رجبی ضمن شرح فیلم باران، این فیلم را مانند دیگر کارهای مجیدی، پرمغز و پر محتوا دانست و به شرح و نقد سکانس های مختلفی از آن پرداخت.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، دکتر محمد رجبی، در جلسه پخش و نقد فیلم باران، که به همت انجمن علمی عرفان اسلامی ایران، در سالن همایش های پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی، برگزار شد گفت: متاسفانه مدتی بود که فیلم های به اصطلاح، معناگرا باب شده بود که بر اساس فیلم های سورئایستی از فیلم نامه های خارجی ساخته می شد و برخلاف نامی که داشتند معنای خاصی هم افاده نمی کردند اما فیلم های آقای مجیدی، در عین اینکه صورت خوش ساخت و چشم نوازی دارد از معنا و محتوای پرمغزی هم برخوردار است.
رئیس کتابخانه مجلس شورای اسلامی افزود: معنا در صورت ها بیان می شود. اگر صورت ها به نوعی ارائه شوند که معنا را انتقال دهند اینگونه معنا هنرمندانه بیان شده.
وی سپس به شرح نشانه شناسانه صحنه هایی از فیلم پرداخت و گفت: در این فیلم به وجه ظاهر یک موقعیت طبقاتی را درمورد کارگران ساختمانی و آوارگان افغانی و زندگی سخت آنها می بینید و آنچه سبب دوام آنها می شود کمکی است که خودشان به خود می کنند. اما ماجرایی در زیر پوست فیلم جریان دارد که بسیار مهم تر است.
وی در ادامه شرح داد: در فقر بنای متقابلی ظاهر می شود. آنچه مظهر این فیلم است این است که فقر مادی و رنج آن ناگزیر است اما این فقر ظاهری برای کسانی که فقر اختیاری را انتخاب می کنند، یعنی ایثار و گذشت می کنند، غنا یا استغنای حقیقی را به همراه دارد.
رجبی تاکید کرد: آنچه سبب می شود انسان به این مقام برسد عشقی است که او بدست می آورد. در ابتدای فیلم شما فردی عادی را می بینید که حسد و خشم و بسیاری از رذایل اخلاقی را در خود دارد.
وی لب مطلب فیلم را با این بیت مولوی، شاعر و عارف ایرانی، پیوند داد که «هر که را جامه ز عشقی چاک شد / او زحرص و عیب کلی پاک شد».
رئیس کتابخانه مجلس شورای اسلامی گفت: اگر عشق واقعی رخ دهد، عاشق بیش از خود، معشوق را می طلبد. اینکه ما می شنویم عاشقی که جواب رد می شنود بر روی معشوق خود اسید می پاشد یا او را می کشد این نه عشق بلکه هوسی زود گذر است.
وی به رفتار لطیف، کارگر جوانی که در فیلم باران نقش اصلی را بازی می کند، پس از عاشقی او اشاره کرد و گفت: در روند این فیلم عاشق داشته های خود را یک به یک از دست می دهد تا اینکه به شناسنامه خویش می رسد و آن هویت خود است. عاشق با این کار خود به مقام فنا می رسد و دیگر وجود ندارد. آنگاه حجاب برای او کنار می رود.
رجبی با اشاره به صحنه های پایانی فیلم اضافه کرد: ظهوری که برای عاشق رخ می دهد در آخر پوشیده می شود اما آن نگاه دیگر مستقیم و رو در روست؛ هرچند از ورای حجابی که دارد.
وی همچنین گفت: وقتی معشوق می رود تنها چیزی که برای عاشق می ماند آیت و نشانه اوست که همان جای پایی است که از معشوق به جا می ماند. نام معشوق باران است و این یعنی عین رحمت است.
رجبی همچنین به این نکته اشاره کرد که در تمام فیلم ها آقای مجیدی آب وجود دارد و این همان جریان همیشگی رحمت الهی است و ادامه داد: می بینید که عاشق کلاه خود را درکنار حوضی که آن بر خود می زند به جای می گذارد و کلاه او هم نشانی از معشوق دارد. در ادبیات عرفانی ما این سر و دستار به جا گذاشتن همین معنا را دارد.
وی در خصوص اهمیت کارهای مجیدی گفت: فیلم بچه های آسمان آقای مجیدی را پاپ اسبق دیده بود و اعلام کرده بود کاتولیک های جهان این فیلم را ببینند چون بر روحیه خداجویی آنها بسیار تاثیرگذار است. آن فیلم چند جایزه بزرگ از جمله جایزه مخاطبان، اتحادیه جهانی منتقدین و جالب تر از همه اتحادیه جهانی کلیساها، اعم از کاتولیک و پروتستان و ارتدوکس را از آن خود کرد.
رجبی در انتها با ابراز امیدواری کرد فیلم کودکی پیامبر که مدتی است مجیدی در حال ساخت آن است هرچه زودتر پایان یابد تا ما شاهد اثر ارزشمند دیگری از این کارگردان برجسته کشور باشیم.