جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

آیا آمریکا،اردوغان را در شن های گداخته سوریه گرفتار کرد؟

عبدالباری عطوان نویسنده و تحلیلگر معروف عرب در مقاله ای درباه دخالت نظامی مستقیم ترکیه در سوریه به بهانه جنگ با داعش و حمایت از گروه های تروریستی دیگر نظیر جبهه النصره و احرار الشام شاخه های گروه القاعده در سوریه و نیز پیامدهای خطرناک و اجتباب ناپذیر این دخالت پرداخت.

کد خبر: ۹۴۸۱۴
آیا آمریکا،اردوغان را در شن های گداخته سوریه گرفتار کرد؟

ترکیه در حالی قصد دارد به بهانه جنگ با داعش در سوریه دخالت نظامی کند که پیش از این،از این گروه به طور مستقیم و غیر مستقیم حمایت کرده است و تمام ارزیابی های اردوغان طی چهار سال گذشته برای براندازی نظام حاکم بر سوریه نیز غلط از آب درآمده است.

به گزارش پایگاه خبر ی و اطلاع رسانی جماران،عبدالباری عطوان نویسنده و تحلیلگر معروف عرب درباره دخالت نظامی ترکیه در سوریه و پیامدهای خطرناک آن نوشت:دولت ترکیه در نشست اضطراری نمایندگان ناتو در بروکسل رسما حمایت سیاسی پیمان ناتو را در جنگی که علیه عناصر داعش در عراق و سوریه آغاز کرده، را بدست آورد اما رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه چیزی بیش از این را می خواهد یعنی «حمایت نظامی»را نیز هم می خواهد زیرا کشورش مورد حمله واقع شده و این حقش است که از خودش دفاع کند،چه بسا به دلیل آنکه آینده پر از خطرات را درک نمی کند و حق هم دارد.

نمی دانیم که اردوغان درباره کدام حمله حرف می زند آیا منظورش حمله ای است که عناصر وابسته به حزب کارگران کردستان(پ ک ک)به یکی از پاسگاه های مرزی انجام دادند یا حمله دیگری عناصر گروه تروریستی داعش متهم به انجام آن در شهر سوروچ شدند و منجر به کشته شدن 32 نفر شد که بیشترشان کرد بودند؟

حمله انتحاری سوروچ که احمد داوود اوغلو نخست وزیر ترکیه تاکید کرد که عامل آن وابسته به داعش است همچنان در هاله ای از ابهام است و تا زمان نوشتن این مقاله داعش مسئولیت این حمله را به عهده نگرفته است،کما اینکه اتهام های اوغلو را نیز تکذیب نکرده است.داعش ترجیح داده است که به شکلی غیرعادی سکوت اختیار کند.این گروه همیشه مسئولیت حملات عناصرش در سراسر جهان را به عهده می گیرد همانطور که مسئولیت حمله به مجله طنز فرانسوی «شارلی ابدو»یا حمله اخیر به تفرجگاه گردشگری در شهر ساحلی «سوسه»تونس را که در این حمله بیش از 38 گردشگر اروپایی که بیشترشان انگلیسی بودند کشته شدند یا مسئولیت حمله به نیروهای ارتش مصر در شبه جزیره«سینا» را به عهده گرفته است.فهرست حملاتی که داعش مسئولیت آنها را به عهده گرفته،طولانی است.

طی چهار سال گذشته هیچ حرف و حدیثی درباره حملاتی که ثبات ترکیه را به هم زند به میان نیامده است برخلاف آن حتی به دلیل حمایتش از معارضان مسلح سوری،میزبانی کنفرانس های ائتلاف مخالفان سوری ،شاخه سیاسی و رسانه ای معارضان مسلح و نیز عبور هزاران تروریست و به همراه آنها میلیارد ها دلار از طریق اراضی اش یا بانک هایش برای رساندن آنها به گروه های مسلح به اصطلاح میانه رو یا حتی تندرو که برای براندازی نظام حاکم بر سوریه دست به سلاح برده اند، مورد ستایش بوده است.حالا چه چیزی تغییر کرده است که ترکیه به تدریج رو به این می رود که به شیوه های مختلف به سمت الگوی سوریه پیش می رود؟

بزرگترین اشتباهی که اردوغان در آن گرفتار شد به نظر ما ارزیابی بد و نادرستش از توان دشمنانش،نظام حاکم بر سوریه و هم پیمانانش و نیز قدرت نظام سوریه در ایستادگی طی این همه سال با وجود از دست دادن برخی از مناطق و شهرها و کنترل آنها به دست گروه های مسلح مورد حمایت مثلث ترکی،قطری و سعودی و نیز اشغال برخی دیگر توسط داعش و ائتلاف جدید موسوم به «ارتش فتح»(جیش الفتح)که گروه های جبهه النصره و احرارا الشام را در بر می گیرد، است.

اعلان جنگ آشکار ترکیه علیه داعش به این دلیل که علیه منطقه،اروپا و آمریکا تهدیدی تروریستی به شمار می رود پرسش هایی را از دولت ترکیه درباره مستثنی کردن گروه های تندرو دیگر که افراط گرایی آنها دست کمی از داعش ندارد مانند جبهه النصره و احرار اشلام دو شاخه اصلی گروه القاعده در سوریه مطرح می کند.به رغم آنکه اردوغان پیش از این به این گونه پرسش ها با احتیاط جواب داد، آن هنگام که با خجالت زیاد گفت که جنگ علیه تروریسم همه گروه های تندروی دیگر را نیز شامل می شود.

سه سال است که فرستادگان آمریکا به آنکارا رفت و آمد می کردند تا اردوغان را برای پیوستن به جنگ علیه داعش بپیوندد اما وی تن نمی داد و شرط های شبه محال از جمله ایجاد مناطق حائل یا پرواز ممنوع داخل اراضی سوریه مطرح می کرد و گفته می شود که واشنگتن با برآورده کردن برخی از این خواسته ها از جمله ایجاد منطقه حائل در شمال سوریه به موازات مرزهای جنوبی ترکیه به عمق پنجاه کیلومتر و به طول 90 کیلومتر برای اسکان یک میلیون 700هزار پناهنده سوری که اکنون در ترکیه به سر می برند ، موافقت کرده است اما واشنگتن درباره این حرف و حدیث ها سکوت اختیار کرده است و تاکید کرده است که با ایجاد منطقه پرواز ممنوع موافقت نکرده است امری که باعث ایجاد ابهاماتی در این زمینه می شود.

اردوغان با «بی میلی »تمام با ورود به جنگ علیه داعش موافقت کرده است به امید اینکه حمایت واشنگتن و ناتو رادر جنگش علیه حزب جدایی طلب پ ک ک که از چهل سال پیش تا کنون در صدر دشمنان ترکیه است و در فهرست گروه های تروریستی آمریکا قرار دارد و نیز جنگ با واحدهای حمایت مردمی کرد که وابسته به حزب اتحادیه دموکرات به عنوان شاخه اول حزب،به دست آورد.واحدهای حمایت مردمی با حمایت جنگنده های آمریکایی با سرسختی در حال جنگ با داعش در شهرهای«عین العرب»،«الحسکه»و«تل ابیض»در شمال سوریه است.

ترکیه پس از 15 سال امنیت و ثبات خود را در حال گرفتار شدن در جنگی در دو جبهه با دو دشمن سر سخت«سنی»می بیند.نخست جبهه کردها که 18 مییون نفر از جعیت ترکیه را تشکیل می دهند و دوم داعش تندرو که فرامرزی و فرا قاره ای است و پیروزی در هر دو جبهه یا یکی از جبهه نیازمند زمانی طولانی و هزینه های مادی و انسانی است، این در حالی است که میزان رشد ترکیه از هفت به سه درصد کاهش پیدا کرده و بحران تشکیل دولت ائتلافی نیز روز به روز پیچیده تر می شود.

اگر اطلاعاتی که توسط پایگاه اینترنتی اسرائیلی «والا»که به دستگاه اطلاعاتی این رژیم نزدیک است به بیرون درز داده، درست باشد و بر اساس آن «باراک اوباما»رئیس جمهوری آمریکا در حال تماس با روسیه درباره پرونده سوریه است و آمریکا برای رسیدن به راه حلی برای بحران سوریه بر اساس ابقای بشار اسد به عنوان رئیس جمهوری در جایگاهش در چارچوب قرارداد توافق هسته ای با ایران برای جلوگیری از تکرار تجربه های لیبی و عراق تمایل دارد،در این صورت ترکیه متضررترین خواهد بود زیرا دولتش تمام تخم مرغ های خود را در سبد براندازی نظام حاکم بر سوریه قرار داد.

بعید نیست که این اطلاعات تا حدود زیادی درست باشد آن هم با توجه به «بالن آزمایشی»که «ولادیمیر پوتین»رئیس جمهوری روسیه در حضور «ولید المعلم»وزیر خارجه سوریه در مسکو به هوا فرستاد و سخن از ائتلاف چهار جانبه ترکی،سعودی،قطری و اردنی به زبان آورد که مسئولیت جنگ با داعش را به عهده بگیرد.پیشنهادی که هیچ کدام از این چهار کشور علنا و رسما آن را رد نکردند.

نمی خواهیم از هم اکنون درباره حوادث آینده سخن بگوییم یا بد بدبین باشیم و بگوییم که طرح تجزیه منطقه به تدریج به ترکیه نزدیک می شود؛ترکیه ای که خود یکی از کشورهای برجسته شرکت کننده در این طرح است و رهبرانش باور داشتند که کشورشان از این طرح و پیامدهایش مصون است آن هم به دلیل همراهی این کشور و حمایتش از گروه های مسلح به طور مستقیم یا غیر مستقیم یا از پشت پرده اما پر واضح است که «ویروس»این طرح به شکل های مختلف به جسم ترکیه رسید و بعید نمی دانیم که این ویروس به کشورهای دیگر مثل عربستان سعودی که به تدریج به دام یمن به همان شیوه ای که صدام دیکتاتور عراق به دام کویت گرفتار شد،گرفتار می شود با این تفاوت که عربستان از هوا گرفتار این دام شده در حالی که صدام به دلیل ضعف نیروی هوایی اش و پایان عمر فرضی آن، به لحاظ زمینی گرفتار شد.برای ما شگفت انگیز نیست که نتایج جنگ عربستان علیه یمن مشابه جنگ عراق علیه کویت بشود و محال است که سرنوشت جنگ علیه یمن را از طریق هوا تعیین کرد.

ترکیه طی چهار سال اخیر از طریق نمایندگانش در امور داخلی همسایگانش دخالت کرد تا نظام های حاکم بر انها را تغییر دهد اما امروز خود را مجبور به تغییر قاعده بازی می بیند و می خواهد خودش زمام امور دخالت را به دست گیرد از جمله اینکه دیر یا زود نیروهای زمینی اش را به سوریه می فرستد.

ایجاد منطقه حائل شاید در ابتدای بحران سوریه برای جا دادن پناهندگان سوری و دولت مخالفان سوری ایده درستی بود اما اکنون و پس از شدت گرفتن خطر داعش و گروه های افراط گرای دیگر و کاهش قدرت گروه های مسلح به اصطلاح میانه رو به لحاظ نظامی و سیاسی،ایجاد چنین منطقه ای نتایج برعکس خواهد داشت و چه کسی می تواند تضمین کند که داعش به این منطقه نفوذ نکند و برای فرار از بمباران جنگنده های آمریکایی در آن پناه نگیرد و برای خود همانند «الرقه»،«موصل» و «دیرالزور» جایگاهی پیدا نکند؟

ترکیه بار دیگر در برابر گزینه های دشواری قرار گرفته است و رئیس جمهورش چند هندوانه را با یک دست بلند کرده و تلاش زیادی می کند تا هیچ کدام یا بیشترشان از دستش نیفتند اما این ماموریت بسیار دشواری است.

اردوغان در برابر انتخاب گزینه های دشواری قرار گرفته و به تدریج در شن های گداخته سوریه در حال فرو رفتن است. وی وارد جنگ علیه دو دشمن خواهد شد که در حال جنگ خونین با هم هستند:دشمنانی که بدون توافق علیه اردوغان متحد می شوند و مساله اساسی همین جاست.

بعید نیست که اردوغان و دولتش داعش را از دست دهند اما قطعا کردها را در صف خود نخواهند دید و این وضع اوج دشواری و پیچیدگی است.

نویسنده:عبدالباری عطوان

منبع:رای الیوم

ترجمه:کریم پورزبید

انتهای پیام

دیدگاه شما