که حتی شاید خیلی از روزنامه نگاران هم به آن توجه نداشتند.
نوروزی با اشاره به ضعف و نارسایی قانون مطبوعات در این زمینه گفت: روزنامه نگاری در همه جای جهان از مشاغل پرخطر محسوب می شود و در مواردی ممکن است کار روزنامه نگار با منافع نامشروع گروه های صاحب قدرت منافات پیدا کند و از طریق آنها تحت فشارهای مختلف قرارگیرد و به همین دلیل است که در همه جا گفته می شود روزنامه نگار برای انجام وظایف حرفه ای خود در یک وضعیت ایمن قرار داشته باشد که ما از این به عنوان مصونیت یاد می کنیم.
این مدرس و کارشناس حقوق رسانه با اشاره به ضعف و نارسایی قانون مطبوعات در تأمین مصونیت لازم برای خبرنگاران ادامه داد: مصونیت خبرنگاری را در حد بسیار ناچیزی می توان در قانون مطبوعات دید. برای مثال ماده 4 این قانون که می گوید هیچ مقام دولتی و غیردولتی حق ندارد برای چاپ مطلب یا مقاله ای درصدد اعمال فشار بر مطبوعات برآید و یا به سانسور و کنترل نشریات مبادرت کند و همینطور ماده 5 که در آن کسب و انتشار اخبار داخلی و خارجی به منظور افزایش آگاهی عمومی و حفظ مصالح جامعه، حق قانونی مطبوعات در نظر گرفته شده، نشان از درنظر گرفتن مصونیت خبرنگاری در قانون دارد.
نوروزی با ذکر این نکته که این مواد قانونی به معنای فراهم نمودن امکان شکایت از فردی که از فرایند کسب خبر ممانعت به عمل آورده، می باشد؛ به لزوم برخورداری روزنامه نگار از حمایت قانونی در هنگام «انجام وظیفه» و «انتشار مطلب» اشاره کرد و افزود: کسی نباید بتواند در زمان انجام وظیفه به خبرنگار تعرضی کند. مقررات باید به گونه ای تنظیم شوند که کسی نتواند خبرنگار را مورد حمله قرار دهد یا به نحوی از انجام وظیفه خبرنگاری وی جلوگیری کند.
وی ادامه داد: کار روزنامه نگار به نوعی به حق اساسی ملت در زمینه گردش اطلاعات مربوط است. بنابراین کسانی که به خبرنگار تعرض می کنند و از انجام وظیفه او جلوگیری می کنند، به حق گردش آزاد اطلاعات که یک حق اساسی است تجاوز کرده اند. به همین دلیل باید مقررات کیفری خاص و حتی سنگینی برای جلوگیری از انجام وظیفه حرفه ای خبرنگار تعریف شده و چنین عملی جرم محسوب شود.
این مدرس حقوق رسانه با اشاره به لزوم حمایت از خبرنگار در برابر تعرضی که پس از انتشار یک مطلب به او می شود، تصریح کرد: در مواردی که خبرنگار «به سبب انجام وظیفه خبرنگاری» مورد تعرض قرار می گیرد و برخی به سبب انتشار مطلبی که خوشایندشان نیست، به صورت غیرقانونی به حقوق وی تجاوز می کنند نیز نیازمند قوانین مناسب کیفری هستیم.
نوروزی با اظهار خوشوقتی از اینکه مطبوعات در ایران به اندازه ای مطرح است که این گونه در فقه اسلامی و ادبیات علمایی همچون آیت الله گرامی مورد توجه قرار می گیرد، درباره امکان تصویب قانونی درباره مصونیت خبرنگاری گفت: در حال حاضر توقع این را نمی توان داشت که به مقررات مطلوبی در این زمینه دست پیدا کنیم، چرا که در رابطه با مسائل حقوقی مربوط به رسانه ها و به تبع آن مسائل حقوقی مربوط به خبرنگاران دیدگاه های متفاوتی در کشور وجود دارد که بسیاری از آنها متناقض با مبانی حقوق اساسی ملت و اصول و قواعد حقوق مطبوعات است.
وی ادامه داد: دولت می تواند لایحه ای تحت عنوان «حمایت از شرایط کار حرفه ای خبرنگاری» آماده و به مجلس ارائه کند تا به صورت یک ماده واحده مستقل یا به عنوان اصلاح قانون مطبوعات تصویب شود.
نوروزی همچنین خواستار حمایت قاطع و صریح دستگاه های اجرایی و نظارتی مثل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا هیئت نظارت بر مطبوعات از روزنامه نگاران در برابر سازمان های مختلف حکومتی یا اشخاص غیرحکومتی که مشکلاتی برای فعالیت آنها ایجاد می کنند، شد و افزود: لازم است مجموعه سازمان های کشوری به این قبیل حقوق توجه بیشتری کنند و فرهنگ و مقررات مربوط به حمایت از خبرنگاران را به سازمان های ذیربط خود تذکر دهند.
نوروزی با اشاره به این نکته که توسعه حقوق خبرنگاران تابع میزان توسعه فضای رسانه ای در کشور است، توضیح داد: توسعه رسانه ای که در دو دهه اخیر در کشور رخ داده منجر به پیشرفت شرایط حرفه ای روزنامه نگاران شده و دسترسی خبرنگاران به مقامات کشور افزایش یافته است. با این وجود بهبود شرایط در گرو مجرم دانستن اشخاص متعرض به خبرنگاران چه در حین انجام وظیفه و چه به سبب انجام وظیفه است.