جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یادداشتی درباره هشتمین جشنواره شعر فجر و یک شعار ویژه؛

آیا «جمهوری شاعران»در جشنواره امسال محقق می شود؟

کد خبر: ۳۴۴۰۹
آیا «جمهوری شاعران»در جشنواره امسال محقق می شود؟
جشنواره شعر امسال، با توجه به تغییراتی که در نظام حاکم بر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایجاد شده ، رنگ و بوی متفاوتی را نسب به جشنواره‌های دور گذشته به خود گرفته است.

به گزارش جماران، حضور شاعرانی از طیف‌های فکری و سیاسی متفاوتی چون عبدالجبار کاکایی، فاطمه راکعی، افشین علاء، محمدعلی جاهدی، سید علی موسوی گرمارودی، علی معلم دامغانی، عباس کی‌منش(مشفق کاشانی)، محمد علی بهمنی، حسین اسرافیلی، علیرضا قزوه، پرویز بیگی حبیب آبادی، سعید بیابانکی، محمود اکرامی‌فر، موسی بیدج و فاضل نظری در شورای سیاستگذاری این دوره از جشنواره، تاحدودی به فرضیه متفاوت بودن این دوره از جشنواره رنگ واقعیت می‌بخشد.

این شورای سیاستگذاری در ابتدا، عبدالجبار کاکایی را به عنوان دبیر علمی هشتمین دوره این جشنواره انتخاب نمود و در ادامه نیز قادر طراوتپور از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به سمت دبیراجرایی جشنواره منصوب شد این در حالی بود که دبیر جشنواره هفتم شعر فجر اصلا شاعر نبود و با توجه به حواشی که برای آن جشنواره پیش آمد و نوع منتخبین و برنامه‌های پرحاشیه‌ی آن، دبیر سابق، مدیر خوبی هم نبود.

در مورد اعضای شورای سیاستگذاری باتوجه به تغییراتی که نسبت به سال گذشته شکل گرفت و چهره این اعضاء دست‌کم در چند مورد، برای اهل جشنواره تازگی داشت، در هشتمین جشنواره شعر فجر کسی را به عنوان دبیر علمی جشنواره انتخاب کردند که به رغم شعرهای خوبی که تا کنون سروده در سال‌های اخیر آماج انتقاد‌های فراونی از سوی نهادهای مختلف دولتی بوده است. کاکایی جزو شاعران سرآمد انقلاب محسوب می‌شود اما در همین میان هم خیلی‌ها هنوز چشم دیدن نام، چهره و شعر او به خاطر انتقاداتی که وی در دولت نهم و دهم به مدیریت فرهنگی از سوی نهادهای دولتی داشت را ندارند.عده‌ای که در طول انتخابات یازدهم هم خیلی تلاش کردند تا کاندیدای اصولگرایان پیروز انتخابات باشد اما بعد از پیروزی حسن روحانی در انتخابات، به صورت کاملا چراغ‌خاموش تغییر موضع دادند و در کمال ناباوری در مراسم روز شعر و ادب فارسی که به میزبانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت تدبیر و امید برگزار شد حضور یافتند که البته این خود نکته مثبتی است که این دوستان هم علی‌رغم نگرانی از دست دادن مناسب دولتی و مدیریتی خود، در این مراسم شرکت نموده و اعلام همکاری با دولت جدید کردند.

اما عبدالجبار کاکایی قبل از انتخاب شدنش به عنوان دبیر هشتمین جشنواره شعر فجر پیشنهاد داد که جشنواره امسال برگزار نشود یا اگر می‌خواهد برگزار شود، بهتر است با رویکردی جدید نسبت به نام‌ها و چهره‌های ادبی امروز ایران برپا شود. دلیل کاکایی برای این حرفش آن بود که در سال‌های اخیر، جشنواره شعر فجر، محلی برای آزمون و خطا بوده است و محلی که شاعران مستقل جایی در آن نداشته‌اند و از طرف دیگر هم به خاطر محدودیت زمانی و تغییراتی که در سیستم‌های مدیریتی فرهنگی باید در کل کشور صورت می‌گرفت، بهتر بود این جشنواره از سال آینده برگزار شود که در نهایت قرار شد این جشنواره در ماه اردیبهشت سال آینده با رویکردهای متفاوتی برگزار شود.

دبیر هشتمین جشنواره شعر فجر معتقد بود که باید استقلال جشنواره فجر با واگذاری‌اش به خود شاعران محقق شود به این منظور که یک نهاد خصوصی و بی‌طرف نهادهای خصوصی مثل NGOهای شعری بتوانند به خودی خود جشنواره را اداره کنند و به اصطلاح جشنواره از حالت دولتی بود خود خارج شود و کاکایی معتقد بود که اگر چنین شود، جشنواره شعر می‌تواند شاهد نام‌ها و چهره‌های مستقل هم در عرصه داوری و هم در عرصه رقابتی باشد که با این موضوع تا حدودی از سوی وزارت ارشاد موافقت صورت گرفت و بنا شد جشنواره شعر نسبتا مستقل از وزارت‌خانه برگزار شود.

نکته دیگری که کاکایی در ابتدای ورود به شورای سیاستگذاری عنوان کرد این بود که او به عنوان دبیر جشنواره می‌خواهد هر گونه سیاسی کاری و سیاسی بازی را در جشنواره از میان بردارد تا شاعران به دور از نگاه سیاسی‌ مورد قضاوت قرار گیرند و این نگاه سیاسی هم به عقبه شاعران باز می‌گردد. حقیقتاً هم معنایی ندارد که ما به دلیل آن‌که فلان شاعر چگونه فکر می‌کند یا قبلاً چگونه فکر می‌کرده اثر او را از گردونه داوری به ناحق حذف کنیم یا شاعری که به دفعات سنگ یک ایدئولوژی را با غایت به دست آوردن مطامع شخصی به سینه می‌زند، مدام مورد تقدیر در جشنواره‌های قبلی فجر قرار گیرد و شاعر نمونه سال شود چون هم‌سو با دولت وقت صحبت می کند.

آنچه باید محقق شود این است که جشنواره شعر فجر با توجه به اینکه هنوز دفعات برگزاری آن به عد دو رقمی هم نرسیده، حالا که از سوی مدیران فرهنگی جدید در حال تلاش است که در مسیر صحیح حرکت کند، باید چندین دوره دیگر را هم به خود ببیند تا به بهترین نحو و مستقل ترین حالت برگزار شود به طوری که مدیران فرهنگی بعد نتوانند با اعمال سلیقه شخصی خودشان تغییری در شکل برگزاری این جشنواره ایجاد کنند.

اما نظر دیگر ادیبان نیز در مورد این جشنواره تا حدودی مثبت بود و امید به بهبودی در روند برگزاری این دوره از جشنواره در کلام شاعران و نویسندگانی که در این خصوص مصاحبه کردند دیده می‌شود به طور مثال علی مجاهدی در صحبت های خود گفت: "که در دوره‌های قبل شاهد بودم که شاعر جوانی به دلیل تعلقاتش به دولت دهم جایزه شعر فجر را از آن خود کرد؛ در حالی که همه می‌دانستند شعر او شعری متوسط است.

نمونه این گونه داوری‌ها و گزینش‌ها هم به شعر امروز لطمه می‌زند و هم آن شاعر جوان را که در ابتدای راه است دچار توهم می‌کند."

و همچنین چیستا یثربی در صحبت های خود ضمن اشاره به بی تاثیر بودن جشنواره شعر فجر در دوره های قبل اذعان کرد که مدیران قبلی لازم می دانستند که حتما یک شاعر شهرستانی در این جشنواره رتبه بی آورد و این موضوع با انتخاب شاعران در سنین پایین در شهرستان های و تهران باعث مغرور شدن شاعران جوان در سنین خیلی کم شد و همچنین جشنواره شعر فجر در سال‌های گذشته نظام یافته برگزار نشده است و برگزاری آن دلی بود.

در کل نظام مدیریتی جشنواره شعر فجر در مقایسه با جشنواره فیلم و موسیقی فجر، کاملا یک سیستم ناسالم و ناتوان در مدیریت یک جشنواره ملی بود که ضربه های زیادی را به ماهیت این جشنواره فرهنگی با انتخاب ها و انتصاب های خود وارد کرد و ماهیت این جشنواره را از آنچه که باید «جمهوری شاعران» می بود دور کرد و با مدیریت های ناسالم خود تنها میراثی که از این مدیریت برای این جشنواره ماند، یک سابقه نه چندان جالب و یک تصور مخدوش از جشنواره دولتی بود و همچنین با انتخاب شاعران جوان و بی تجربه تهرانی و شهرستانی در این جشنواره، باعث ایجاد غرور کاذب و توقع بیجا در این شاعران و سایر شاعران جوان شد و تبدیل به مشکلی شد که در جشنواره های فیلم و موسیقی اصلا چنین چیزی وجود ندارد. البته همین موضوع هم در این جشنواره به نحو بهتری برگزار خواهد شد و بخش رقابتی بین جوان ها در سطح دیگری از جشنواره دنبال می شود که جزئیات این بخش نیز به زودی اعلام خواهد شد و چیزی که باید در این دوره از جشنواره انتظار آن را کشید «جمهوری شاعران» است که امید است در این جشنواره محقق شود.

انتهای پیام

دیدگاه شما