جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

مهدی محسنیان راد؛

چرا نباید در مطبوعات از حکومت انتقاد کرد؟

کد خبر: ۳۲۸۰۰
چرا نباید در مطبوعات از حکومت انتقاد کرد؟

«رسانه در نظام اسلامی باید دیده بانی و نقد ستم باشد. ستم را می‌توان در چهار بخش، ستم مردم بر مردم، ستم حکومت بر مردم، ستم مردم بر حکومت و ستم مردم بر طبیعت تقسیم بندی کرد. همچنین از امامان شنیده ایم که گفته اند بهترین دوست کسی است که عیب هایم را به من هدیه می دهد. با در نظر گرفتن این موضوع چرا نباید از حکومت انتقاد کرد؟» نشست تخصصی مدل آرمانی ارتباط سه سویه ملت- مطبوعات- دولت با سخنرانی دکتر مهدی محسنیان راد و دکتر حسن نمک دوست در فرهنگستان هنر برگزار شد. دکتر مهدی محسنیان راد بعد از اظهارات نمک دوست سخنان خود را آغاز کرد و با اشاره به عنوان نشست گفت: «عنوان صحبت ما الگوی آرمانی رابطه ملت- مطبوعات-دولت است. امیدوارم بتوانیم به واسطه این جلسات و اقداماتی از این دست درباره این الگو در ایران و به ویژه ایران اسلامی که در آن زندگی می کنیم با کمک استادان ارتباطات به فکر و راهکاری مشترک برسیم و به صورتی معقول از وضعیتی که در آن قرار گرفته‌ایم خارج شویم.» وی سخنان خود را با برشمردن سه سرفصلی که در صحبت های خود دنبال خواهد کرد ادامه داد و گفت: «موضوع را در سرفصل های یک: شناخت نوع مثالی مطبوعات معاصر ایران، دو: نقد سه دهه باید و نباید حکومت مردان ایران برای مطبوعات (سرگردانی در تبیین مدل آرمانی) و سه: پیشنهاد مدل، بررسی خواهیم کرد.»

‌تاثیر اقتصاد دولتی روی رسانه‌ها
‌ محسنیان راد در توضیح بخش نخست اظهار کرد: «ما فرض را بر این گذاشته‌ایم که یک میز روزنامه فروشی داریم و به مدت یک ماه تمامی نشریه های تولید شده روی آن قرار می‌گیرند. به مدت 30 روز تمامی نسخه های نشریانی که روی میز قرار گرفته‌اند، تحلیل می‌شوند. براساس این بررسی دریافته‌ایم که در یک صفحه از روزنامه یک چهارم عکس است و اگر عکس را بیرون بیاوریم حالاباید بررسی کنیم که مطلب تا چه حد خواندنی است. در 65 درصد با مطالب خواندنی روبه رو می‌شویم. در 23 درصد آگهی و مواردی از این دست را می بینیم و در 12 درصد موارد دیدنی. نکته این است که مطبوعات ایران کمتر دیدنی اند و آنچه در تصاویر دیده می شود بیشتر کارکرد پروپاگاندایی دارد. صفت دوم این مطالبی که مشاهده شده، این است که سطح بالایی از آنان منشا چاپ تهران دارند و روزنامه های خبری و سیاسی هستند و سهم باقی نشریات بسیار ناچیز است و این نماد عدم تکثر در مطبوعات است.»او توضیحات خود را در این بخش چنین ادامه داد: «سهم عمده متعلق به نشریات حکومتی و حزبی است که لباس مستقل به تن کرده اند. این البته از خاصیت مطبوعات جهان سومی است، اما نمود و بروز آن در مطبوعات ایران بسیار بالاست. در حال حاضر ماجرای ترکیب نشریات حزبی و مستقل بیش از پیش اتفاق افتاه است. از سوی دیگر من همشهری، کیهان، اطلاعات، جام جم و ایران را پنج روزنامه پرتیراژ وابسته به حکومت می دانم که اینها 70 درصد آگهی‌های تجاری را جذب می کنند و این هم یکی از نشانه های دولتی بودن اقتصاد ایران است.»دکتر محسنیان راد ادامه داد: «در میان روزنامه‌های حزبی که لباس مستقل بر تن کرده‌اند، آگهی های ثبتی (شامل مزایده، مناقصه، وراثت و... که مربوط به قوه قضاییه می شوند) به رسانه یی تعلق پیدا می کند که خوش خدمتی بیشتری به دولت می‌کند. به عنوان مثال یک روزنامه در تمامی این سال‌ها همواره چهار صفحه آگهی کامل داشته که این حیات روزنامه را با هر تیراژی تضمین می‌کند.

‌چرا نباید از حکومت انتقاد کرد؟
‌دکتر محسنیان راد سرفصل سوم را چنین بیان کرد: «در مدل آرمانی تمایل دارم درباره یک واژه که در قرآن آمده صحبت کنم و آن «جهر» است. معنای این واژه بانگ برداشتن است. هدف از این بانگ برداشتن رساندن پیام به عده یی بیشتر و فاصله یی دورتر است. اگر جهر را در قرآن معادل رسانه بگیریم و این نکته را در نظر داشته باشیم که خداوند در قرآن در آیه 148 سوره نساء نقل به مضمون فرموده من دوست ندارم کسی از جهر استفاده کند مگر آنکه بر او ظلم شده باشد. این بیانیه‌ی است که تاکید می‌کند در جامعه اسلامی باید در مقابل ستم بانگ برداشت بر همین اساس مهم‌ترین کارکرد رسانه در نظام اسلامی باید دیده‌بانی و نقد ستم باشد. ستم را هم می‌توان در چهار بخش قرار داد: ستم مردم بر مردم، ستم حکومت بر مردم، ستم مردم بر حکومت و ستم مردم بر طبیعت. همچنین از امامان شنیده ایم که گفته اند بهترین دوست کسی است که عیب هایم را به من هدیه می دهد. با در نظر گرفتن این موضوع چرا نباید از حکومت انتقاد کرد؟»او ادامه داد: «در 25 سال از حکومت اسلامی ایران، حکومت مردان ایران هرماه 13 بار گزارشی حاوی باید و نباید برای مطبوعات به کار برده اند که آن را می توان در شکل های مطبوعاتی همانند تئوری هنجاری استبدادی، تئوری مسوولیت اجتماعی، تئوری هنجاری، تئوری مسلکی، تئوری توسعه بخش، تئوری مشارکت دموکراتیک و مطبوعات آزاد مشاهده کرد. در مطبوعات ما 31 درصد مسوولیت اجتماعی، 28 درصد آزاد، 23 درصد مسلکی، 5 درصد دموکراتیک بوده اند.» دکتر محسنیان راد با اشاره به الگویی که وضعیت ارتباط بین مطبوعات، دولت و مخاطب را نشان می داد متذکر شد: «دولت باید داده به مطبوعات بدهد نه اطلاعات، مطبوعات باید اطلاعات به مخاطب بدهند نه داده. مطبوعات باید جایگاه نخبگان باشد و دولتیان باید در نقش پاسخگو ظاهر شوند نه بازبین.»

منبع: اعتماد

انتهای پیام

دیدگاه شما