پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، در برابر موزه، مجسمه او با دستی در جیب به شما خوشآمد میگوید.
در آن طرف از مجسمه، خانهای را میبینید که استالین در آن متولد و بزرگ شده است. خانهای کوچک با چند اتاق و زیر زمینی که از آجر و چوب ساخته شده است.
موزه با سنگ مرمر و رواقهای بلند و تالارهای دراز چشم هر بیننده ای را خیره می کند. در جای جای موزه یادگاری ها و تصاویر بسیاری از لب خندان و سخنرانیهای پر هیجان وی و نقش و نگارهای او با سبیل پرپشتش دیده میشود.
از پیپ تا قمقمه آب تا مینیاتور اهدایی از سوی سازمان مرکزی جوانان حزب توده ایران با زیرنویس فارسی به این شرح: یاد رفیق استالین کبیر قرین افتخار باد! به چشم می خورد.
روزانه انبوه بازدیدکنندگان از زادگاه «استالین» دیکتاتور شوروی کمونیستی در شهر «گوری» جایی که نمایشگاه هیچ اشارهای به جنایت مرتکب شده در زمان حکومت وی نمیکند، بازدید میکنند.
«ورا شالامبریدزه» در برابر مجسمه استالین ایستاد و برای عکسی که شوهرش از وی میانداخت لبخند زد.
«زوراب» همسر وی گفت: بگذاز یکی دیگر بیاندازم. در پشت سر آنها گردشگران روسی از آجرهای خانه واقع شده در شهر کوچک مرکزی گرجستان جایی که دیکتاتور شوروی در سال ۱۸۷۸ در آنجا متولد شده بود، عکس می گرفتند.
این خانه در حال حاضر یکی از جاذبه های اصلی موزه «استالین گوری» جایی که بازدیدکنندگان می توانند داستان زندگی وی را بدون هیچ اشارهای به میلیونها نفری که بدست وی کشته شدند، نظاره کنند.
زوراب که اصالتا اهل گرجستان است، گفت: شاید وی اشتباهاتی مرتکب شده بود اما هر سکه ای دو رو دارد، ما به وی به عنوان رهبری با اقتدار که امپراطوری عظیم را تشکلیل داد و در جنگ جهانی دوم پیروز شد، احترام می گذاریم.
جای تعجب نیست که افراد نظری مشابه وی داشته باشد، اینجا زادگاه دیکتاتور است!
«پرزمک» دانشجوی لهستانی با اشاره به قتل عام ۲۲ هزار افسر و مقامات لهستانی که به دستور وی در سال ۱۹۴۰ صورت گرفت، گفت: ما همه مکانهایی را که به کشتار «کاتین» مربوط میشد، نگاه کردیم اما نامی از استالین به عنوان مسبب این جنایت برده نشده بود.
کشتار کاتین، به قتل عام دسته جمعی حدود ۲۲ هزار اسیر جنگی لهستان در دوران جنگ جهانی دوم توسط کمیساریای خلق در امور داخلی اتحاد جماهیر شوروی گفته میشود. در دوران جنگ جهانی دوم، شوروی با نظر مثبت استالین و به دستور «بریا» رئیس پلیس مخفی اتحاد شوروی، هزاران نفر از اسرای جنگی لهستانی شامل افسران، نیروهای امنیتی و انتظامی و دگراندیشان را اعدام کرد.
«گبی شولدر» گردشگر آلمانی اظهار کرد: راهنما هیچ چیزی درباره جنایت استالین مطرح نکرد. چنین چیزی در رابطه با هیتلر در آلمان غیر ممکن است.
«لاشا باکرادزه» مورخ و فردی که برای ساخت یک نمایشگاه جایگزین در مورد استالین در تفلیس همکاری کرده بود، می گوید: شرم آور است.
«باکرادزه» از مقامات شهرگوری به دلیل تلاش های مجدد دولت گرجستان برای به روز رسانی این موزه با قدمت ۶۰ سال، اظهار کرد: تلاشها پیشین برای نشان دادن چهره دیگر استالین از جمله اعمال گرسنگی مردم اوکراین و رفع اتهامات دهه ۳۰ میلادی بود، زیرا تحسین کنندگان این دیکتاتور در شورای شهر گوری کم شدند.
برای وی دیدگاهای متضاد نشانهای است که گرجستان هنوز هم در تلاش برای به توافق رسیدن بر سر مسائل گذشته خود، با وجود روابط نزدیک تر با غرب است. وی اظهار کرد: هنوز هم نمی دانیم چگونه به استالین و تاریخ مان در شوروی بپردازیم.
جزئیات این تاریخ بسیار ناخوشایند است، دست کم ۳۰ هزار گرجستانی در دوران حکمرانی استالین اعدام و یا زندانی شده اند اما هنوز هم این پسر فقیر گرجستانی که تمام قدرت روسیه را در مشت خود گرفت برای برخی ها قابل تحسین است.
«جورجیو مازمیشویلی» کشاورز می گوید: ما دوباره به یک مرد قدرتمند همچون او نیاز داریم.
زمانی که دولت قبلی و غربگرای گرجستان به رییس جمهوری «میخاییل ساکاشیویلی» مجسمه عظیم دیتکتاتور را در سال ۲۰۱۰ از میدان اصلی شهر برداشت، طرفداران استالین تظاهراتی علیه وی، ناتو و اتحادیه اروپا برگزار کردند.
«جورجی کاندلاکی» نماینده پارلمان و شخصی که از نزدیک در جریان درگیری های استالین زدایی دولت قبل بوده است، گفت: این دیدگاه های اقلیت است. اما در این بحبوحه تنشها با روسیه و آنچه که ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه برای احیای اعتبار این دیکتاتور انجام می دهد، از سر گرفته شده است.
«گوری» در ۸۰ کیلومتری شمال غرب تفلیس و در کنار راه ابریشم است. در اطراف این شهر و در میان تپهها غارهایی تاریخی وجود دارد که گویا زمانی کاروانسرای بازرگانان راه ابریشم هم بوده است.
استالین جوانیاش را در گوری و تفلیس گذراند و فعالیت های سیاسیاش را در همینجا با پیوستن به حزب سوسیال دمکرات آغاز کرد و بعد به بلشویکها و در جرگه یاران لنین در آمد.
از سال ۱۹۰۲ تا ۱۹۱۳ پنج بار بازداشت شد و هر دفعه موفق به فرار شد. اما سرانجام دستگیر و به سیبری تبعید شد و با پیروزی انقلاب اکتبر در ۱۹۱۷برگشت و در دولت لنین کمیسر خلق ملتهای شوروی شد.
در سال ۱۹۲۲ دبیرکل حزب کمونیست شد. لنین در ۱۹۲۴ مرد و استالین عضو هیات رهبری شد. تدریجا این فرصتشناس ۴۵ساله گرجی یاران خود را به کرسیهای قدرت نشاند و رقیبانش را یکی پس از دیگری از سر راه خود برداشت.
او از سال ۱۹۲۷به بعد رهبر بلامنازع شوروی شد و با آمدن او دستگاه حکومت ترس و وحشت همهجا را فرا گرفت.
استالین سرانجام در ۵ مارس ۱۹۵۳ در خواب مُرد.
عکس: گاردین
مترجم: گلناز سادات غفاری