به گزارش جی پلاس، پژواک صدای دوره گرد محله، وانت های کنار خیابان و حتی جاده های اطراف شهر و استان کرمان برای فروش محصولاتی چون هندوانه، گوجه فرنگی و غیره به یادمان می آورد که چوب حراج بر بدنه حیات کرمان همچنان نواخته می شود. دوره گرد محله و فروشندگان میوه و تره بار در محلات و اطراف شهرها که بیشتر اوقات همان کشاورزان هستند با عرضه محصولاتشان با قیمت اندک به تصور خود به مالشان آتش زده اند در حالی که به حقیقت این آتشی است که بر پیکره حیات آینده کرمان می فشانند و تأکیدی مؤکد بر بستن کمر همت برای خشکاندن همه منابع آبی این استان است. هرچند با طراحی و اجرای طرح همیاران آب در کرمان با جدیت هرچه تمام تر بر مدیریت مصرف آب در استان تأکید می شود و از هدر رفت آب به شکل های مختلف حتی از طریق ممنوع شدن انجام کشت های پر مصرف در آب جلوگیری شده اما هنوز برخی از کشاورزان که به طور یقین به دلیل ناآگاهی به کشت اینگونه محصولات می پردازند و با فروش داخلی و حتی صادرات این محصولات آن هم به قیمت پایین چوب حراج را دقیقا بر حیات و زندگی آینده این دیار فرود می آورند. کارشناسان گفته اند برای به دست آمدن هر یک کیلوگرم از محصولی چون هندوانه چیزی حدود ۴۰۰ لیتر آب مصرف می شود که البته قیمت فروش این محصول در مزرعه و حتی بازار، قیمت تمام شده واقعی آن نیست و این مهم بدان دلیل است که آب با قیمتی نازل در اختیار کشاورز قرار می گیرد و کشاور بی خبر از پشت پرده این سناریو فقط به برداشت محصولی که البته سود چندانی هم برایش ندارد فکر می کند و سرانجامش آن می شود که برای فرار از دست دلالان و واسطه ها محصولاتش را پشت وانت و کنار بزرگراه ها، جاده ها و محلات با قیمتی اندک به فروش برساند. در حالی که اگر کارشناسان حوزه جهاد کشاورزی کمی بیش از گذشته به آگاهی بخشیدن و ارائه راه کار به کشاورزان و البته هموار کردن مسیر دست یابی به اهداف این قشر بپردازند بسیاری از مشکلات این بخش برطرف خواهد شد. زمانی که کشاورزان از ذخیره آب سفره های زیر زمینی آن طور که باید آگاه شوند و در کنار آن کشت های سود ده با مصرف اندک آب به آن ها معرفی و راه کشت اینگونه محصولات برایشان هموار شود بدون شک الگوی کشت در افق دید نه چندان دور در کرمان به طور کامل به سمت کشت های جایگزین و مقرون به صرفه در مصرف آب می رود و این مستلزم عزمی همگانی است. اینکه محصولاتی چون هندوانه کرمان از اقبال خوبی در کشورهای دیگر برخوردار است شاید گواهی بر واقع بینی و البته فرصت طلبی سایر کشورهاست. صادرات محصولاتی با مصرف آب زیاد به سایر کشورها به نوعی صادر کردن آب ارزان است که بسیار جای تأمل دارد. حرکت های لاک پشتی و انجام امور در محدوده های مسئولیت اداری هرگز نمی تواند عقب افتادگی های تاریخی استان کرمان را بخصوص در بخش مصرف و برداشت بی رویه از آب جبران کند و این مهم، کار با عشق و از جان و دل را می طلبد. استان کرمان با توجه به اقلیم چهار فصل و ظرفیت های بالقوه فراوان چنانکه تاکنون هم ثابت شده می تواند خاستگاه تولید محصولات کشاورزی با مصرف اندک آب و ارزش اقتصادی بالا باشد. چنانکه نقشه افق ۱۴۰۴ گیاهان دارویی استان نیز توسط مسئولان بخش کشاورزی طراحی شده است. طبق این نقشه قرار است سطح تولید و بهره برداری عرصه های برداشت گیاهان دارویی با همکاری مردم به ۱۸ هزار و ۴۶۰ هکتار برسد. در این نقشه تلاش می شود آب هایی که برای رونق بخش کشاورزی استحصال می شود برای تولید محصولات استراتژیک همچون گندم، جو، ذرت، غله و گیاهان دارویی مصرف شود. باید توجه داشت که خشک سالی های متوالی در ۱۷ سال گذشته و برداشت بی رویه از سفره های آب زیر زمینی، استان کرمان را با بحران آب مواجه کرده و ادامه این روند به طور جدی تهدیدی بر حیات کرمان است. اینکه سالانه یک میلیارد مترمکعب بیلان منفی آب در دشت های استان کرمان وجود دارد گواه مصرف بی رویه و بدون حد و حصر آب در کرمان است. مصرف ۹۵ درصد آب استحصالی این استان در بخش کشاورزی و استفاده از روش های سنتی آبیاری نیز بر شدت بحران افزوده است. استاندار کرمان با راه اندازی شورای حفاظت از منابع آب استان طرح همیاران (پلیس) آب ۱۷ راه کار و طرح مدیریت مصرف در شورای آب استان کرمان را در دستور کار قرار داده است. اصلاح الگوی کشت و استفاده از محصولات با نیاز کم به آب، اجرای روش های نوین آبیاری در مزارع و باغ ها با استفاده از تسهیلات دولت، خاموشی یا حذف موتور پمپ ها، تحویل حجمی آب، کاهش سطح زیر کشت برخی محصولات با توجه به وضعیت آب دشت ها و تعیین تکلیف چاه های غیرمجاز از جمله این مصوبات و راه کارها بوده که با مشارکت مردم و کشاورزان در دست اجرا است. جایگزین کردن محصولاتی مانند زعفران، عناب، گل محمدی و زرشک طی سال های گذشته به دلیل نیاز آبی کم و ارزش اقتصادی بالا مورد توجه کشاورزان این استان قرار گرفته است طوری که توسعه سطح زیرکشت زعفران و سایر گیاهان با مصرف کم آب در استان کرمان می تواند کمک خوبی برای کرمان با هدف اصلاح الگوی کشت و مقابله با بحران کم آبی باشد. آمارها نشان می دهد حجم ورودی آب به استان کرمان ۵٫۲ میلیارد مکعب است در حالی که خروجی آن به ۶٫۲ میلیارد مکعب رسیده است. کاهش متوسط بارندگی استان کرمان طی سال های اخیر از ۱۵۰ میلیمتر به حدود ۱۲۹ میلی متر نیز زنگ خطری دیگر برای توجه بیش از پیش به چگونگی مصرف آب و مدیریت در این حوزه است. منبع: ایرنا
فریادهای حراج منجر به تاراج
کشاورزانی که دسترنج خود را پشت وانت بار با فریادهای رسا حراج می کنند، ناخواسته و ندانسته بلندگوی کسانی شده اند که نسخه تاراج منابع آبی را برای استان هایی مانند کرمان پیچیده اند.
کد خبر:
۳۱۲۶۹۵