پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران: سیاست نخست امام صادق علیه السّلام، یک سیاست فرهنگى و در جهت پرورش اصحابى بود که از نظر فقهى و روایى از بنیانگذاران تشیع جعفرى به شمار آمده اند. تلاش هاى سیاسى امام در برابر قدرت حاکمه در آن وضعیت، در محدوده نارضایتى از حکومت موجود، عدم مشروعیت آن و ادعاى امامت و رهبرى اسلام در خانواده رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله بود. از نظر امام صادق علیه السّلام، تعرض نظامى علیه حاکمیت، بدون فراهم آوردن مقدمات لازم- که مهمترینش کار فرهنگى بود- جز شکست و نابودى نتیجه دیگر نداشت.
حضرت امام جعفر صادق علیه السلام رئیس مذهب جعفری (شیعه) در روز 17 ربیع الاول سال 83 هجری چشم به جهان گشود. پدرش امام محمد باقر (ع) و مادرش "ام فروه " دختر قاسم بن محمد بن ابی بکر می باشد. کنیه آن حضرت : "ابو عبدالله " و لقبش "صادق " است . حضرت صادق تا سن 12سالگی معاصر جد گرامیش حضرت سجاد بود و مسلما تربیت اولیه او تحت نظر آن بزرگوار صورت گرفته و امام ( ع ) از خرمن دانش جدش خوشه چینی کرده است . پس از رحلت امام چهارم مدت 19سال نیز در خدمت پدر بزرگوارش امام محمد باقر ( ع ) زندگی کرد و با این ترتیب 31سال از دوران عمر خود را در خدمت جد و پدر بزرگوار خود که هر یک از آنان در زمان خویش حجت خدا بودند و از مبدأ فیض کسب نور می نمودند، گذرانید. بنابراین صرف نظر از جنبه الهی و افاضات رحمانی که هر امامی آن را دارا است، بهره مندی از محضر پدر و جد بزرگوارش موجب شد که آن حضرت با استعداد ذاتی و شم علمی و ذکاوت بسیار، به حد کمال علم و ادب رسید و در عصر خود بزرگترین قهرمان علم و دانش شد. پس از درگذشت پدر بزرگوارش 34سال نیز دوره امامت او بود که در این مدت "مکتب جعفری " را پایه ریزی فرمود و موجب بازسازی و زنده نگهداشتن شریعت محمدی (ص) شد. زندگی پر بار امام جعفر صادق ( ع ) مصادف بود با خلافت 5 نفر از بنی امیه (هشام بن عبدالملک - ولید بن یزید - یزید بن ولید - ابراهیم بن ولید - مروان حمار) که هر یک به نحوی موجب تألم، تأثر و کدورت روح بلند امام معصوم (ع) را فراهم می کرده اند و 2 نفر از خلفای عباسی (سفاح و منصور) نیز در زمان امام (ع) مسند خلافت را تصاحب کردند و نشان دادند که در بیداد و ستم، بر امویان پیشی گرفته اند، چنانکه امام صادق (ع) در 10سال آخر عمر شریفش در ناامنی و ناراحتی بیشتری بسر می برد .
اما با این وجود عصر آن حضرت عصر جنبش فرهنگی و فکری و برخورد فرق و مذاهب گوناگون بود. پس از زمان رسول خدا دیگر چنین فرصتی پیش نیامده بود تا معارف اصیل اسلامی ترویج شود، بخصوص که قانون منع حدیث و فشار حُکّام اموی باعث تشدید این وضع شده بود. لذا خلأ بزرگی در جامعه آنروز که تشنة هرگونه علم و دانش و معرفت بود، به چشم می خورد.
امام صادق(ع) با توجه به فرصت مناسب سیاسی و نیاز شدید جامعه، دنباله نهضت علمی و فرهنگی پدرش را گرفت و حوزه وسیع علمی و دانشگاه بزرگی به وجود آورد و در رشته های مختلف علمی و نقلی شاگردان بزرگی تربیت کرد. شاگردانی چون "هشام بن حکم، مفضل بن عمر کوفی جعفی، محمد بن مسلم ثقفی، ابان بن تغلب، هشام بن سالم، مؤمن طاق، جابر بن حیان و . . . " تعداد شاگردان امام را تا 4 هزار نفر نوشته اند.
امام از فرصت های گوناگونی برای دفاع از دین و حقانیت تشیع و نشر معارف صحیح اسلام استفاده می برد. مناظرات زیادی نیز در همین موضوعات میان ایشان و سران فرقه های گوناگون انجام پذیرفت که طی آنها با استدلال های متین و استوار، پوچی عقاید آنها و برتری اسلام ثابت می شد. همچنین در حوزه فقه و احکام نیز توسط ایشان فعالیت زیادی صورت گرفت، به صورتی که شاهراه های جدیدی در این بستر گشوده شد که تاکنون نیز به راه خود ادامه داده است. بدین ترتیب، شرایطی مناسب پیش آمد و معارف اسلامی بیش از هر وقت دیگر از طریق الهی خود منتشر گشت، به صورتی که بیشترین احادیث شیعه در تمام زمینه ها از امام صادق(ع) نقل شده و مذهب تشیع به نام مذهب جعفری و فقه تشیع به نام فقه جعفری خوانده می شود.
سیاست نخست امام صادق علیه السّلام یک سیاست فرهنگى و در جهت پرورش اصحابى بود که از نظر فقهى و روایى از بنیانگذاران تشیع جعفرى به شمار آمده اند. تلاش هاى سیاسى امام در برابر قدرت حاکمه در آن وضعیت، در محدوده نارضایى از حکومت موجود، عدم مشروعیت آن و ادعاى امامت و رهبرى اسلام در خانواده رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله بود. از نظر امام صادق علیه السّلام تعرض نظامى علیه حاکمیت، بدون فراهم آوردن مقدمات لازم- که مهمترینش کار فرهنگى بود- جز شکست و نابودى نتیجه دیگر نداشت. چنانکه در جریان حرکتى که زید بن على و پس از آن یحیى بن زید در خراسان به آن دست زدند، بنى عباس بیشترین بهره را برده و در عمل، خود را به عنوان مصداق شعار «الرضا من آل محمد» تبلیغ کردند. نتیجه کار امام صادق(ع) بعدها معلوم شد؛ زیرا فقه جعفرى، بنیانگذار تشیع نیرومندى شد که روز به روز اوج بیشترى گرفت؛ اما زیدیه که منحصرا در خط سیاست بود، رو به افول گذاشتند.
برخورد امام با انواع دانشمندان علوم مختلف، که در هر رشتهای برتری علمی خود را همراه با برهان و دلیل ثابت کرد، سبب شد که آوازه شهرتش در دانش و بینش، کرامت اخلاقی و منشش با دانشجویان، و پشت کارش در انتقال علوم و پاسخگوییاش به شبهات در همه امور به ویژه پس از انتقال فلسفههای یونانی، ایرانی، هندی و مکتبهای وارداتی در بسیاری از مناطق آسیایی و آفریقایی طنینانداز شود.
او با برخورد با جریانات فکری انحرافی و روبهرو شدن با علمای علوم گوناگون و بحث و مناظره علمی و شیرین که حوصله و بردباری اخلاقی امام را به دنبال داشت، برتری اسلام را در چارچوب تشیع بر همه مکاتب ثابت کرد.
مناظرات علمی و گفتوگوهای آزاد امام با صاحبان دانشهای گوناگون چون پزشکان، فقیهان، متکلمان، منجمان، صوفیان تابع مکاتب هندی، ایرانی، و اسکندریه و بویژه مباحث ارزنده فقهی و تفسیری و کلامیاش با رشدیافتگان در مدرسه اموی و عباسی در منابع مهم شیعه و سنی ثبت است. امام مدینه را به تنهایی تبدیل به دانشگاهی کرد که انواع علوم خود را بیواسطه و باواسطه به شیفتگان علم منتقل میکرد، او در برابر مکتب اموی و عباسی به تبین اسلام راستین، یعنی اسلام وحی، اسلام انبیاء، اسلام نبوت، اسلام امامت پرداخت و با کوشش خستگیناپذیر پیرایههای بسته شده به اسلام را از جانب دشمنان داخلی و مکتبهای وارداتی زدود.