بستر اجتماعی مناسب اردن برای فعالیت گروه های تندرو و سلفی، تبدیل شدن جنگ در سوریه و عراق به جنگ فرسایشی و پیروزی ارتش های این دو کشور با کمک نیروهای مردمی در جنگ با داعش، اکنون این گروه تروریستی در اندیشه حمله به اردن است.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران،پایگاه اینترنتی «النشره»در گزارشی نوشت:بی تردید مرحله جدید در عملیات ارتش های عراق و سوریه با کمک نیروهای مردمی واقعیت جدیدی را در عرصه های رویارویی تحمیل کرده است به طوری که این ارتش ها توانستند،پس از پشت سر گذاشتن مراحل از دست دادن و تناقض در عملیات، انسجام نسبی به دست آورده و ضربات سنگینی به پیکره گروه تروریستی داعش وارد آوردند به گونه ای که جایگاه این گروه مسلح در سوریه و عراق را به لرزه درآوردند و روحیه اعضایش را خراب کردند.داعشی که با نقشه های خاورمیانه بازی کرد و حاکمیت کشورهایی که اراضی خود را به نفع این گروه از دست دادند را به آزمون قرار داد و نفوذشان را در گستره جغرافیایی تضعیف کرد،اکنون هزینه سنگین مرتبط با بازی کردن با جغرافیای «شیعه»و نیز در کنار آن لازم بودن در اختیار داشتن قدرت کافی برای تحقق چنین امری را درک کرده است.امیران داعش در مناطق مختلف سوریه و عراق به این نتیجه رسیدند که نیاز مبرم به بیرون آمدن از این شکست های پی در پی و بالا بردن روحیه عناصرشان از طریق ایجاد فضای جدید وجود دارد تا این گروه بتواند نفسی تازه کند.بنا بر این جبهه جدیدی نیاز دارد که بتواند واقعیت سیاسی جدیدی در آن تحمیل کند و هوادارانش را در کنار جذب سریع اعضای جدید،تشویق کند.اما سمت و سوی جدید و مناسب برای این گونه جبهه و انتقال درگیری ها و اشغال آن کجاست؟
با این فرض که همه کشورهای خاورمیانه به ویژه کشورهایی که ضعیف هستند دور از خطر داعش نیستند،بنا بر این اردن جهت جدید برای هجوم ناگهانی معمولش است اما چرا اردن؟بیشتر فرماندهان داعش چندین نکته مطرح کردند که هدف قرار دادن اردن را توجیه می کند و دستگاه های اطلاعاتی منطقه آنها را به این گونه خلاصه کردند:
1-همبستگی اکثریت جوانان اردنی با داعش بستر مناسبی برای این گروه در این کشور ایجاد می کند به طوری که میزان نارضایتی طبقه جوان از عملکرد رهبران سیاسی عاملی برای فعالیت این گروه در میان این قشر است.
2-بحران اقتصادی و بالا رفتن میانگین بیکاری و میزان بدهی های کشور،جدای از افزایش شکاف میان ثروتمندان و فقرا و اوضاع داخلی،باعث شده است که افکار عمومی با داعش همبستگی کرده و زمینه را برای ایجاد جایگاه برای این گروه تروریستی مهیا کرده است.
3-سهولت امکان گشودن چند جبهه توسط داعش با اردن و این ویژگی داعش در مقایسه با سایر کشورهای مورد هدف قرار گرفته به شمار می رود.
4-انگیزه های کافی عناصر داعش برای جنگ با دولت اردن و انتقام از آن.دولت اردن بیش از هفت هزار عنصر داعش را از طریق بمباران مواضع این گروه کشته است امری که بر توان داعش تاثیر گذاشته است.داعش همچنین ابایی از تهدید اردن و تبدیل کردن آن به ویرانه از طریق فیلم های ضبط شده که منتشر می کند ندارد؛فیلم هایی که پرچم سیاه این گروه تروریستی را در استان«معان»بزرگترین استان جنوبی اردن را نشان می دهد.منابع اطلاعاتی نیز سخن از این می گویند که «ابوبکر البغدادی»رهبر داعش به هوادارانش دستور داده است که خود را آماده حمله گسترده به اردن و سرنگونی «ملک عبدالله دوم»پادشاه این کشور کنند و چنین حمله در آینده نزدیک بعید نیست.
5-طبیعت جغرافیایی اردن که بیشتر آن را صحراها و دشت ها تشکیل می دهد بستر مناسبی برای داعش به شمار می رود زیرا همین مساله به این گروه تروریستی این امکان را می دهد که بتواند به سرعت در این کشور نفوذ خود را گسترش دهد و اراضی را به اشغال خود در آورد.
6-بر اساس آمارها اردن دومین کشوری است که شهروندانش به داعش ملحق می شوند و این خود فی نفسه نقطه ضعف اردن در برابر داعش است.استفاده از این برگ برنده این امکان را به داعش می دهد که ضربات سنگینی به اردن از داخل زده و پس از آن از خارج به این کشور حمله کند.
7-جنگ در عراق و سوریه باعث فرسایش داعش شده و کارکردش را کاهش داده و به این نتیجه رسیده است که به دست آوردن پیروزی در این دو کشور دشوار شده است.یکی از عوامل اساسی در پیروزی های داعش استفاده از عنصر حمله ناگهانی است که با ورود جنگ به مرحله فرسایشی و نیز مهارت نیروهای سوری و عراقی در تبدیل عنصر حمله ناگهانی و غیرمنتظره به یک مشکل برای داعش بنا بر این تحقق پیروزی برای این گروه تروریستی بسیار دشوار شده است.
8-اردن از جمله ده کشوی بود که آمادگی خود را برای ورود به جنگ علیه داعش اعلام کرد و همین امر باعث شد کسانی که داخل این کشور هوادار داعش هستند،علیه دولت موضع بگیرند.
9-سال های گذشته جریان های تندرو در استان معان بزرگترین استان جنوبی اردن شاهد رشد چشمگیر بوده و کارشان به جایی رسید که در یک تظاهرات که سال گذشته برگزار شد پرچم سیاه داعش را به اهتزاز دربیاورند.شرکت کنندگان در این تظاهرات شعارهایی سر دادند که خواستار لغو مرزهایی سایس پیکو شده و با این شعارها فکر و عملکرد داعش را مورد تایید قرار دادند.
10-سرنگونی نظام ملک عبدالله دوم تبدیل به یک خواسته و هدف برای این گروه تندرو شده است.
11-نیروهای نظامی سوریه و عراق فاصله اندکی با مرزهای اردن دارند و شرایط برای حمله مهیاتر شده است.
12-سرقت و آتش زدن یک خودروی وابسته به دستگاه اطلاعات اردن در استان معان نمونه عملی برای نفوذ داعش در اردن ست.
13-بازداشت 600 نفر از هواداران جریان های سلفی در اردن و محاکمه 150 نفر از آنها نمونه دیگری از نفوذ جریان های تندرو در این کشور است.
14-نکته اساسی در این مساله نهفته است که گسترش مرزهای داعش به نزدیکی سرزمین های اشغالی امنیت این گروه تروریستی را تضمین می کند.مجاورت این گروه با مرزهای سرزمین های اشغالی این فرصت را به داعش می دهد که منافع غرب و نیز اسرائیل را در صورت حمله کشورهای غربی به مواضع این گروه،مورد هدف قرار دهد و بدین ترتیب می تواند قدرت بازدارندگی در برابر بمباران های کشورهای غربی داشته باشد.
15-برخورد داعش در سوریه و عراق با مانع«نیروهای مردمی»و وارد آمدن فشارهای زیاد به این گروه توسط دو جبهه شیعی و کرد.با توجه به اینکه جمعیت اردن از عراق و سوریه کمتر است بنابر این این گروه تروریستی بهتر می تواند در این کشور مانور بدهد ،این جدای از آن است که مقاومت نیروهای مردمی در این کشور بسیار کمرنگ تر عراق و سوریه خواهد بود.
16-داعش به لحاظ عقیده و ایدئولوژیک به اردن حمله کرد و هوادارانی در شرق این کشور برای خود پیدا کرد،این سناریو عملیات هجومی احتمالی را آسان می کند.
17-اشغال «الانبار»در عراق و «تدمر»در سوریه توسط داعش شرایط مناسب برای حمله به اردن را برای این گروه تروریستی مهیا کرده است.
18-انگیزه قوی داعش برای حمله به استان معان این است که این استان قابلیت جذب جریان های سلفی را دارد و این را گروه های تندرو مورد تاکید قرار دادند و اعلام کردند که این منطقه پایگاه جذب جریان های سلفی است.
19- داعش توانست ادوات جنگی از جمله 6تانک و 100 زره پوش را در الرمادی عراق از آن خود کند و نیز در پی عقب نشینی ارتش سوریه از تدمر از طریق ترکیه به سلاح های دیگری دست پیدا کند همین امر این توانایی را به داعش داده است که بتواند با اردن وارد جنگ شود.
در سایه آن چه بالا گفته شد و با توجه به تحولات ناشی از فشارهای نیروهای مقاومت مردمی در سوریه و عراق، داعش به سمت جستجوی عمق استراتژیک جدید در منطقه و گسترش نفوذش در پی شکست هایش در این دو کشور کشیده شده است و اردن بهترین گزینه است.حمله ناگهانی داعش نیز به طور نسبی مورد استقبال قشرهایی از بافت اجتماعی اردن واقع می شود.بدین ترتیب تجریه داعش در اشغال موصل از یک سو،کم بودن جمعیت اردن و شمار نظامیان و نیروهای امنیتی این کشور از سوی دیگر و نیز ضربات سنگین مقاومت مردمی در عراق و سوریه به این گروه تروریستی،داعش را تشویق به گشودن جبهه جدیدی در اردن کرده است.