صدای زنگ خطر مهاجرت برخی فعالان و بعضا صاحب تجربه های فرهنگ و هنر به دیگر کشورها با هدف تامین محتوا برای شبکه های ماهواره ای فارسی زبان و ... به قدری زیاد است که هرکس اظهار بی خبری کند، حتما گوش هایش را گرفته است!
پیشتر،تعبیر "فرار مغزها" در عرصه های علمی و دانشگاهی پرطنین بود و مورد بحث و نقد و اقتراح کارشناسان و صاحبنظران؛ اما امروز به نظر می رسد تکمله ای باید به آن افزود: "جذب هدفمند از آن سوی مرزها با تعمیم پذیری در عرصه هنر و رسانه".
چرایی بازتاب کوچ اهل هنر و رسانه در جامعه به نوع زوم کردن رسانه بر موضوع برمی گردد و خبرساز بودن عرصه ای که نمی توان به سادگی از کنارش گذشت، یک مجری تلویزیون یا بازیگر و فیلمساز نسبتا شناخته شده - در هرجای دنیا که باشد - پس از مدتی نزد عده ای از مخاطبان محبوب و از نظر طیف یا طیف هایی مورد نقد قرار می گیرد که در هر دو صورت، جایگاهی برای او در میدان ذهنیت افکار عمومی منطقه یا حتی مناطقی دورتر که از طریق رسانه او را رصد می کنند، رقم می خورد.
ترک وطن از سوی برخی فیلمسازان، نویسندگان، خبرنگاران و بعضا مجریان تلویزیونی و ... از زوایای گوناگون قابل تامل است، اما سخیف ترین نوع برخورد با این اتفاق، محدودسازی اش در حد یک موضوع صنفی و یا صرفا سیاسی دیدن و اندیشیدن درارتباط با آن است.
این کوچ نامبارک، مطلقا و تنها از چشم آن سوی آبی ها سیاسی تلقی می شود و بهانه ای برای بهره برداری های سیاسی در کوتاه مدت و بلند مدت؛ اما در داخل کشور قطعا موضوعاتی دیگر دخیل اند و هریک در اندازه خودشان قابل تحلیل و آسیب شناسی.
حاشیه این اتفاق، حداقل بر چند ذیل و پی آمد استوار است: فرصت یابی رسانه های خاص در پمپاژ تبلیغات منفی علیه کشورمان که به چالش کشیدن سیاست های فرهنگی یکی از سرفصل های تخریب می باشد، برنامه ریزی حساب شده در ساخت و ارائه محصولات فرهنگی، هنری(فیلم، کتاب، رمان و ...) باب طبع و پسند کسانی که خشابهایشان در صحنه های سیاسی خالی شده است، و در نهایت آسیب پذیری جدی هویت ملی و خروج سرمایه فکری و اقتصادآفرین از کشور.
هیچ کدام از ما به یک عنوان ایرانی با پشتوانه خیره کننده تمدنی و تاریخی، حاضر نمی شویم که دستمایه تبلیغات جهت دار و غرض ورزانه علیه خود، سرزمین و اعتقاداتمان قرار بگیریم، حتی آنهایی که بنا به دلایل مختلف، سوار این قطار می شوند؛ اما در عین حال نباید در بررسی ها، سوء استفاده های تبلیغاتی گفته شده تا حدی محل تشبث قرار گیرد که صورت مسئله پاک شود؛ آنچه نیازمند جدیت است، شناخت و ایجاد راه های قانونمند و فضای مناسب اجتماعی و اقتصادی برای کسانی است که شاید روزی این زمینه و میل در آنها شکل بگیرد.
آیا مصیبت نیست که فعالان یا نخبگان حوزه هایی که طرح و تبیین افکار و اندیشه هایشان به مدد نظام سیاسی، رسانه ای و فرهنگی این مملکت بوده و امروز، زمان ثمردهی شان رسیده، از سر اجبار و یا بر اثر پررنگ شدن جاذبه های بیرونی، از سرزمین آباء و اجدادی بریده و خیمه در جایی به غیر از این پهنه علم کنند؟!
اگر آن را مصداقی از واقعیت "جنگ نرم" هم بدانیم به بیراهه نرفته ایم، آیا باور نداریم که تداوم این اتفاق، منفذ فرهنگی و هویتی را فراخ تر نموده و شبیخون فرهنگی را شدت می بخشد؟ آن هم با علائم حیاتی تازه!
آگاه باشیم که ضایعه ای ملی در عرصه هایی جدیدتر به همه ما ضرر می رساند و شوکران حاصل شده از کوچ ناخواسته کسانی که با بعضی شرایط و دشواریها کنار نمی آیند، کام همه را تلخ می کند؛ خواه از هر جناح و جریان و نحله؛ اما در عین حال، اینکه حداقل در نود درصد موارد مهاجرت، مضایق اقتصادی پررنگ است روزنه امیدی را فراروی آسیب شناسان و مسئولانی که مکلف به تحلیل و تعدیل شرایط موجود هستند، می گشاید.
دردناک تر از قصه تلخ مهاجرت، بی تفاوتی و بی توجهی معنادار است. ما امروز در صحنه های فرهنگی و هنری، کم سوژه یا ناتوان نیستیم و نسل های تازه نفس هم به نام آوران و پیشکسوتان در حوزه های مختلف پیوسته اند، اما مشکلی که جدی و گریبانگیر شده، چیرگی بروکراسی و ساختار اداری بر فضاها و صحنه های تولید خلاقانه است و خارج از حوصله هنرمند و اندیشه ور؛ که به لحاظ ماهیتی با مدیریت هوشمند و جامع فرهنگی متفاوت و حتی با آن در تضاد جدی می باشد. امروز اضافه کردن میزهای کارمندی در مراکزی که انتظار خلق و ارائه ایده های مبارک از آنها می رود و حمایت از تفکر برخاسته از فرهنگ و هویت و باور این سرزمین بااصالت و متدین، جوهر و فلسفه وجودی شان است، هنر نیست، به علاوه چندین مشکل و موضوع دیگر که جا دارد بعدها به چند و چون آنها پرداخته شود.