عضو هیات علمی اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس معتقد است اگرچه ورود ایران به تجارت آزاد بدون حمایت دولت امکانپذیر نیست اما حمایت از بنگاه ها باید به اندازه و همراه با نظارت باشد و عدم کنترل صحیح آنها کار را به جایی رسانده که بنگاه های ورشکسته به عناوین مختلف دولت را تهدید می کنند! به گزارش جی پلاس "پروفسور تیم اندرسون" تحلیلی پیرامون " ناکارآمدی «بازار آزاد» در کشورهای در حال توسعه" دارد که برخی کارشناسان و اساتید اقتصاد و تجارت نظرات متفاوتی نسبت به آن دارند. ** " بازار آزاد " حقه نظام اقتصادی غالب در دنیا برای کشورهای در حال توسعه! اندرسون معتقد است: "در حقیقت «بازار آزاد» نامی است که نظام اقتصادی غالب در دنیا، برای سوءاستفاده از دیگر کشورها، به کار میگیرد. در این میان کشورهای کوچک و درحالتوسعه میتوانند فارغ از این چارچوب، تجارت آزاد منطقهای را بین یکدیگر ساماندهی کنند. این پرفسور می گوید: وقتی صحبت از «بازارهای آزاد» به میان کشیده میشود، غولهای اقتصادی قصد دارند تا وانمود کنند واژگانی چون قدرت امپریالیستی، اقتصاد نامتقارن و انحصاری، وجود خارجی ندارند؛ تظاهری که برخلاف واقعیت فعلی است! او همچنین عملکرد نظامهای اقتصاد سنتی و منطقهای را در بحران اقتصادی جهانی انعطافپذیر توصیف کرده و خاطرنشان می کند: بسیاری از اقتصادهای منطقهای، انعطافپذیری خود را در طول قرنها نشان دادهاند و توانستهاند مقابل بحرانهای مختلف، بیش از سایر کشورها ایستادگی کنند. در همین رابطه اما و در واکنش به تحلیل فوق، بهرام سحابی عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس در گفت و گو با خبرنگار کار و درآمد جی پلاس، اظهار کرد: کشورهای درحال توسعه به علت منابع محدودی که در اختیار دارند، نمی توانند منابع خود را به طور آزاد عرضه کرده و برای مصرف آن به برنامه ریزی، تنظیم برنامه، و کنترل دولت احتیاج دارند. بنابراین کشورهای درحال توسعه نمی توانند از سیستم بازار آزادی که در کشورهای توسعه یافته حاکم است، استفاده کنند چرا که بازدهی آنها به اندازه کشورهای توسعه یافته نخواهد بود. وی ادامه داد: درحال حاضر ایران یک کشور تک محصولی است که تقریبا فقط نفت صادر می کند و در زمینه های مربوط به صادرات کالاهای صنعتی یا خدمات پیشرفته، توفیق چندانی نداشته است؛ صادرات غیرنفتی ما عمدتا محصولات کشاورزی و فرش و ... بوده که حجم زیادی ندارد و از این رو باید تلاش بیشتری در جهت فراهم نمودن زمینه های تجارت آزاد شود. ** بدون حمایت دولت در تجارت آزاد موفق نمی شویم سحابی با اشاره به توانایی ایران برای ورود به تجارت آزاد گفت: ایران می تواند در منطقه برای برخی از محصولاتش به اصطلاح جا باز کند، اما برای توسعه صادرات و فراهم نمودن تجارت آزاد، بی شک احتیاج به حمایت دولت است. دولت باید حامی صنعت و خدمات پیشرفته باشد تا بنگاه های داخلی بتوانند در شرایط تجاری آزاد هم، موفق عمل کند چرا که در غیر این صورت تجارت آزاد به آن معنایی که در کشور های پیشرفته وجود دارد، در ایران عملی نمی شود و عملا توانایی و قدرت رقابت با آنها را نخواهیم داشت. ** توسعه بانک ها و بازارهای مالی، شرطی برای ورود به بازار آزاد این استاد دانشگاه با بیان اینکه چین بازار های جهان را در دست گرفته و حتی کشورهای پیشرفته هم مقابلش کار خاصی نمی توانند انجام دهند، تصریح کرد: علاوه بر برنامه ریزی و حمایت های دولتی، توسعه بانک ها و بازار های مالی از شروط اولیه برای آماده شدن زیربناهای لازم است تا به این شکل بتوانیم در بازارهای رقابتی و جهانی قدرت رقابت پیدا کنیم. ** حمایتی که به توسعه رانتخواری بیانجامد، حمایت نیست سحابی همچنین در پاسخ این سوال که با توجه به بازدهی ضعیف بنگاه ها با وجود حمایت های دولتی، باز هم چنین رویکردی را درست می دانید به جی پلاس گفت: حمایت ها از برخی صنایع مانند خودرو یا صنایع دیگر به گونه ای بوده که موجب وابستگی شدید آنها به دولت شد وکسی از این نوع حمایت ها پشتیبانی نمی کند. در صنایع باید فضای رقابتی ایجاد شود؛ وظیفه دولت هم در این بین حمایت است اما حمایت ها باید به گونه ای باشد که فرصت رقابت برای همه بنگاه ها به وجود آید. متاسفانه در حال حاضر بیشتر این حمایت ها رانت جویی و رانتخواری واحد های تولیدی است و در واقع حمایت نیست. وی با تاکید بر اینکه حد و حدود حمایت مشخص است، به جی پلاس گفت: حمایت های دولت باید صحیح و مشخص باشد. به عنوان مثال بنگاهی مانند ایران خودرو، متاسفانه هیچ توجهی به کیفیت محصولاتش ندارد و حمایت های دولتی از این بنگاه هم در جهت بالا بردن کیفیت محصولات نیست؛ دلیل حمایت دولت را می توان نگرانی از کاهش اشتغال دانست تا عده ای بیکار نشوند. ** عدم کنترل باعث شده بنگاه های ورشکسته دولت را تهدید کنند! سحابی با اشاره به عدم کنترل فعالیت بنگاه ها در ازای حمایت های دولتی، ادامه داد: به همین علت است که حمایت از بعضی صنایع دائما تکرار شده تا جایی که بنگاه ها هر وقت در تنگنا قرار می گیرند دولت را تهدید به بیکاری نیروی کار می کنند حال آنکه بنگاه های ورشکسته هستند! این ها حمایت نیست و صرفا استفاده از رانت است که در قالب حمایت دولت تعبیر می شود. ** حمایت های دولتی نباید از چندین بنگاه خاص باشد! عضو هیات علمی اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس در پاسخ به اینکه چه لزومی به حمایت از بنگاه های ورشکسته وجود دارد حال آنکه شاید بتوان نیروی کار شاغل در آن بنگاه ها را با سرمایه گذاری در فرصت های صاحب مزیت کشور، بکار گرفت، به جی پلاس گفت: حمایت ها باید مزیت ایجاد کند یعنی اگر فرض کنید در خودرو یک سابقه طولانی، پس می توانیم در این صنعت رشد کنیم به این شرط که در آن ایجاد مزیت کنیم نه اینکه صرفا از یک بنگاه حمایت کنیم. بنابراین حمایت ها باید همگانی بوده و به گونه ای باشد که زمینه های رشد کارآفرینی و نو آوری در صنایع فراهم شود. این استاد دانشگاه ادامه داد: حمایتی که به صورت رانت و مشخصا برای یک یا دو گروه خاص باشد نتیجه ای نخواهد داشت و در حقیقت اقدامات باید به صورتی باشد که نوآوری ها شکوفا شده و از افراد کارآفرین حمایت شود. مشکل عمده ما در این بخش مربوط به قوانین و نحوه حمایت ها است که به درستی انجام نمی گیرد. ** چرا وضع نساجی ایران بد است و فعالان ما در خارج از کشور موفق؟! وی با بیان اینکه زمینه های لازم برای انجام فعالیت های تولیدی در کشور وجود ندارد، تصریح کرد: به طور مثال صنعت نساجی ایران با وجود قدمت ۱۰۰ ساله اما الان در وضع بدی قرار دارد و علت آن را باید در عدم وجود زمینه های لازم برای فعالیت و تولید در این صنعت جستجو کرد. چرا فعالین این عرصه پس از خروج از کشور توانسته اند موفق باشند و مراکز تولیدی ایجاد کنند؟! ** در ایران مشکل توزیع حمایت داریم سحابی در پایان تاکید کرد: حمایت دولت ضروری است اما مشکل ما در ایران، توزیع این حمایت است. اگر حمایت ها منطقی، عام و فراگیر باشد تا همگان از آن استفاده کنند، قطعا به رشد کارآفرینی و نوآوری منجر شده و امیدوار خواهیم بود تا همه صنایع با هم رشد کنند.
" بازار آزاد " حقه نظام اقتصادی غالب در دنیا برای کشورهای در حال توسعه...
جی پلاس: چرا ورشکسته ها دولت را تهدید می کنند؟!
کد خبر:
۳۱۹۸۱۳