به گزارش پایگاه خبری و اطلاعرسانی جماران، رادیو ملی آمریکا موسوم به «NPR» گزارش داد: در میان وحشت از جنگ در سوریه، یمن و عراق، این افغانستان است که به راحتی نادیده گرفته می شود. افغانستان را به خاطر می آورید؟ اخبار این کشور در حال حاضر تحت الشعاع اخبار دیگر کشورها است. اما دلایل کافی برای توجه به این کشور وجود دارد.
«اشرف غنی» رئیس جمهور افغانستان از زمانی که 10 ماه پیش به قدرت رسید، تلاش های سیاسی پرخطری را برای بهبود روابط کشور خود با کشور همسایه - پاکستان که طالبان به مدت طولانی از پناهگاه امن آن لذت می برد - آغاز کرد. روابط دو کشور که در طول سال های اخیر رو به وخامت رفته بود، کلید ثبات منطقه است.
غنی به محض رئیس جمهور شدن از پاکستان دیدار کرد و قرارداد خرید اسلحه ای که سلف او، «حامد کرزای»، با هند درخواست کرده بود را لغو کرد. غنی همچنین از تفاهم نامه به اشتراک گذاری اطلاعات با پاکستان در جهت مقابله با تروریسم، پشتیبانی کرد.
غنی با انتقادات و مخالفت هایی در داخل مواجه شده است. اما بر خلاف کرزای، او لحنی آشتی جویانه ای با پاکستان دارد.
او در طول سفر خود در سال گذشته به اسلام آباد گفت: «ما اجازه نمی دهیم تحولات گذشته، آینده را نابود کند.»
مشکل ها مربوط به زمان حاضر است. از هفتم اوت، یک سری بمب گذاری ها و حملات انتحاری در اطراف کابل به کشته شدن بیش از 50 تن و زخمی شدن صدها تن دیگر منجر شد و غنی در نهایت حرف خود را پس گرفت.
نقطه عطف؟
در دهم اوت، غنی در یک کنفرانس مطبوعاتی و همچنین در توییتر، به طور مستقیم پاکستان را به خاطر این قتل عام سرزنش کرد.
او در توییتر خود نوشت: «ما امیدوار به برقراری صلح هستیم، اما از خاک پاکستان علیه ما اعلام جنگ شده است. این در واقع صفحه ای از خصومت روشن در برابر یک همسایه است.» او این خشونت را «نقطه عطفی برای افغانستان» دانست.
اما آیا واقعا چنین است؟
«اسکات اسمیت» مدیر برنامه افغانستان و آسیای میانه در موسسه صلح آمریکا در واشنگتن هشدار داد: «این واقعا، یک نقطه عطف است». او می گوید که حوادث اخیر می تواند پیشرفت 10 ماه گذشته را به خطر اندازد.
حملات هفته گذشته که طالبان مسئولیت برخی از آنها را برعهده گرفته است، پس از تاییدیه اواخر ماه ژوئیه که طی آن اعلام شد «ملا عمر» رهبر طالبان نه تنها مرده است، بلکه برای مدت دو سال کامل از این جهان رفته است. این بمب گذاری ها ممکن است سیگنالی از سوی یک جنبش باشد که ظرفیت جنگجویی آن کاهش نیافته است.
و یا این اقدام می تواند موضع گیری های خشونت آمیز به امید رزرو یک کرسی قدرتمند پشت یک میز مذاکره در آینده باشد. پس از تایید مرگ ملا عمر، امیدها برای ادامه مذاکرات صلح افزایش یافته بود، اما این مذاکرات تاکنون به شکست کشانده شده است.
«ملا اختر منصور» جانشین ملا عمر، به نظر می رسد موافق مذاکره است. او نخستین دور مذاکرات با میانجی گری پاکستان بین طالبان و نمایندگان افغانستان و با حضور ناظران آمریکایی و چینی را در هفتم ژوئیه رهبری می کرد. اما دور بعدی مذاکرات که برای سی و یکم ژوئیه برنامه ریزی شده بود، را لغو کرد. مذاکرات در حال حاضر به طور نامحدود به تعویق افتاده است.
منصور با عمر هم عقیده نیست و فاقد پشتیبانی جهانی طالبان است.
اما گزارش شده است که «ایمن الظواهری» رهبر القاعده روز پنج شنبه با وی اعلام بیعت کرده است. این دو گروه در حال حاضر دشمن مشترکی به نام داعش دارند که به آرامی در حال خزیدن به افغانستان است و قصد دارد از ضعف طالبان و القاعده سوء استفاده کند.
به محدودیت کشیده شدن
در همین حال، امسال سالی از خشونت های سنگین در افغانستان است که به تلفات بی سابقه برای هر دو طرف، غیر نظامیان و نیروهای افغان منجر شده است.
به گزارش سازمان ملل، در نیمه اول سال 2015، تعداد غیرنظامیان کشته و یا زخمی شده در افغانستان به 4921 نفر رسید.
ماموریت نظامی آمریکا رسما در 31 دسامبر سال گذشته به پایان رسید. آمریکا هنوز 9،800 سرباز در افغانستان و در سال جاری نزدیک به 60 میلیارد دلار در امور مربوط به جنگ هزینه کرده است، اما آمریکایی ها اکنون فقط نقش مشاوره و آموزش را دارند. پشتیبانی هوایی و پشتیبانی قابلیت های نظارتی این کشور به پایان رسیده است. اکثر نیروهای ناتو این کشور را ترک کرده اند.
نیروهای افغان در حال حاضر مسئول تامین امنیت کشور هستند و از ابتدای سال تاکنون تلفات سنگینی را متحمل شده اند.
«اسکات اسمیت» می گوید: «فصل سختی در افغانستان است.» در نیمه نخست سال جاری میلادی، بیش از چهار هزار سرباز و پلیس افغان کشته و حدود هشت هزار نفر دیگر زخمی شده اند که 50 درصد بیش از سال گذشته است.
اسمیت گفت: «ارتش گرفتار محدودیت های خود شده است.»
او گفت: با ورود شبه نظامیان از دیگر مناطق جهان به افغانستان، ماهیت دشمن نیز در حال تغییر است.
«استفان هادلی» و «اندرو وایلدر» همکاران «اسمیت» در روزنامه «واشنگتن پست» نوشتند: این چیزی است که در برنامه ریزی برای انتقال امنیت قابل پیش بینی نیست.
آنها نوشتند: در طول سفر اخیر خود به منطقه، «شاید نگران کننده ترین چیز این بود که افغانستان بار دیگر در حال تبدیل شدن به یک پناهگاه امن برای گروه های تروریستی فرا ملی، از جمله داعش است.»
این موضوع دهه 1990 در افغانستان را یادآوری می کند؛ زمانی که القاعده جای پایی برای خود در آنجا به دست آورد و این کشور به طور فزاینده از دوران حکومت طالبان جدا شد.
چشم اندازهایی برای صلح
با وجود اتفاقات هفته های اخیر، هنوز درب صلح افغانستان و پاکستان بسته نشده است. هر دو کشور خطوط ارتباطی را باز نگه داشته اند و در روز پنجشنبه، «غنی» هیأتی متشکل از وزیر امور خارجه، مدیر اطلاعاتی و وزیر دفاع افغانستان را به اسلام آباد اعزام کرد.
پاکستان تمایل به از سرگیری مذاکرات صلح دارد. «اسمیت» گفت: «هر کسی می داند که یک افغانستان بی ثبات به نفع هیچکس نیست.»
اما پیش بینی پایان بازی غیرممکن است. در اینجا حمایت جهانی از افغانستان به یک ضرورت تبدیل می شود. این بدان معناست که جهان نباید آن گونه که در دهه 1990 افغانستان را فراموش کرد، بار دیگر این اشتباه را مرتکب شود. ما همگی می دانیم اگر چنین شود چه فاجعه ای رخ می دهد.
منبع: رادیو ملی آمریکا