سیاه هنوز هم با سفید در تعارض و جنگ بوده و هرگز همسایه سفید را با طیب خاطر نپذیرفته است. نگاه بی اعتمادانه به سفید کماکان در چشمان سیاهان موج می زند و آنچه از سفید ها به دریچه نگاهشان میرسد با دلشان همراه نیست چرا که در طول تاریخ کا کا سیاه برده بوده و سفید با شلاق بر گرده او سوار و شاید هم سواره ماندن سفید ناشی از استفاده برده وار از سرزمین سیاه بوده است.
به گزارش خبرگزاری مهر، اگر امروز هم سیاه می توانست دردهای بردگی را فریاد زند شاید نعره ای دهشتناک تر از شیرهای آفریقایی را سر می داد ولی گویا دست هایی گلوی آن را محکم فشرده و اجازه درآمدن صدا را نمی دهد. این دست ها شاید به علت گذشت زمان بر گلوی سیاه ایجاد عادت کرده و سنگینی خاصی ندارد ولی خود نمی داند که چرا پس از گذشت 50 سال باید به زبان یک کشور اروپایی سخن بگوید و بنویسد و منابع خدادادی خود را به ثمن بخس در کشوری دیگر ببیند.
سفر با وزیر امور خارجه کشورمان و هیات همراه به سه کشور آفریقایی الجزایر، گابن و سنگال شاید برای اغلب اعضا هیات فرصتی برای انجام ماموریت دیپلماتیک برای شناساندن ظرفیت های متعدد جمهوری اسلامی ایران و برای برخی دیگر بازدید از طبیعت بدیع ، ساختار شهری این کشورها و یا حداکثر سفر کاری به شمار می رفت ولی مردم شناسی و آشنایی با مذاق عمومی در این کشورها موضوعی بود که در گفتگوهای روزانه به کرات مورد توجه قرار می گرفت ولی این امر در حد گذرگاهی بود که هیچ از اعضا تیم را در خود متوقف نمی کرد.
نخستین کشوری که سفر از آن آغاز شد الجزایر و پایتخت آن الجزیره بود. حدود 6 ساعت پرواز بر آسمان کشورهای سه قاره آسیا ، اروپا و افریقا خستگی زیادی را به همراه داشت و این در شرایطی بود که استرس پرواز با هواپیما این خستگی را دو چندان می کرد ولی با این شرایط به محض ورود به فرودگاه الجزیره ، منوچهر متکی وزیر امورخارجه مورد استقبال مقامات و همچنین کارکنان سفارت ایران در این کشور قرار گرفت ولی نکته جالب حضور فردی از تیم وزارت خارجه الجزایر بود که در جریان ملاقلات در پاویون و حتی به گفته تیم مذاکره کننده در جریان مذاکرات و گفتگوها نیز سیگار کشیدن را لحظه ای متوقف نکرد. جالب تر این که بنا به گفته یکی از خبرنگاران الجزایری سیگار کشیدن در مراکز عمومی الجزایر ممنوع بوده و به همین دلیل ماده گردی شکل به همراه داشتند که از توتون گرفته شده بود و آن را بجای سیگار به زیر زبان خود می گذاشتند.
شهر الجزیره بر کوه پایه ای استوار بود که مشرف به دریا بوده و رطوبت محسوسی از دریای مدیترانه می گرفت لذا هوای معتدلی داشت که نه در سرما و نه در گرما آزار دهنده نبود البته الجزایر کشوری صحرایی محسوب می شود که تنها کرانه های دریای مدیترانه ایش چنین هوایی را دارد و بخش های صحرایی آن سرما و گرمای خشک و آزار دهنده ای دارد. جالب اینکه بنا به گفته کارکنان سفارت ایران در این کشور توریسم بیشتر برای بخش های صحرایی الجزایر تمایل نشان می دهد تا بخش های مدیترانه ای .
به هر تقدیر این سفر با گفتگوی مختصر میان منوچهر متکی با وزیر مشاور الجزایر در پاویون فرودگاه ادامه یافت و مقرر شد خبرنگاران را شخصی به نام محمد از فرودگاه به محل استقرار وزیر امور خارجه کشورمان در یکی از هتل های الجزیره که اغلب دیدارهای سیاسی دولتمردان الجزایر انجام می شد، ببرد .
محمد راننده میان سال وخوش خلقی بود که با فارسی اندکی آشنا بوده وعربی و فرانسه را که زبان رسمی الجزایر بود، می شناخت. سه تن از خبرنگاران برخودرو وی سوار شدیم و به روال هیات های سیاسی با سرعت از فرودگاه خارج شدیم ولی با کمی فاصله گرفتن از فرودگاه به یک باره به پدیده ای برخوردیم که با تهرانی ها چندان غریبه نیست .ترافیک سنگینی تا چند کیلومتر مانده به ساختار شهر، اتوبان را دربر گرفته بود و خودروهای رنگارنگ چشم را نوازش می داد. خودرویی که ما سوار بر آن بودیم یک پژو 406 بود که تاکنون تجربه سوار شدن برآن را نداشتیم زیرا درایران پژو 405 واخیرا 407 آمده است ولی این مدل از خودرو وارد ایران نشده است.
به هر حال هر چه که بود تیم تشریفات از خط امداد بزرگراه مسیری را باز کرده و هیات از ترافیک عبور کرده و وارد شهر شد. خیابان های پیچ در پیچ و نه چندان پهن و همچنین حاشیه ای سرسبز یاد آور خیابان های شهرهای شمالی کشورمان بود .محمد جسته و گریخته جملاتی به فارسی ،عربی و فرانسه می گفت و بچه ها هم فهمیده و نفهمیده سخنان او را تائید می کردند.به گفته خودش 20 سال در سفارت ایران مشغول به فعالیت بوده است ولی نه او چیزی گفت و نه ما از او پرسیدیم که در دوره تعطیلی سفارت ایران در الجزایر مشغول به چه کاری بوده است.
محمد به محض رسیدن به برج بلندی شبیه به آزادی بدان اشاره کرده و گفت:"مقام شهید " او به روش خود توضیحاتی را ارائه کرد و ما تا همین جا دانستیم که این یاد بودی از شهدای الجزیره است ولی بعدها در جریان همین سفر فهمیدیم که این برج یادبودی برای یک میلیون و پانصد هزار شهید راه استقلال الجزایر بوده و مردم هر روز با نگاه به این برج یاد شهدای خود را زنده نگه داشته و از ظلم های فرانسه در استعمار این کشور اعلام انزجار می کنند.
طعم تلخ استعمار هنوز در کام مردم الجزایر بوده و با وجود رواج زبان فرانسوی در این کشور فراسه منفورترین کشور نزد این مردم است. بنا به گفته محمد الجزایر هم اکنون شکایتی از فرانسه در سازمان ملل دارد که تبعات آزمایش سلاح های هسته ای در صحرای الجزایر را باید جبران کند و در عین حال صدمه های ناشی از سوء استفاده از این اقدام را بپردازد.
در جریان تردد در سطح شهر عجول و عصبی بودن مردم به خوبی دیده می شد و از همین رو مشاجره یکی از متداول ترین کنش ها در رفتار اجتماعی مردم بود .از محمد در این باره پرسیدم و او گفت: فشارهای وارده به مردم در دوران استعمار ، انقلاب و درگیری های داخلی بسیار زیاد بوده و اغلب بچه های الجزایری شکنجه و کشته شدن نزدیکان خود را شاهد بوده اند لذا همین امر موجب تند خو شدن مردم الجزایر شده است. جالب اینکه به محض سخن از ظلم ستیزی او از امام خمینی (ره) نام برده و ایشان را فردی جریان ساز برای جهان اسلام عنوان کرد. محمد ادامه داد که باید تمام جهان باهم متحد شوند و تفرقه و اختلاف تنها به نفع صهیونیسم و استعمار گران است.
در جریان بازدید خبرنگاران از برج مقام شهید سخنان محمد هنوز در گوشم بود که عده ای از دختران محجبه به سراغ ما آمده و به زبان عربی از ما پرسیدند که اهل کجا هستید . ما نیز در پاسخ گفتیم ایرانی هستیم در آنجا آنها نام احمدی نژاد را به زبان آورده و انگشت شست خود را به علامت تائید نشان دادند. یکی از کارمندان سفارت درباره این رفتارآنان گفت:احمدی نژاد به خاطر مواضع ضد صهیونیستی در این کشورطرفداران زیادی داشته و به او به خاطر ایستادگی در مقابل قدرت ها احترام بسیاری قائل هستند.
اما در ادامه سفر ما وارد محل ملاقات های رسمی در هتلی شدیم که مذاکرات در آنجا انجام شده و پس از ارسال اخبار مرتبط با این دیدار ها به هتل مجزایی در داخل ساختار شهر منتقل شدیم .هتل الجزیره بیشتر شکل عمومی داشته و از هر قشری در آن دیده می شد ولی اغلب کسانی که به این هتل مراجعه می کردند مسافرینی بودند که از خارج آمده و مشخص بود که الجزایری نیستند. گروه خبرنگاران پس از صرف مختصر غذای محلی الجزایری ها به محل دیدارها بازگشته و به همراه گروه خبری به دیدار نخست وزیر الجزایر رفتیم.
هیات وارد اتاق مذاکره شدند ولی خبرنگاران و تیم محافظین خارج از اتاق باقی ماندند ولی از لای در کماکان آن فرد سیگاری در اتاق دیده می شد که با سیگار روشن یک طرف میز نشسته بود. خبرنگاران و محافظین به اتاقی دیگر راهنمایی شده و از آنها با چایی سبز پذیرایی شد ولی پس از حدود نیم ساعت همگی به خارج از ساختمان رفتیم .نکته قابل توجه این بود که کاخ نخست وزیری در بلندی قرار گرفته و مشرف به دریا بود و رو به دریا منظره زیبایی داشت ولی مقابل درب ورودی کاخ آپارتمان های چندین طبقه بود که هم به لحاظ امنیتی به گفته محافظین برای کاخ مشکل آفرین می توانست باشد و هم لباس های آویزان شده از تمامی بالکن های مشرف منظره بدی را رقم می زد. این تصویر البته در تمام شهر دیده می شد و اغلب ساختمان های بلند آکنده از لباس های آویزان بود لذا یکی از خبرنگاران به این لباس ها عنوان پرچم شهر داده بود.
به محض این که دیدار تمام شد باز هم به سیاق گذشته هیات با سرعت محل را ترک کرده و این بار به دیدار بن بلا نخستین رئیس جمهور و نخست وزیر الجزایر رفتنیم . وی به عنوان یکی از مبارزین استقلال الجزایر مورد احترام تمامی مردم بوده و بومدین کودتا کننده بر علیه وی مورد تنفر مردم قرار داشت. او به تازگی همسر خود را از دست داده بود و درحقیقت هیات ایرانی برای تسلیت به خانه وی رفته بود.در این دیدار همه حضور داشتند که بن بلا از امام خمینی (ره) به نیکی یاد کرده و همین نام را برای معرفی ایران کافی دانست . منزل بن بلا در یک محله معمولی در شهر قرار داشت و خیابان منتهی به منزلش با حضور هیات ایرانی مسدود شده بود.خانه بن بلا آکنده از هدایای دریافتی از کشور های مختلف بوده و تابلو ها ،عصاها و ظروفی که به او اهدا شده بود دکور خانه وی را متفاوت جلوه می داد.
این دیدار نیز در کمتر از نیم ساعت به پایان رسید و هیات ایرانی برای شام به ضیافت تهیه دیده شده از سوی سفارت عازم محل سفارت ایران در الجزیره شدند. در اینجا بود که با آسودگی خیال توانستیم مقداری غذا بخوریم زیرا به شخصه مردد بودم که آیا غذای تهیه شده در هتل با موازین اسلامی سازگار است یا نه .
الحق غذای خوبی تهیه شده بود که مطمئن نیستم ولی گفته می شد توسط همسر سفیرتهیه شده بود. در همان جا مسئول تشریفاتی که همراه ما بود دائم در پی کسب مجوز برای پرواز هواپیمای هیات از آسمان کشورهای کریدور هوایی به مقصد کشور گابن بود. بالاخره ضیافت شام تمام شده و هر گروه عازم محل استقرار خود شده و مقرر شد که خبرنگاران ساعت 5 صبح در راهرو هتل الجزیره باشند.
صبح زود مسئول خبرنگاران سفارت ایران در الجزیره در محل هتل حاضر شده و خبرنگاران نیز آماده عزیمت شدند ولی به یک باره خبر آمد که فعلا مجوزهای پرواز تکمیل نشده و پرواز به تعویق افتاده است. 5 نفر تیم خبرنگاری این فرصت را در فشردگی برنامه های روز اول مغتنم شمرده و از هتل محل اقامت خارج شدیم که با مردم بیشتر آشنا شویم . از آنجایی که اول وقت صبح بود تنها پلیس ها که شرطه نام داشتند در چهار راه ها مستقر بوده و مردم عادی کمتر دیده می شدند.
البته گفتنی است که در شهر بیکاری جوانان به خوبی دیده می شد و جوانان فوج فوج بر سر کوی و برزن شده و رفتار رهگذران را رصد می کردند. از همین رو گفته می شد که دولت عموما از چراغ های راهنمایی و رانندگی استفاده نکرده و از نیرو های بیکار برای این منظور بهره می برد. در جریان همان بازدید وقتی در حال گرفتن عکس از یک کلیسا بودیم یکی از همان شرطه ها به ما گفت که عکس گرفتن از این مکان ممنوع است و با این سخن یکی از خبرنگاران از او خواست که با تیم خبرنگاران عکس بگیرد . او ابتدا مردد بود ولی پس از آن که از ما پرسید اهل کجائید و سپس ما گفتیم که ایرانی هستیم با رغبت برای گرفتن عکس در میان ما حاضر شد.
یک بار دیگر با این رفتار ما نزدیکی فرهنگی میان مسلمانان را در نقطه ای دور دریافتیم و گرایش مردم الجزایر را نسبت به مسلمانان درک کردیم .البته بنا به گفته کارمندان سفارت ایران در الجزایر مسلمانان این کشور چندین گروه را تشکیل می دهند که بخشی از آنان متاثر از تفکرات سلفی بوده و به شدت تند رو هستند. بخشی اما معتدل و تعدادی نیز از مسلمانان این کشور سکولار و نسبت به مسائل دینی کمتر تعصب دارند. بنا بر همین گفته ها به تازگی و از وقتی که در سیستم آموزشی این کشور زبان عربی به شدت مورد توجه و جدیت قرار گرفته است گرایش به اسلام شدید ترشده است.
تیم خبرنگاران پس از گذشت ساعتی به هتل بازگشته و صبحانه را صرف کردیم و سپس وسایل خود را جمع کرده و به محل ملاقات ها که بقیه هیات در آنجا مستقر بودند رفتیم . در آنجا از سفیر خواستیم که خودرویی را در اختیار ما قرار دهد تا از سطح شهر برای اخبار خود تصاویری را جمع آوری کنیم که وی نیز به این درخواست ما پاسخ مثبت داده و خودرویی را مامور این کار کرد .
به محض آماده شدن خودرو سوار بر آن شده و تصویر بردار صدا و سیما در جلوی خودرو مستقر شد که تصاویری از سطح شهر تهیه کند . خودرو به داخل شهر رفت و تصاویری نیز از سطح شهر تهیه شد ولی وقتی از مقابل سفارت امریکا در حال گذر بودیم به یک باره شرطه جلوی خودرو را گرفت و گفت نباید از این محل تصویر گرفته می شد که راننده به پلیس گفت این اقدام غیر عمد و با سرعت بوده و تصویر بیانگر چیز خاصی نیست که سو تفاهم رفع و خبرنگاران به محل استقرار هیات مراجعت کردند.البته پس از بازگشت یکی از کارمندان سفارت در این باره گفت که شانس آوردید که پلیس گیر نداده و سریع رفع مشکل شده و گرنه بر سر یک موضوعی به این سادگی جنجال درست می کردند.
بالاخره ظهر شد و بعد از نهار هیات عزم فرودگاه کرد در حالی که هنوز مجوز ها برای پرواز کامل نشده بود . هیات با حضور همان فرد سیگاری و تعدادی دیگر از مسئولین الجزایری بدرقه شد ولی درست در زمانی که همه از پلکان هواپیما بالا آمدند آخرین مجوز نیز رسید و سفر به یکی دیگر از کشور های مستعمره فرانسه یعنی کشور گابن ادامه یافت این درحالی بود که هنوز ذهنمان مشاهده درد استعمار الجزایر توسط فرانسه مشغول بود.