جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

سرشکی که بر این خاک فشاندیم

جواد طوسی

کد خبر: ۱۵۶۵۱
سرشکی که بر این خاک فشاندیم

هفته «دفاع مقدس»را پیش رو داریم.دلم می خواهد دراین فرصت فضایی ایجاد کنم تا افرادی که شروع جنگ تحمیلی در 31 شهریور 59 را به یاد دارند،فلاش بکی به آن روز ها بزنند و خود را درآن موقعیت قرار دهند. حتما می گویید«مگر مریضی که میخواهی آن روزهای تلخ را دوباره به یادمان بیاوری؟جنگ در هر شرایطی ،اتفاق خوبی نیست و به جز ویرانی ومرگ،چیزی ندارد.»اما یادآوری آن روزهای مقاومت و همبستگی در این دوران فترت وانفعال و جداافتادگی ،میتواند ناخودآگاه ما را ملزم به مقایسه فضا و حس و حال دو دوره کند تا زیاد خوش به حال مان نباشد. تصور کن که شب می خوابی و صبح بلند می شوی و می بینی به خاک سرزمینت تجاوز شده و بخشی از این جغرافیا،دیگر به ما تعلق ندارد. اینجاست که غیرتمندانه باید نشان دهی ایران هنوز مرز پرگوهری است که مردمانش به این همسرایی دلخواه اعتقاد دارند:«دور از تو اندیشه بدان/ پاینده مانی و جاودان»شروع مصیبت بار جنگ را با شور و همدلی عمومی آمیخته بود،زنده یاد«احمد محمود»در فصل اول داستان «زمین سوخته»اش این گونه توصیف می کند:«صدای رادیو مهدی پاپتی یک لحظه قطع می شود و بعد یکی از مسوولان مملکتی به آرامی بنا می کند به حرف زدن.یکی از جوان ها به مهدی می گویید صدا رادیو را بلند تر کند،رستم افندی ته قهوه خانه خوابیده است. کل شعبان،بقال محل،آن سر میدان از دکانش می آید بیرون و به طرف قهوه خانه نگاه می کند. مسوول مملکتی می گوید عراق قرارداد الجزیره را یکطرفه نقض کرده است و امروز چند دقیقه بعد از ساعت دو بعد از ظهر،هواپیماهای عراقی بی هیچ اخطار قبلی به کشور ما تجاوز کردهاند و فرودگاه های تبریز،همدان،دزفول،اهواز و همچنین فرودگاه مهر آباد تهران را بمباران کرده اند.یکی از جوان ها با مشت می کوبد به پیشانی و با صدای خفه می گوید:«بیشرفا!!...»غروب،چراغ های شهر روشن نمی شود. مردم انگار که از زمین جوشیده باشند از خانه های بیرون ریخته اند.صدای رادیوها بلند است. انجگار که هجوم هواپیماهای عراقی به کشور مردم را به همدیگر نزدیک کرده است. همه بی هیچ آشنایی قبلی با گرمی از همدیگر استقبال می کنندوهیجان زده از جنگ حرف می زنند و از دفاع و از کوبیدن دشمن...»در شرایطی به سر می بریم که رجعت به آن رشادت ها،سلحشوری ها و پایمردی های هشت ساله به یک نوستالژی تبدیل شده است. دستاورد آن دوران لاله گون و ریشه یافته در تاریخ معاصر ،طلایه داران گمنام و شناخته شده ای هستند که فارغ از هر گونه دغدغه ها و مرزبندی های روشنفکرانه باید در برابر شخصیت مقاوم و خالی از تعلق شان سر تعظیم فرود آورد و مومنانه گفت:«مترک باد نام تان.»این است یکی از همان تصاویر واقعی این اسطوره های ماندگار:«پیک خبر آورد که حسین اسماعیلی رفته روی مین،بچه های اطلاعات،راه را اشتباه نشان داده بودند. حسین که سر ستون بوده باید صد متر از بقیه جلوتر حرکت می کرده،می افتد وسط میدان مین. نه راه پس داشته نه راه پیش پای قطع شده اش به یک پوست وصل بوده.عراقی ها هم که تا آن موقع با خیالاتی خوش در سنگرهایشان لمیده بوده اند،می ریزند بیرون و می آیند بالای خاکریز؛اما سیاهی شب نمی گذاشت دو طرف همدیگر را ببینند. هر دو طرف ،نفس هایشان تو سینه حبس بوده فکر می کرده اند شاید یک کلاغ خورده به موانع و مین منفجر شده دو سه تا منور می زنند و چشم هایشان همدیگر را می بیند. همان موقع حسین کادرش را در می آورد.پایش را می برد و پرت می کند آن طرف تر،پا می افتد روی یک مین دیگر و منفجر می شود حسین چهار تا داد سر بچه ها می زند.

پاشید چرا نشسته اید نگاه می کنید؟

منورها می ترکد و همه جا مثل روز روشن می شود.بچه ها جاکن می شوند ومی ریزند تو کانال آنجا برای چندمین بار تیر دست علی زاکانی را می شکافد.ردیف اولی ها ده،پانزده نفر بوده اند که همه می خوابند. باقی بچه ها می روند آن طرف و می افتند.رو مردانه حمله می کنند و کار با به دست می گیرند...»در این روزمرگی کسالت بار و دنیای هویت باخته و پررنگ و ریا و حجم انبوه صورتک هایی که مهمانان دائمی یک بالماسکه احمقانه شده اند.یاد کردن از مردان دیادلی چون حسن باقری،مهدی باکری،محمد ابراهیم همت،حسین خرازی،مصطفی چمران،علی اکبر شیرودی،عباس بابایی،احمد متوسلیان و...ادای دینی ناچیز است. جا دارد در کنار فیلمسازانی چون ابراهیم حاتمی کیا،عزیزالله حمید نژاد،احمد رضا درویش،کمال تبریزی و احمد مرادپور که به سینمای جنگ ما هویت و اعتبار بخشیدند،یادی از یکی از تاثیر گذارترین فیلمسازان این عرصه کنیم که جای او این روزها در میان مان بسیار خالی است.جایگاه قرص و محکم زنده یاد«رسول ملاقلی پور»را در ژانر «سینمای جنگ»با فیلم های «پرواز در شب»،«سفر به چزابه»«نجات یافتگان»،«هیوا»و «مزرعه پدری»نمی توان منکر شد. او تنها فیلمساز جنگی ماست که با تکیه بر حس غریزی خود،شکستن و رفت و برگشت زمان در فضا و محیط جبهه و جنگ را به یک سبک بصری چشمگیر تبدیل کرد.«سفر به چزابه»از این حیث یک نمونه درخشان و استثنایی است که به جرات می توان از آن به عنوان بهترین فیلم جنگی سینمای دفاع مقدس نام برد.

انتهای پیام

دیدگاه شما