به گزارش پایگاه خبری و اطلاعرسانی جماران، «دب ریچمان» در گزارشی در خبرگزاری آسوشیتدپرس نوشت: رای گیری ماه سپتامبر (شهریور) در خصوص توافق هسته ای ایران، یک تسویه حساب سیاسی میان «باراک اوباما» و کنگره محسوب می شود. با این حال حتی اگر نمایندگان کنگره هم این توافق را رد کنند، برای کاخ سفید پایان راه نخواهد بود.
رای مخالف کنگره، اوباما را از اقدام انفرادی برای اجرایی کردن این توافق باز نمی دارد. حتی اگر این اقدام او انتقادات بسیاری را به دنبال داشته باشد، او اجازه نخواهد داد بدین سادگی موفقیتی که در سیاست خارجی خود در دور دوم ریاست جمهوری اش بدست آورده، وارد فهرست دستاوردهایش نشود.
اوباما برای عمل به تعهدات خود که در متن توافقنامه هسته ای ذکر شده و آزادسازی بخش اعظمی از میلیاردها دلاری که به واسطه تحریم های اقتصادی مسدود شده است، نیازی به تایید کنگره ندارد.
«رابرت ساتلوف» مدیر اجرایی موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک معتقد است: « رد توافق ایران ممکن است بازتاب قابل ملاحظه سیاسی داشته باشد، اما تاثیر عملی آن محدود است. این اقدام از میزان اختیارات اوباما برای تایید توافق و اجرایی کردن آن نخواهد کاست.»
نمایندگان کنگره آمریکا که اکنون در تعطیلات تابستانی خود به سر می برند، در حال تصمیم گیری بر سر این موضوع هستند که چه رای بدهند. پس جا دارد نگاهی به وضعیت کنونی بیاندازیم:
در سپتامبر چه اتفاقی خواهد افتاد؟
انتظار می رود با توجه به اینکه جمهوری خواهان کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را در اختیار دارند، با این توافق مخالفت شود.
اوباما متعهد شده است که چنین قطعنامه ای را وتو کند، بنابراین سوال این است که آیا کنگره می تواند آرا لازم را برای رد این وتو جمع آوری کند؟ و اینکه آیا اوباما قدرت خواهد داشت تا تحریم هایی که کنگره وضع کرده است را نیز لغو کند؟
اما دموکرات ها و جمهوری خواهان پیش بینی کرده اند که حق وتوی اوباما محفوظ می ماند و مخالفان نمی تواند آرا لازم را برای رد این وتو بدست آورند. تاکنون بیش از نیمی از دموکرات های مجلس سنا از این توافق حمایت کرده اند که همین تعداد برای حفظ حق وتو کفایت می کند.
در کنگره، بیش از 45 نماینده از حزب دموکرات پشتیبانی خود را از این توافق ابراز کرده اند. «نانسی پلوسی» رهبر دموکرات کالیفرنیا اطمینان داده که آراء لازم را برای تایید توافقنامه بدست خواهند آورد. تاکنون 10 تن از دموکرات های مجلس مخالفت خود را با این توافق اعلام کرده اند. «چاک شومر» سناتور نیویورک و فرد شماره 3 حزب دموکرات در مجلس سنا نیز به جمع مخالفان این توافق پیوسته است.
اوباما شخصا چه کاری می تواند انجام دهد؟
رئیس جمهور می تواند برخی از تحریم های آمریکا را به حالت تعلیق درآورد. او می تواند دستورات جدیدی را صادر کند که معاملات مالی که در حال حاضر ممنوع است را آزاد کند. در بخش مالی، اوباما می تواند دستورات اجرایی برای حذف اسامی ایرانیان و نهادهای خاص، از جمله بانک های ایرانی را از فهرست سیاه صادر کند و این بدان معناست که دیگر معامله با این افراد مشمول جریمه نخواهد بود.
تنها کنگره می تواند به تحریم های قانونی خاتمه دهد، که سخت ترین این تحریم ها، بخش انرژی ایران، بانک مرکزی و بخش های اساسی اقتصادی ایران را هدف گرفته است. با این حال، کارشناسان معتقدند اوباما خود نیز می تواند اثر برخی از این تحریم ها را خنثی کند و با کمک اروپایی ها برخی دیگر را کاهش دهد.
«مارک دوبوویتز» از بنیاد «دفاع از دموکراسی» مستقر در واشنگتن گفت: «اوباما می تواند با فرمان اجرایی بسیاری از تحریم های تحت توافقنامه را لغو کند.»
اگر اوباما و اروپایی ها اسامی بانک های ایرانی را از فهرست تحریم ها بردارند، این نهادها می توانند بار دیگر به نظام مالی جهانی دسترسی داشته باشند.
برخی از سوالات که در کنگره مورد بحث قرار می گیرند، چه هستند؟
رای گیری ماه سپتامبر حرف پایانی را نخواهد زد.
یک سوال این است که آیا کنگره باید سعی کند بار دیگر تحرم های ایران را تصویب کند؟
سناتورها «باب منندز» و «مارک کرک» قوانینی را برای تمدید این تحریم ها معرفی کرده اند. «منندز» می گوید که اگر دولت در خصوص مکانیسم «بازگشت پذیری تحریم ها» در صورت تخلف احتمالی ایران مصصم است، باید قانونی برای این کار وجود داشته باشد.
ایران می تواند این حرکت آمریکا برای تصویب مجدد قانون تحریم ها را به عنوان نقض پیمان هسته ای تفسیر کند. مقامات دولتی معتقدند برای فکر کردن به چنین اقدامی هنوز خیلی زود است.
آیا کنگره باید برای انعقاد توافقنامه دیگری بر دولت فشار آورد؟ دولت می گوید برگزاری مجدد مذاکرات از محالات است.
«ارنست مونیز» وزیر انرژی آمریکا در وب کستی به اعضای فدراسیون یهودیان در سراسر شمال امریکا و شورای یهودی امور عمومی گفت که تلاش برای برگزاری مجدد مذاکرات، یکی از «پرخطرترین استراتژی هایی» است او می تواند تصورش را بکند.
وی افزود: «به نظر من هیچ گزینه جایگزین معتبر دیگری وجود ندارد.»
«شومر» و دیگر مخالفان فکر می کنند دولت باید بار دیگر پای میز مذاکره باز گردد.
در طول تاریخ، کنگره با بیش از 200 معاهده و توافقنامه بین المللی - از جمله 80 مود قرارداد چند جانبه - یا آشکارا مخالفت کرده و یا خواستار اصلاح آن شده است.