شاید مهمترین و چه بسا تنها دستاورد نشست ژنو برای حل بحران یمن که با حضور طرف های درگیر یمنی در حال برگزاری است،ادامه آن و ترک نکردن این نشست توسط هیچ کدام از هیات های شرکت کننده تا زمان نوشتن این سطرهاست.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران،«عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر معروف عرب در روزنامه «رای الیوم»نوشت:با وجود فضای متشنج و موانع بزرگی که در مسیر کنفرانس ژنو و وسیع بودن شکاف میان دیدگاه های طرف های شرکت کننده اما تا کنون این کنفرانس ادامه پیدا کرده و هیچ کدام از طرف ها آن را ترک نکرده اند.
تاخیر عمدی 24 ساعته در فرودگاه جیبوتی در پرواز هواپیمای سازمان ملل حامل هیأت های جنبش انصار الله و هواداران«علی عبدالله صالح»رئیس جمهوری سابق یمن که قصد شرکت در کنفرانس ژنو را داشتند نشان دهنده آن است که برخی تلاش کردند که از مشارکت این دو هیأت در کنفرانس ژنو جلوگیری کنند.
نمی دانیم که مصر و سودان چه مصلحتی در بستن حریم هوایی به روی هواپیمایی که پرچم سازمان ملل را بر افراشته، داشتند اما کاملا روشن است که یک طرف بر آنها فشار آورده که این اقدام ساده لوحانه و نامناسب که نشان دهنده اختیار نداشتن آنها در اتخاذ تصمیم های میهنی است را انجام دهند..همچنین بعید نیست که این اقدام غیرقابل فهم و بی توجیه با اشاره دولت عربستان صورت گرفته است.
آنچه موضع گیری این دو کشور و دولت های آنها را در وضعیت بدی قرار دارد این بود که پس از دخالت آمریکا و عمان آنها مجبور شدند از موضع گیری خود عقب نشسته و به هواپیمای سازمان ملل اجازه دهند از حریم هوایی شان عبور کند.
در دهلیزهای کنفرانس ژنو دو موضع گیری متناقض نمود پیدا کرده است که که نزدیک کردن آنها در زمان معین شده یعنی سه روز اختصاص یافته برای مذاکرات بسیار دشوار است.
نخست:موضع گیری«هیأت ریاض»یمنی که خود را نماینده دولت قانونی می داند و این موضع را «ریاض یاسین»وزیر خارجه دولت «عبدربه منصور هادی»رئیس جمهوری فراری اعلام کرده است.خلاصه این موضع گیری این است که باید مذاکرات یک بند داشته باشد و آن یافتن راهی برای چگونگی اجرای قطعنامه شماره 2216 سازمان ملل است؛قطعنامه ای که خواستار خروج نیروهای انصار الله و ارتش یمن از همه شهرهای این کشور و تحویل سلاح ها است.
دوم:موضع گیری انصار الله و هواداران صالح است که هر گونه گفت و گو با دولت هادی را رد کرده و خواستار مذاکره با عربستان به منظور توقف تجاوز به یمن است.این موضع گیری را «محمد الزبیری»عضو هیأت انصار الله اعلام کرد.
درخواست هیأت هادی برای خروج انصار الله و ارتش یمن از شهرها و تحویل سلاح به نظر می رسد که غیرقابل اجراست زیرا آنها قدرتی در یمن ندارند و در تبعید به سر می برند.همچنین هیچ طرفی وجود ندارد که در صورت عقب نشینی انصار الله و ارتش از شهرها بتواند خلأ امنیتی و سیاسی که در پی این عقب نشینی به وجود می آید را پر کند.از سوی دیگر این مساله درباره تحویل سلاح نیز گفته می شود یعنی اینکه سلاح را به چه کسی تحویل دهند و بر اساس کدام شروط؟عقب نشینی و تحویل سلاح در نتیجه توافق سیاسی صورت می گیرد که طرف های مربوطه بر اساس ابزارهای مشخص و روشن و نه به عنوان پیش شرط، به آن می رسند.
همین مساله درباره درخواست هیأت های انصار الله و صالح درباره گفت و گو با عربستان سعودی به طور مستقیم برای توقف بمباران نیز گفته می شود زیرا این عربستان است که جنگ علیه یمن را هدایت می کند و حرف اول و آخر را می زند و هیأت ریاض یمنی ،همان طور که انصار الله می گوید، به طور مستقل از عربستان تصمیمی نمی گیرد اما رهبران عربستان نمی خواهند یکی از طرف های مذاکرات باشند و تلاش می کنند که با تمام ابزارها و شیوه ها نشان دهند که مشکل یمنی-یمنی است و راه حل آن به دست خود یمنی هاست. عربستان همچنین نه انصار الله را به رسمیت می شناسد و نه علی عبدالله صالح را و از آنها برای شرکت در مذاکرات ریاض دعوت به عمل نیاورد.تنها شیوه گفت و گویی که عربستان به آن باور دارد و آن را به اجرا در می آورد بمباران تا زمان تسلیم و بالا بردن پرچم سفید و رفتن به ریاض برای رسیدن به یک هدف و آن امضای سند شکست است.
در سایه این سختگیری در موضع گیری ها که شروط شبه محال توسط دو طرف بازتاب دهنده آن است و نیز نپذیرفتن برای نشستن زیر یک سقف زیر چتر سازمان ملل، تنها امیدی که به کنفرانس ژنو می توان به آن دل بست این است که شرکت کنندگان در مذاکرات ژنو به توافقنامه آتش بس دو هفته ای برای رسیدن کمک های اساسی به 25 میلیون نفری که به گفته کمیته صلیب سرخ جهانی در شرایط فاجعه بار به سر می برند،برسند.
از سوی دیگر خروج«حسین امیر عبداللهیان»معاون وزیر خارجه ایران از افتتاحیه کنفرانس سازمان همکاری اسلامی (که روز سه شنبه در شهر«جده»عربستان برگزار شد) هنگامی که هادی می خواست سخنرانی کند، پیام آشکار و روشنی به میزبانان سعودی و جهان بود و آن اینکه ایران هادی را به رسمیت نمی شناسد و دولت وی را قانونی نمی داند.
تمام اقشار و طیف های ملت یمن در سایه محاصره تحمیلی و ادامه بمباران این کشور توسط جنگنده های عملیات«طوفان قاطعیت» به رهبری عربستان سعودی نیازمند ساده ترین نیازهای اساسی خود از آب و برق گرفته تا غذا و دارو هستند و این رنج ها با حلول ماه مبارک رمضان دو چندان می شود.امری که پذیرش آتش بس برای همه طرف ها و توقف درگیری ها و اجازه دادن به کاروان های کمک های انسانی برای رسیده به شکم های گرسنه در سریع ترین زمان ممکن را محتوم می کند.اما اگر اعضای برخی هیأت های شرکت کننده روزه گرفتن در سوئیس را ترجیح می دهند این خود مساله دیگری است.
نویسنده:عبدالباری عطوان
منبع:روزنامه رای الیوم