به گزارش جماران به نقل از فارس، مراسم بزرگداشت ادبیات داستانی انقلاب اسلامی به بهانه سالروز درگذشت مرحوم محمود گلابدرهای شب گذشته در سازمان هنری رسانهای اوج با حضور اهالی هنر و ادب برگزار شد.
در ابتدای این مراسم مستند «اکنون و آن عشق» روایت تصویری کتاب لحظههای انقلاب اثر ماندگار مرحوم گلابدرهای پخش شد.
*صادق کرمیار: ادبیات انقلاب امروز پایدار نیست
صادق کرمیار نویسنده گفت: ادبیات انقلاب اسلامی ویژگیهایی دارد و «لحظههای انقلاب» در قالب این گونه ادبی قرار میگیرد. وقتی انقلاب رخ میدهد مانند بمبی که منفجر میشود پوسته و هستهای دارد و درون آن هسته اتفاق میافتد که پوسته آن هم تغییر میکند. در این حالت پوسته از فرم خود خارج میشود اتفاقی که در بین افراد جامعه اتفاق میافتد و منشا تحولات بیرونی است.
وی افزود: اگر ادبیات را بخشی از جامعه بدانیم، ادبیاتی که در دوران انقلاب اتفاق میافتد شعار بر ساختار غلبه دارد. در داستان و رمانی که در زمان انقلاب نوشته میشود شعار بر ساختار غلبه دارد و پیش از آنکه ادبیت باشد، انقلاب است.
این نویسنده ادامه داد: کتاب لحظههای انقلاب محتوای آن بر ساختار غلبه دارد. بعد از فاصله از انقلاب ابتدا باید ادبیات باشد و بعد موضوع. کتابهایی که در آن دوره چاپ شد بیشتر محتوایی بودند اما همچنان کتابهایی با موضوع انقلاب چاپ میشوند مشکل ساختاری دارند. در حالیکه باید فرم بر محتوا پیشی گیرد.
کرمیار تاکید کرد: اینگونه از ادبیات، پایدار نخواهد بود. موضوع و محتوا یکسان هستند و شعارهایی که در انقلاب دادیم باید در بطن جامعه نهادینه شود که در ادبیات ما بازتاب داده میشود. از اینرو باید در جلسات تخصصیتر بر روی این موضوعات کار کنیم.
وی افزود: کرامت انسانی از شعارهای جامعه انسانی است. در جامعهای که نویسنده تحقیر شود نمیتواند از کرامت انسانی نوشت. محمود گلابدرهای در بسیاری موارد تحقیر شد و از هر دو طرف بود و کرامت وی از هر دو طرف نیروهای انقلابی و روشنفکران زیر سوال رفت.
نویسنده کتاب «نامیرا» در بخش پایانی سخنان خود گفت: در حال حاضر برای هر نویسندهای چند کارمند قرار دادهاند که وی را نظارت کنند. 99 درصد نویسندگان هم با مشکلات عدیدهای فعالیت میکنند و چطور میتوان از آنها توقع کرد که با این مشکلات اقتصادی سه سال از وقت خودرا تحقیق بگذارد. جامعهای که نویسندهاش تحقیر شود از ابعاد فرهنگی، اقتصادی، احتماعی و... رشد نخواهد کرد و نام خوبی از ان جامعه باقی نخواهد ماند. گلابدرهای اگر الان میخواست لحظههای انقلاب را بنویسد به گونهای دیگر مینوشت.
*جوانبخت: حق گلابدرهای را به درستی ندادند
محمود جوانبخت از افراد دیگری بود که در این نشست به سخنرانی پرداخت و گفت: در دهههای آینده فضای رمان نویسی تغییر خواهد کرد و در دهههای آینده فضای رمان نویسی به فضای مدرن نزدیک خواهد شد.
وی افزود: گلابدرهای فرد خاصی بود. روح آزادگی داشت و به هیچ جایی تعلق نداشت و بعد از انقلاب با توجه به ارتباطاتی که داشت میتوانست مسئولیتهایی بگیرد اما گلابدرهای این کار را نکرد. وی هیچگاه تملق نکرد و توانست آنگونه که میخواهد زندگی کند. در حال حاضران نویسندگان تا حدی به اطرافیان توجه میکنند و در حال محاسبه حواشی هستند اما این موضوع در مورد گلابدرهای وجود نداشت.
این نویسنده گفت: گلابدرهای بعد از بازگشت به ایران وقتی به دنبال حق التالیفهای خود آمد دید حقش را به اندازهای که باید باشد، ندادند. در بخشهای دیگری هم مانند کیهان و... فعالیت کرد که حق و حقوقش به درستی داده نشد.
*وحید جلیلی: ضعف از نویسندگان است
وحید جلیلی مسئول دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی، سخنران دیگری بود که در این مراسم حضور یافته بود، وی در بخش از سخنان خود گفت: وقتی برای مردمی که این همه حوادث را پشت سر گذاشته میخواهی قصه بگویی باید قصهای بنویسی که جلوتر از حوادثی که تجربه کردهاند باشد. انقلاب اسلامی و دفاع مقدس افشرهای از صدها میلیون اتفاق است که جامعه در خود تجربه کرده است و داستان و رمان ما جامانده است.
وی افزود: ادبیات انقلاب اسلامی در ابتدا باید به واقعیت اجتماعی انقلاب اسلامی نزدیک شود و در فازهای بعدی به ابعاد دیگرش بپردازد. کارهایی مثل اگر تعدادشان بیشتر میشد ادبیات انقلاب اسلامی اساس محکم تری پیدا میکرد و در گونههای دیگر هم رشد بهتری پیدا میکرد.
جلیلی با اشاره به اینکه ضعف از نویسندگان است، خاطرنشان کرد: مشکلات در مقام نظر حل نمیشود و باید مقام عمل وارد شود. آدمش باید پیدا شود و روح خلق کردن پیدا کند.
مدیر مسئول نشریه راه درباره اولویتهای فرهنگی گفت: وقتی آنجا «آرگو» میسازند این طرف «حوض نقاشی» و «هیچ کجا و هیچ کس» میسازند و این بودجه فرهنگی معلوم نیست چرا اینطور خرج میشود.
شاید یکی از خدماتی که به عرصه ادبیات میتوان کرد اشاعه خاطره نویسی است. بسیاری از دنیا رفتند که یک برگ از خاطراتشان باقی نمانده است در حالیکه ماجراهای بینظیری در بشر را تجربه کرده بودند. یکی از راههای ادبیات انقلاب اینست که نهضت خاطره نگاری از سوی کسانی شروع شود که دوران حیات ایران را تجربه کردهاند. ما تجربه مختصری در مجموعه خود شروع کردیم و دیدیم که در این 30 سال اخیر در مسیر فرهنگی جز دفاع مقدس برگ برندهای نداشتیم.
وی ادامه داد: جنبههای انسانی دفاع مقدس از سوی روشنفکران بررسی میشود در حالیکه همه جنگها اینها بوده است و در جنگ کوبا و ویتنام و... دیده میشود ولی هنرمند کسی است که ویژگیهای خاص و تمایزات جنگ را ببیند. این تفکر ارتجاعی ظلم به بشریت است و نباید افتخار نویسنده ما شود.
مسئول دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی در پایان بیان کرد: اگر به محتوا و مضامین واقعی توجه کنیم به قالبها هم خواهیم رسید.
*خسروشاهی: نمیگذارند ادبیات داستانی رشد کند
جهانگیر خسروشاهی از نویسندگان دیگر حاضر در این نشست گفت: در زمینه ادبیات داستانی و تولید ادبیات داستانی ظلم بزرگی از طرف فرد غائبی صورت گرفته است البته امام زمان همیشه حاضر است و نمیدانم چه کسی است که نمیگذارد برای ادبیات داستانی سرمایه گذاری شود. اگر سیر و سفر جلال آلاحمد به خسی در میقات تبدیل شد، به دلیل کسب تجربههای او است.
وی افزود: کاش مرحوم گلابدرهای در این مراسم حضور داشت. البته رسم شده است که بعد از مرگ افراد فقط از آنها یاد میشود، در حالیکه این نباید سنت شود. البته این بیتوجهیها باعث نشده است که نویسندهای از حرکت بایستد و روند خود را ادامه ندهد و ایستادهاند و دفاع کردند.
این نویسنده یادآور شد: لحظههای انقلاب را چند نفر خواندهاند؟ اهالی ادبیات چقدر این اثر را مطالعه کردهاند؟ قلم گلابدرهای خاص است و ضرب دست محکمی داشته است و کار وی شعاری نبوده است و کار شعور است. در لحظههای انقلاب شعور وشعار در کنار هم قرار گرفتهاند و وی به یک انگیزش، بعثت و حرکت مردمش احترام گذاشت و جریانی که از زمان حضرت ابراهیم (ع) بوده است همراهی کرد.
خسروشاهی با بیان اینکه گلابدرهای از غرب آمد و در ایران ماند، گفت: وی میتوانست برای خود در آنجا سوابق درست کند و ترجیح داد در میان مردم خود بماند و از دنیا برود.