کتاب فقهی «تحریر الوسیله» یکی از آثار فاخر فقه شیعه محسوب میشود. این اثر فقهی هم اثری علمی و فقهی است و هم یادآور مبارزات حقمدارانه امام خمینی(س) و هم نشانه صلابت و استواری شخصیت ایشان میباشد. شخصیت برجسته مؤلف و ویژگیهای ممتاز اثر، علی رغم عمر کم آن، موجب شده تا مورد توجه فقهاء و محققان عرصه فقاهت و اجتهاد قرار گیرد و علاوه بر اینکه متن و محور درسهای خارج فقه حوزه گردیده؛ حاشیهها و شروح فراوانی نیز بر آن نوشته شده است.
لازم به توضیح است که پیشتر سه جلد کتاب النکاح با همین عنوان «انوار الفقاهه» به قلم حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی نوشته و از سوی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (دفتر قم) ، آماده و انتشار یافت و اینک مباحث مربوط به «حدود و تعزیرات» نیز در سه جلد منتشر شده است.
مؤلف در مقدمه اثر میگوید: «فقه اسلامی نقش مهمی در زندگی مسلمانان دارد، چرا که دارای اثر مثبت در زندگی آنها از ولادت تا وفات میباشد، اثری تکاملی و پیشبرنده در عرصههای گوناگون زندگی! مجموعه احکام فقهی ـ اعم از اوامر و نواهی ـ زندگی انسان را از خطا و خطر عاری میسازد. احکام فقهی همه از نظر اهمیت در یک مرتبه قرار ندارند بلکه از نظر نقشی که در نظام زندگی انسان دارند درجه اهمیت آنها متفاوت است.
حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی می نویسد: قانونگذاری بدون ضمانت اجرا نیز بیفایده میباشد، در یک سیستم قانونگذاری باید اهرمهای ضمانتیای باشند تا مکلّفین را وادار به عمل سازد و تهدیدی برای آنها در صورت مخالفت باشد. اعتقاد به قیامت و حساب و کتاب و ثواب و عقاب آن، خود نوعی ضمانت اجرایی معنوی است ولی این مقدار کافی نمیباشد و جلوی بعضی از گناهکاران و سرکشان را نمیگیرد؛ بر همین اساس شریعت اسلامی برای چنین گناهکاران و متمردانی کیفرهای دنیوی مقرر کرد تا زندگی در کره زمین نا امن نگردد! این قوانین کیفری در فقه «حدود و تعزیرات» نامیده میشوند، آن کیفری که اندازه مشخصی داشته باشد «حد» است ولی آنچه اندازه معینی نداشته باشد بلکه به تفاوت مراتب جرائم شدت و ضعف آن متفاوت باشد «تعزیر» میباشد.
مؤلف انوار الفقاهه تصریح میکند : در این سه جلد کتاب همه مباحث حدود و تعزیرات بر اساس ادله نقلی و عقلی با شرایط و حدود و فروع آن آمده است. در جلد اول حد زنا، در جلد دوم حد لواط، حد سحق، حد قیادة و حد قذف و حد مسکر و در جلد سوم حد سرقت، حد محارب، و خاتمه در حد سائر عقوبات مانند حد مرتد؛ مورد بحث و بررسی استدلالی و مفصل قرار گرفته است.
کتاب انوار الفقاهه فی شرح تحریر الوسیله (کتاب الحدود)، در 3 جلد و تیراژ 1000 نسخه به تألیف حضرت آیت الله العظمی ناصر مکارم شیرازی توسط انتشارات عروج مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) و به قیمت مجموعا 66 هزار تومان روانه بازار نشر گردید.