جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

توسط مشاور سه رئیس جمهور ترکیه؛

توصیه های «پسا توافقی» به آنکارا

مشاوره سه تن از روسای جمهور پیشین ترکیه در یادداشتی به آنکارا توصیه هایی را پس از توافق هسته ای ایران ارائه کرد و از این کشور خواست این فرصت را نادیده نگیرند.

کد خبر: ۹۴۳۹۴
توصیه های «پسا توافقی» به آنکارا

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع‌رسانی جماران، «ولکان ادیگر» استاد مهندسی سیستم های انرژی که به عنوان مشاور انرژی به سه تن از روسای جمهور ترکیه بین سالهای 1998 تا 2010 خدمت کرده است، در یادداشتی در روزنامه زمان ترکیه نوشت: آمریکا احساس کرد که به منظور رسیدن به برخی از اهداف خود در منطقه به ایران نیاز دارد و با این کشور توافق امضا کرد. حال ترکیه باید خود را با «نظم جدید» در خاورمیانه -به ویژه در زمینه انرژی - انطباق دهد.

تغییر سیاست های انرژی در خاورمیانه در نتیجه افزایش انرژی مورد نیاز چین، تحرکات داعش در عراق و سوریه ایجاد شده است.

یکی از انگیزه های اصلی آمریکا برای دستیابی به توافق هسته ای با ایران، مقابله با استراتژی های موازی روسیه، چین و ایران در خاورمیانه، به عنوان موضع مشترک آنها نسبت به بحران سوریه بود. انگیزه دیگر، کاهش وابستگی اروپا به انرژی روسیه عنوان شده است.

این توافق ایران را به قدرت جدید انرژی در منطقه تبدیل خواهد کرد. ایران بزرگترین ذخایر گاز طبیعی در جهان - 18 درصد از منابع جهان- را در اختیار دارد. اما با توجه به تحریم ها، سهم تولید آن تنها 4.9 درصد است. هنگامی که تحریم ها پس از توافق هسته ای لغو شود، صادرات ایران در بخش انرژی بیشتر خواهد شد.

آمریکا معتقد است پوتین هراسی ندارد تا از انرژی به عنوان سلاحی برای مقابله با غرب استفاده کند. اکنون روسیه تهدیدی بزرگ برای غرب محسوب می شود که بر تولید انرژی سلطه دارد؛ همانطور که با تشکیل مجمع کشورهای صادرکننده گاز (اوپک گازی) با همکاری ایران آن را اثبات کرد.

لزوم تغییر سیاست ترکیه در قبال سوریه و تجدید نظر در روابط با ایران

با توجه به تحولات اخیر منطقه، ترکیه برای اتخاذ استراتژی متناسب، دیر اقدام کرد و در نهایت برخی اولویت ها را کنار گذاشت و بر منافع اقتصادی خود در منطقه متمرکز شد. ترکیه و ایران هر دو دوستان اما رقبای تاریخی هستند بنابراین ایجاد توازن به نوعی مشکل به نظر می رسد اما سیاستگذاران ترکیه باید از وضعیت جدید در بخش انرژی در منطقه بهره ببرند.

باید پذیرفت که ایران به کشوری نمونه در منطقه و جایگزینی برای ترکیه تبدیل شده است.

آمریکا دیگر هژمون جهانی نیست/ لزوم همکاری با ایران

آمریکا در دهه 1900 به هژمون جهانی تبدیل شد و جایگزین انگلیس شد. برای هژمون شدن باید بر مهم ترین منابع انرژی آن زمان کنترل داشت. این انرژی در آن زمان از زغال سنگ به نفت و در حال حاضر به گاز در جهان تبدیل شده است.

کشوری که بیشترین مصرف انرژی را دارد به احتمال زیاد قوی ترین قدرت است زیرا بزرگترین مشتری در بازار می تواند بر سیاست ها تسلط داشته باشد. در سال 1901، آمریکا در مصرف انرژی جایگزین انگلیس شد. در سال 2010، چین برای اولین بار در مصرف انرژی از آمریکا پیشی گرفت و به اندازه کافی هژمونی آمریکا را به خطر انداخت. اکنون مرکز ثقل اقتصادی به چین انتقال یافته است. بدین ترتیب آمریکا از خاورمیانه خارج شد و اولویت آن، به شرق دریای چین نقل مکان کرد.

در اینجا بود که آمریکا در تلاش برای مقابله با کاهش هژمونی خود در بخش انرژی به توسعه فن آوری گاز شیل برای افزایش تولید داخلی خود روی آورد. در حال حاضر، آمریکا 60 درصد از انرژی خود را از منابع داخلی تامین می کند، که آن کشور را در مقایسه با دهه 1970 کمتر وابسته می کند. با این حال، زمانی که تولید نفت داخلی در آمریکا در سال 2000 کاهش یافت، دولت آن زمان تحت ریاست جمهوری جورج دبلیو بوش به دنبال راه هایی برای تنوع بخشیدن به منابع انرژی خود بود. در حالی که در سال 2001 توسط بوش و تحت رهبری «دیک چنی» نیروهای ضربتی در بخش انرژی تاسیس شد، آمریکا باز هم به دنبال همکاری با روسیه بود. یکی دیگر از استراتژی های آمریکا برای افزایش تولید از پناهگاه ملی حیات وحش قطب شمال(ANWR) نیز با توجه به واکنش فعالان داخلی محیط زیست شکست خورد.

پس اکنون باید گفت که آمریکا دیگر هژمون جهان نیست و در عین حال شاهد افزایش جولان دیگر کشورها نظیر چین و روسیه در منطقه است. بنابراین لزوم همکاری با ایران را به عنوان یکی از قدرت های منطقه احساس می کند؛ همان ضرورتی که ترکیه نیز باید آن را هر چه سریعتر جدی بگیرد.

«ولکان ادیگر» مشاور انرژی «سلیمان دمیرل»، «احمد نجدت سزار» و «عبدالله گل» در دوران ریاست جمهوری شان طی سال های 1998 تا 2010 بود.

منبع: روزنامه زمان ترکیه

انتهای پیام

دیدگاه شما