تفسیر حضرت امام خمینی(س) از سوره حمد که با روشی متفاوت از روش تفسیری دیگران تألیف کردهاند، بر این نکته تأکید دارد که ایدههای وی در مورد انقلاب اسلامی برگرفته از قرآن کریم است و خاستگاه ایدههای انقلاب در زمینه تقریب و الفت اسلامی است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، به نقل از ایکنا، «علی رمضان الأوسی»، مدیر بخش عربی مرکز اسلامی لندن و از اعضای مرکزی مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق، پیرامون موضوع «سه دهه انقلاب اسلامی در ایران و فعالیتهای قرآنی» با تأکید بر این مطلب که جمهوری اسلامی ایران سردمدار فعالیتهای قرآنی است، خاطرنشان کرد: ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی به دست بنیانگذار آن، هزاران قاری و حافظ را تقدیم جهان اسلام کرد و هزاران مرکز و مؤسسه قرآنی را تاسیس و هزاران همایش و نشست قرآنی را برگزار نمود و همچنین توانست دایره مطالعات قرآنی خویش را گسترش دهد، این همه اقداماتی است که جهان اسلام به طور عام و جهان شیعه بهطور خاص تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به چشم خود ندیده است.
وی ترجمه قرآن کریم به زبانهای مختلف، چاپ و نشر قرآن با نظارت دقیق و برگزاری مسابقات بینالمللی برجسته قرآن کریم را از جمله موفقیتهای فعالیتهای قرآنی ایران اعلام و اظهار کرد: کشورهای مسلمان دیگر باید از جمهوری اسلامی ایران برای رسیدن به این عزت و جایگاه بزرگ در زمینه فعالیتهای قرآنی الگوپذیری کنند.
وی تأکید کرد: انقلاب اسلامی ایران یک انقلاب معمولی در تاریخ بشریت نبود، بلکه آن یک جهش فکری در اندیشه بشری و جرقهای برای بیداری، نه فقط در حوزه اسلامی بلکه در حوزه جهانی بود، مستضعفان و مظلومان جهان به فضل انقلاب اسلامی که غل و زنجیرها را پاره نمود، در پی یافتن راه نجات خود و انقلاب علیه مستکبران هستند.
نگرش حوزههای علمیه به قرآن، به عنوان دستور عملی نجات انسانیت است
الأوسی افزود: شعار قرآنی «وَلَن یَجْعَلَ اللّهُ لِلْکَافِرِینَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلًا» خواستار عزت خداوند، حضرت رسول اکرم(ص) و مؤمنین است و مسلمانان را به محقق نمودن این شعار قرآنی دعوت میکند و محقق کردن این شعار جز با تبدیل زیر ساختهای وجودی مسلمانان و اعتماد به آموزههای این دین بزرگ امکانپذیر نیست و اگر این روش در پیش گرفته شود زورگویان و ظالمان در مواضع خود تجدید نظر خواهند کرد، البته ذکر این نکته لازم است که مهمتر از این باور پذیری این فرهنگ، نشر آن میان تمام مسلمانان جهان است.
وی در ادامه یادآور شد: همانطور که آیه شریفه «ادْعُ إِلِى سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ» مبین است، دشمنی هدف ما نیست بلکه ما اهل گفتوگوی منطقی هستیم.
الاوسی یادآور شد: حوزههای علمیه شیعه در سایهسار قرآن و سنت نبوی(ص) و سیره اهل بیت(ع) هرگز قرآن را مهجور نساختند، گفت: از یک سو آیات الأحکام به عنوان پایه استدلال فقهی علمای شیعه و از سوی دیگر مکتب تفسیر قرآن اهل بیت(ع) از زمان حضرت رسول اکرم (ص) توسط حضرت امام علی(ع) تاسیس شده، به قرآن عنایت ویژهای ورزیدهاند و در این زمینه پایاننامهها و تالیفات بسیاری، نگاشته شده است.
وی افزود: به نظر من شیعیان در زمینه قرآن کریم، از دیگران پیشی گرفتهاند و تلاشهای گسترده شیعه در تالیفاتی که در دو کتاب «تاسیس الشیعة لفنون الإسلام» اثر «سیدحسن صدر» و «الذریعة الی تصانیف الشیعة» از «آقا بزرگ تهرانی» گردآوری شده، به خوبی نمایان است. از جمله این تالیفات میتوان به «تفسیر قمی»، «تفسیر عیاشی» و «تفسیر ابن عباس» که بر شاگردانش املاء نمود و وی از امام علی(ع) برگرفت، اشار کرد.
الأوسی با بیان اینکه تاثیرگذاری امام علی(ع) مختص دوره تابعین نبود بلکه این تاثیر در دوره صحابه به وضوح نمایان است، گفت: تلاشهای حضرت علی (ع) در تمام کتب اهل سنت پراکنده است و خود اهل سنت به داناتر و فهمیدهتر بودن ایشان در زمینه قرآن و حدیث، معترف هستند و حضرت رسول اکرم(ص) بارها پیش صحابه، به تمجید از ایشان با عنوان «ورودی شهر دانش» پرداختهاند.
علی رمضان الأوسی با اشاره به اهتمام ویژه حوزههای علمیه به جنبه عملی قرآن کریم، تصریح کرد: نگرش حوزههای علمیه به قرآن کریم به عنوان یک مکانیسم و سازوکار فکری و دکترین انباشته شده نیست، بلکه آنها به قرآن به عنوان راهی جاویدان و دستور العملی برای نجات انسانیت مینگرند.
وی در ادامه با نفی کم توجهی حوزههای علمیه در پرداختن به علوم قرآن، بر پیشرفتهای بزرگ حوزه علیمه در این زمینه تاکید کرد و گفت: توجه حوزههای علمیه به جنبه عملی قرآن(فقه و شریعت) و تمرکز بر روی آیات الأحکام و روایات تفسیر کننده این آیات باعث ایجاد فقه عملی برای انسانیت و به ویژه ملت مسلمان شد.
انقلاب اسلامی جهش فکری در تاریخ بشریت و جرقهای برای بیداری جهانی بود
علی الأوسی با برشمردن «آیت الله معرفت» به عنوان یکی از مهمترین مولفان علوم قرآنی معاصر و پرورشیافته مکتب اهل بیت(ع) اذعان کرد: پیش از آیت الله معرفت جمعی از علماء به تفسیر موضوعی قرآن پرداختند، دانشمندانی همچون «شیخ محمد جواد بلاغی» صاحب «آلاء الرحمن فی تفسیر القرآن» که در تالیفات ارزشمند خویش به روش تفسیر موضوعات مهم قرآن کریم پرداخت، همچنین این روش را «آیت الله خوئی» صاحب «البیان فی تفسیر القرآن» و شاگرد ایشان «علامه طباطبائی» صاحب «المیزان فی تفسیر القرآن» استفاده کردهاند.
وی در ادامه با تاکید بر اینکه این مکتب به تئوریسازی در زمینه تفسیر موضوعی پرداخت، به شیوه تفسیر موضوعی نزد «شهید محمد باقر صدر»(علیه الرحمة) اشاره کرد و گفت: ایشان نظریات نوین قرآنی بسیاری را در زمینه علوم قرآنی بنیان نهاد که نسبت به نظریات همعصران خود همچون «محمد عبده» و «سید جمال الدین اسدآبادی» نظریاتی متمایز و عملی بودند؛ موضوعاتی همچون «اقتصاد» که در کتاب «اقتصادنا» به روشنگری روش اقتصاد اسلامی و نقد دو مکتب بزرگ معاصر اقتصادی نظام سرمایهداری و سوسیالیسم پرداخت؛ در حالیکه سخنان عبده و اسد آبادی از حد پندهای اخلاقی و ثواب و عقاب در زمینه صدقه فراتر نمیرود.
وی در ادامه افزود: نهضت نوین تفسیر موضوعی قرآن کریم از زمان علامه محمد جواد بلاغی و تا به امروز، به دست بسیاری از علمای برجسته شیعه اتفاق افتاد و همگی علمای شیعه، اصحاب این پروژه عظیم قرآنی هستند.
علی رمضان الأوسی با اشاره به این نکته که امام خمینی(ره) مجتهدی است که قرآن را پیشرو مسیر خویش قرار داده بود، اضافه کرد: کتاب تفسیر ایشان از سوره حمد که با روشی متفاوت از روش تفسیری دیگران تالیف کردهاند بر این نکته تاکید دارد که ایدههای وی در مورد انقلاب اسلامی بر گرفته از قرآن کریم است، همچنین برقراری وحدت اسلامی در سراسر جهان اسلام که توسط این رهبر بزرگ مطرح شد، منشأ قرآنی دارد و آیاتی همچون «واعتصموا بحبل الله جمیعا ولاتفرقوا» و «هذه امتکم امة واحدة» برآن دلالت دارند.
وی در پایان افزود: امام خمینی(ره) این آموزههای قرآنی را به صورت تئوری و برنامههای عملی مطرح کرد و امروزه میبینیم که جمهوری اسلامی ایران برای تحکیم این وحدت علیرغم هجمههای داخل و خارج امت اسلامی گامهای ثابتی برگرفته از آموزههای قرآنی برداشته است.
علی رمضان الاوسی لیسانس خود را در ادبیات عرب و علوم قرآن از دانشگاه بغداد، فوق لیسانس خود را در رشته علوم اسلامی از دانشگاه قاهره و دکتری خود را در رشته علوم قرآن از دانشکده الهیات دانشگاه تهران دریافت کرده، مدیر بخش عربی مرکز اسلامی لندن، از اعضای مرکزی مجلس اعلای عراق، استاد پیشین دانشگاه امام صادق(ع) و مدیر مرکز پژوهشهای جنوب عراق و نگارنده کتاب «البلاغی مفسرا» است.