فرهنگ اساس سعادت یا شقاوت یک ملت است و رستگاری هر جامعه از راه اصلاح و احیاء فرهنگی امکانپذیر است. از دیدگاه امام، فرهنگ مفید و کارساز فرهنگی است که بتوان با آن مملکت را اداره کرد، فرهنگی که جوانانی را تربیت کند که بتوانند علیه استعمار و تبلیغات او مبارزه کنند. فرهنگ صحیح، فرهنگی است که بتواند ممکلت را در برابر تهاجم غرب و دولت های استعماری محافظت کند. امام خمینی(س) معتقد است: «راه اصلاح یک مملکتى فرهنگ آن مملکت است؛ اصلاح باید از فرهنگ شروع بشود. دست استعمار توى فرهنگ ما کارهاى بزرگ مىکند؛ نمىگذارد جوانهاى ما مستقل بار بیایند؛ نمىگذارد در دانشگاه جوانهاى ما درست رشد بکنند. اینها را از بچگى یک طورى مىکنند که وقتى بزرگ شدند، اسلام هیچ و آنها همه، همه چیز. اگر فرهنگ درست بشود، یک مملکت اصلاح مىشود. براى اینکه از فرهنگ است که در وزارتخانهها مىرود؛ از فرهنگ است که در مجلس مىرود؛ از فرهنگ است که کارمند درست مىشود.» از نظر امام فرهنگ سالم، فرهنگی است که دست مردم باشد . مردم آن را بسازند، چرا که فرهنگ وابسته و ساخته دست بیگانگان، مانع رسیدن یک کشور به استقلال می شود. فرهنگ دارای دو ساحت اصلی است. نخست بُعد فردی فرهنگ که با انسان و سعادت او ارتباط دارد و دیگری بُعد اجتماعی فرهنگ که در عرصة حیات اجتماعی انسانها حضور دارد. از نظر امام اهمیت فرهنگ به دلیل جایگاهی است که در هویت و موجودیت جامعه دارد و دیگر به سبب نقشی است که در پیشرفت یا انحطاط جوامع ایفا می کند. اساساً فرهنگ هر جامعه هویت و موجودیت آن جامعه را تشکیل می دهد، استقلال و موجودیت هر جامعه از استقلال فرهنگ آن نشأت می گیرد. فرهنگ اساس ملت است، اساس ملیت یک ملت است، اساس استقلال یک ملت است. حضرت امام در باب اهمیت بعد اجتماعی فرهنگ معتقدند: فرهنگ، مبدأ همه خوشبختی ها و بدبختی های یک ملت است: « فرهنگ مبدأ همه خوشبختیها و بدبختیهاى ملت است. اگر فرهنگ ناصالح شد، این جوانهایى که تربیت مىشوند به این تربیتهاى فرهنگ ناصالح، اینها در آینده فساد ایجاد مىکنند. فرهنگ استعمارى، جوان استعمارى تحویل مملکت مىدهد. فرهنگى که با نقشه ی دیگران درست مىشود و اجانب براى ما نقشه کشى مىکنند و با صورت فرهنگ مىخواهند تحویل جامعه ما بدهند، این فرهنگ، فرهنگ استعمارى و انگلى است. و این فرهنگ از همه چیزها، حتى از این اسلحه این قلدرها بدتر است. این قلدرها اسلحه شان بعد از چند وقت مىشکند، و حالا هم شکسته، اما وقتى فرهنگ فاسد شد، جوانهاى ما که زیربناى تأسیس همه چیز هستند از دست ما مىروند و انگل بار مىآیند، غربزده بار مىآیند.» به اعتقاد امام یگانه فرهنگ راهگشا، فرهنگ قرآن است که هدف اصلی دشمنان اسلام نابود کردن آن و جایگزین کردن فرهنگ منحط و غربی استعمارگران است. امام می فرماید: « اگر فرهنگ فرهنگ صحیح باشد جوانهاى ما صحیح بار مىآیند. اگر فرهنگْ فرهنگ حق باشد، فرهنگ الهى باشد، فرهنگى باشد که براى منفعت اهل ملت، براى منفعت مسلمین باشد، این افرادى که مىبینید که الآن سر کار هستند، اینها از آنها بیرون نمىآمد. فرهنگ ما یک فرهنگ استعمارى است، فرهنگ ما در دست صُلَحا نیست، صالح ادارهاش نمىکند. » یکی از بزرگترین مصیبت های یک کشور، رسوخ فرهنگ غربی و استعماری در میان آنان است. در دوران سلطنت محمد رضا پهلوی وضع به همین گونه بود. به همین دلیل امام خمینی (ره) از همان آغاز به لزوم اصلاح فرهنگ رایج کشور و جایگزینی فرهنگ اصیل اسلام و قرآن به جای آن اصرار می ورزیدند. از نظر ایشان فرهنگ استعماری و غربی ذهن جوانان را وابسته و متوجه غرب می کند. « فرهنگ ما فرهنگ استعمارى است. ما باید فرهنگ خودمان را داشته باشیم. این فرهنگها فرهنگهایى است که نمىگذارند بچههاى ما با فرهنگ بزرگ بشوند فرهنگ سازنده و پیشرو در حوزههای فردی و اجتماعی سبب هدایت انسانها و جامعه و تربیت الهی هر دو خواهد شد، فرهنگ صحیحی زمینه ساز استقلال یک کشور در همه زمینه هاست.» بنابراین از نظر امام تبدیل فرهنگ منحط و استعماری به فرهنگی اصیل و استقلالی ضرورتی غیر قابل انکار است. « فرهنگ باید فرهنگ اسلامی باشد، تنها در این صورت است که کسانی که تربیت می شوند یک انسان به معنای واقعی هستند.» با توجه به آرا و افکار و سیره عملی امام خمینی (س) می شود اینگونه نتیجه گرفت که از مهمترین شیوه های اصلاح فرهنگ از نظر ایشان ایجاد نفرت و برائت نسبت به ضد ارزش ها و ایجاد ولایت و محبت نسبت به ارزشهای اصیل و مبارزه با مظاهر استبداد وشیوه های تبلیغاتی دشمنان است.
فرهنگ اساس سعادت یا شقاوت یک ملت است
فرهنگ و اصلاح فرهنگی در اندیشه های امام خمینی (س)
اگر فرهنگ ناصالح شد، این جوانهایى که تربیت مىشوند به این تربیتهاى فرهنگ ناصالح، اینها در آینده فساد ایجاد مىکنند. فرهنگ استعمارى، جوان استعمارى تحویل مملکت مىدهد. فرهنگى که با نقشه ی دیگران درست مىشود و اجانب براى ما نقشه کشى مىکنند و با صورت فرهنگ مىخواهند تحویل جامعه ما بدهند، این فرهنگ، فرهنگ استعمارى است.
کد خبر:
۲۱۲