روزهای آخر ماه شعبان است و صدای رمضان به گوش می رسد. پس از درک ماه رجب با دعاها و مناسک مخصوص آن نوبت به ماه شعبان رسید با میلادهای نورانی و با دعاهای مخصوص نظیر مناجات شعبانیه که انصافاً در اوج قرار دارد. روزهای آخر شعبان در اکثر کشورهای اسلامی و کشورهای حوزه خلیج فارس روزهای جشن و شادی است. بازارها و خیابانها آذین بندی میشوند و نوید رمضان را سر میدهند. مردم گروه گروه به بازار رفته مایحتاج رمضان را خریداری میکنند. مسلمانهای این مناطق به گونهای رفتار میکنند که تو گویی برای یک ضیافت بزرگ آماده میشوند. علاوه بر خرید مایحتاج رمضان لباس و کفش نو به همراه خرید هدایا حال و هوای مخصوصی را ایجاد میکند.
بچّهها به دنبال شیرینیهای خوشمزه ماه رمضان هستند و روزه اولیها جایگاه خاصی دارند. کسی غمگین نیست. گویی همه منتظر ضیافت الهی هستند. رمضان در کشورهای اسلامی ماه عزا و ماتم نیست. یک ماه شاد شاد است. در و دیوار شهرها حکایت از یک جشن دارد. تابلوهای بزرگی عبارت «مرحبا بضیوف الرحمن» را به عنوان پیام تحیت و شادباش به شهروندان اعلام میکنند. سایتها با صدها طرح، رمضان را تبریک می گویند. کارت پستالهای زیبایی به رسم یادبود به دوستان نزدیک هدیه میشود. از ماهها قبل همگان را به ضیافت افطار دعوت میکنند.
رمضان در فرهنگ اسلامی و در سیره کشورهای همسایه یک ماه افسرده و سرد و غم بار نیست بلکه یک جشن بزرگ است. در بسیاری از کشورها ساعت کار با شروع رمضان تغییر میکند. بسیاری از افراد افطار تا سحر رمضان را بیدار میمانند و ساعت کار رسمی ادارات و بازار دیرتر شروع میشود. رفتار و سیره مسلمانان در دیگر کشورها کلام نورانی امیر المومنین را یادآور میشود که فرمود عید روزی است که در آن نافرمانی خدا نباشد. و چرا ماه رمضان نباید عید باشد؟! ماهی که با روزه شروع میشود و با تلاوت قرآن همراه است ماهی که انفاق و بخشش به اوج میرسد، ماه شب بیداری و احیاء، ماه نماز و دعا چرا باید عید نباشد. رمضان ماه بندگی و ماه توبه، ماهی که شب قدر را به همراه دارد و چرا نباید عید باشد؟
ای کاش صدا و سیما و حوزههای علمیه میتوانستند زیباییهای رمضان را به نمایش بگذارند. چه اشکالی دارد در رمضان ما از برادران دیگر تقلید کنیم؟ راستگویی، امانتداری، انفاق و دعا برای یکدیگر از خصوصیات رمضان است. عدم شناخت واقعی از ماه رمضان موجب شده است در ایران نسبت به ماه خدا کم لطفی شود. این ماه از منظر بعضی ایرانیان ماه غم و اندوه همراه با گرسنگی و تشنگی است. مساجد در این ماه در زمان نماز مغرب تعطیل هستند و نماز با تأخیر و با بی حالی اقامه میگردد. در طول روز آثار روزه در چهره افراد مشهود است، چهرهها افسرده است. بخل و تنگدستی سایه افکنده است. بعضی سود جویان به فکر انبار کردن مایحتاج مردم هستند. مجالس عقد و عروسی تعطیل است و صدا و سیما برنامه های خود را در حد چند سریال کم محتوا تدارک میبیند. شادی و خنده از شهرها رخت میبندد و تو گویی غم و غصه روزگار مردم را فرا گرفته است. اگر به کسی بگویی امام خمینی(س) در 15 ماه رمضان عقد و عروسی کرده است باور نمیکند و اگر به رسم سایر کشورها به دوست و آشنای خود رمضان را تبریک بگویی ناباورانه به تو نگاه میکند.
آیا نمیشود ما هم زیباییهای رمضان را به یک فرهنگ عمومی تبدیل کنیم؟
در ماه رمضان ویژگیهایی را میتوان شمرد که هر یک به تنهایی آن را شاد میسازد، این ویژگیها عبارتند از:
1ـ شب قدر؛ رمضان حامل شب قدر است که اگر آن را درست درک کنیم هزار ماه را درک کردهایم.
2ـ قرآن؛ رمضان حامل نزول قرآن کریم و ایام انس با قرآن است. از هر کوی و برزنی صوت قرآن شنیده میشود و این کلام وحی است که در جان انسانها بهجت و شادی میآورد.
3ـ روزه؛ زیباترین عبادت با رمضان مانوس و مقرون است.
4ـ افطار؛ سنت افطار و اطعام روزهداران نشان از عمق مهربانی مؤمنین را به همراه دارد. صحنههای باور نکردنی از افطار دادن در بین مسلمانان رایج است که به تنهایی کافی است شکوه رمضان را حکایت کند.
5ـ شب های رمضان؛ سنت بیدار بودن و صله رحم و قرآن خواندن و دعا خواندن رمضان را از دیگر ماهها متمایز میسازد.
6ـ عفو و بخشش؛ سنت بخشیدن با رمضان شروع میشود و در دعای عید فطر «اللهم اهل الکبریاء و العظمة و اهل الجود و الجبروت و اهل العفو و الرحمة و اهل التقوی و المغفره» به ثمر مینشیند.
7ـ عید فطر؛ اوج زیبایی در نماز عید روزه داران تجلی پیدا میکند.
مؤمنین که از مصلیها بر میگردند همه از غصه رهایی یافتهاند، همه بخشیده شدهاند و همه آثار رحمت خدا را مشاهده میکنند.
8ـ رمضان و دعاها؛ در رمضان یاد میگیری که برای همه دعا کنی، مسلمان باشد یا غیرمسلمان، مؤمن باشد یا نباشد، دوست باشد یا دشمن.
اللهم اشف کل مریض، اللهم فُک کل اسیر،
به راستی اگر به شما بگویند که در این ماه نفس کشیدنهای شما تسبیح خداست و خوابتان عبادت، شما از ذوق چه کار میکنید؟
امید است در روزهای باقی مانده ماه شعبان خود را برای یک ضیافت الهی و یک جشن بزرگ آماده کنیم. یکدیگر را ببخشیم و به فضل پروردگار دل ببندیم.