امام خمینی در بیش از 7 رشته تخصصی علوم اسلامی دارای اثر نوآورانه مکتوب است.
به گزارش جماران، حجت الاسلام پویا،معاون پژوهشی نمایندگی قم موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی که در مراسم گرامیداشت روز پژوهش در سالن همایشهای پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، سخن می گفت؛ضمن بیان این مطلب، از فقدان کتابهای مناسب در خصوص سیره و اندیشه حضرت امام در رده سنی کودکان و نوجوانان شکایت کرد و یادآور شد: ما همواره به جنبههای تبلیغی و ترویجی پرداخته و شعارگونه رفتار کرده ایم اما جنبههای تحقیقی و تالیفی کمتر مورد توجه بوده است.
وی افزود: همچنین باید بیش از پرداختن به وجوه سیاسی و اجتماعی شخصیت امام به اندیشه امام بپردازیم و باید جای نقد، بررسی منصفانه و درست را باز کنیم. افراط در بالا بردن شخصیت امام تنها سبب میشود دیگران آنچه را که حقیقتا امام دارد را نیز انکار کنند.
وی افزود: برای تحقق این اهداف ما باید چند کار را انجام دهیم: نخست میدان دادن به اختلاف نظرهاست؛ چنانکه منشور روحانیت امام نشان میدهد خود ایشان به این رویکرد نگاه مثبت داشتهاند، دفاع از روحیه پرسشگری که از خاطرات امام بر میآید از کلاسهای بدون پرسش بیزار بودهاند، اعتقاد به همگانی بودن علم و محدود نکردن آن که از تفسیر حمد امام معلوم است ایشان به همه گیر شدن این مسائل اهمیت میدادند، پرهیز از جمود فکری که در فقه پویای امام دیده میشود و نکته آخر، احترام ایشان به نظرات کارشناسان.
حجت الاسلام پویا، در ادامه سخنان خود که با موضوع علم و پژوهش از منظر امام خمینی ایراد شده؛ گفت: با تحقیقاتی که من داشتم، در آثار حضرت امام کلمه پژوهش وجود ندارد، اما کلمه علم و تحقیق را میتوان به وفور در آثار مختلف ایشان مشاهده کرد.
وی این امر را طبیعی دانست و گفت: هم ادبیات امام با این واژه عجین نبود و هم دورانی که امام در آن پرورش یافته بود دورانی نبود که واژه پژوهش جای واژه تحقیق را گرفته باشد.
وی افزود: امام توجه بسیاری به علم و این دو مسئله که چه علمی و با چه خصوصیاتی را باید فراگرفت داشتند. این توجه در کتابهایی مثل آداب الصلاة، سر الصلوة و چهل حدیث و حتی سخنرانیهای ایشان به کرات دیده میشود.
معاون پژوهشی نمایندگی قم موسسه تنظیم و نشر آثار امام گفت: آنچه مشهود است این که امام علم را حجاب و از حجب غلیظه میدانند و میفرمایند علم تنها و بدون عمل هیچ ارزشی ندارد. ایشان در آداب الصلاة میفرمایند: علم خود را عملی کن تا استفاده از آن بری و برخوردار از آن شوی. همچنین امام علمی را که همراه عمل است بزرگترین عامل رفع حجاب میدانند.
وی افزود: امام در چهل حدیث به این سوال که برای چه علم بیاموزیم پاسخ میدهند و فرمایش خود را به کلام نورانی امام صادق(ع) مستند میکنند که فرمودند اصناف عالمان سه صنفاند: برخی برای جهد و جدال، برخی برای رفعت یافتن و فریب دادن و برخی برای دانش و بینش به تحصیل علم میپردازند. امام هم با استناد به این کلام معتقدند که تهذیب نفس در خلال تحصیل از همه فرائض شرعیه واجبتر است و باید به آن بسیار توجه داشت تا اینکه طالب علم فقط برای دانش و بینش به کسب علم بپردازند.
وی تاکید کرد: عالم بیعمل، از نظر امام مسائلی به همراه میآورد و لذا امام میفرماید: فساد عالِم، فساد عالَم است. و میفرماید: هر قدمی که برای علم بر میدارید، همانقدر یک قدم برای تقوی و تهذیب نفش بردارید. همچنین به طلاب و دانشجویان سفارش میکنند که به عالم احترام بگذارید و اضافه میکنند: بار علم، بار سنگینی است و تحصیل مشتی الفاظ و مفاهیم نیست.
حجت الاسلام پویا در ادامه به موضوع دیگری هم پرداخت و آن تاثیر امام در پژوهشها و تحقیقات پس از ایشان بود.
وی گفت: اگر فقط به آثار مکتوب امام نگاه کنیم و گذشته از شفاهی ایشان همچون صحیفه 22جلدی امام، خواهیم دید ایشان در 7 یا 8 زمینه علمی مختلف کارهای اساسی و نوآورانهای داشته اند که از جمله علوم قرآنی، حدیث، تفسیر، فقه، اصول و... است.
این پژوهشگر آثار امام خمینی خاطر نشان کرد: تالیف و تحقیق با هم متفاوتاند و صاحب نظران معتقداند از هر پنجاه تالیف فقط یک تحقیق وجود دارد. تالیف یعنی گردآوری و جمع کردن مطالب دیگران اما تحقیق با نوآوری و حرف نو زدن همراه است. اهل تحقیق روش امام را روشی نوآورانه میدانند.
وی ادامه داد: اثری که ایشان نه به عنوان رهبر جامعه، بلکه به عنوان یک محقق در جامعه داشتند؛ در حوزههای مختلفی قابل شمارش است: گسترش مباحث علمی در حوزهها و ورود مسائل جدید به حوزه، رهاسازی منطق دینشناسی از جمود، ورود فقه جعفری به مسائل اجتماعی، ایجاد خودباوری علمی در اقشار مختلف به ویژه حوزویان و دانشجویان، تاکید بر حضور زنان در حوزههای مختلف علمی و تحقیقاتی و...نظیر آن را می توان از جمله نتایج حیات علمی امام خمینی دانست .
گفتنی است پس از این سخنرانی، دکتر مهدی انصاری و دکتر محمدرضا طالبان، به ارائه گزارش آخرین طرحهای پژوهشی پایان یافته در این پژوهشکده پرداختند.
در حاشیه این مراسم نیز، نمایشگاهی از پایان نامهها و کتابهای دانشجویان که توسط انتشارات پژوهشکده و یا با همکاری این انتشارات چاپ و منتشر شدهاند، برگزار شد.