روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در گزارشی با اشاره با آخرین اظهارات وزیر خارجه این کشور در آستانه آغاز دور جدید مذاکرات در وین، از این اظهارات به عنوان چراغ سبزی از سوی واشنگتن برای لغو تحریم ها بدون نیاز به دسترسی به مراکز نظامی ایران تعبیر کرد.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران، "مایکل گوردون" و "دیوید سنگر" در مقاله ای در روزنامه نیویورک تایمز نوشتند: "جان کری وزیر امور خارجه برای نخستین بار در روز سه شنبه اعلام کرد که آمریکا آماده است بدون دسترسی به برخی اطلاعات در خصوص ابعاد نظامی احتمالی برنامه هسته ای ایران، لغو تحریم های اقتصادی این کشور را آغاز کند."
" کری در اولین کنفرانس خبری خود در وزارت امور خارجه پس از شکستن پایش در یک حادثه دوچرخه سواری در ماه گذشته اعلام کرد که عمده تحریم های ایران در بخش نفت و مالی ممکن است قبل از آنکه بازرسان پاسخ قطعی به پرسش دیرینه خود در مورد ابعاد نظامی احتمالی برنامه هسته ای ایران دست یابند، لغو شود."
"کری در بوستون گفت: "ما در حال حاضر بر آنچه که ایران در یک برهه زمانی خاص و یا در دیگر موقعیت در گذشته انجام داده اند، متمرکز نمی شویم. این برای ما مهم است که رو به جلو برویم. فعالیت های گذشته متوقف شده اند، و این همان چیزی است که ما می توانیم آن را در مسیری مشروع در نظر داشته باشیم. خیلی روشن است که دستیابی به توافقی مشروع ، مستلزم پیگیری چنین مسئلهای است. "
پس از آن که ایران و 1+5 به توافق موقت دست یافتند، یک مقام دولت اوباما مدعی شد که روشن کردن مسائل باقیمانده در خصوص ابعاد نظامی احتمالی فعالیت های هسته ای ایران یکی از پیش شرط های دستیابی به توافق نهایی با تهران است.
نیویورک تایمز در ادامه تلاش کرد به فضاسازی در مورد ابعاد نظامی ادعایی فعالیت هسته ای ایران بپردازد و در این خصوص نوشت: "سوال در مورد چگونگی فشار بر ایران برای دریافتن جزئیات گسترده در مورد آنچه که دانشمندان هسته ای این کشور بیش از یک دهه بر آن متمرکز بوده اند، یک مسئله بسیار بحث انگیز در مذاکرات بوده است. "رابرت آینهورن"، که تا سال 2013 عضوی از هیئت آمریکایی در مذاکرات با ایران بود، به تازگی در یادداشتی برای موسسه بروکینگز در این خصوص نوشت که "شاید سخت ترین مسئله حل نشده" برای رسیدن به توافق هسته ای با ایران این موضوع(ابعاد نظامی) باشد."
"با نزدیک شدن به مهلت رسیدن به توافق با ایران در 30 ژوئن، کری گفت که موضوع فعالیت های هسته ای به ادعای آنها مشکوک گذشتهی ایران نیاز به بررسی دارد. اما او روشن ساخت که تحریم ها می تواند قبل از رفع نگرانی های آژانس بین المللی انرژی اتمی در مورد تحقیقات هسته ای گذشته ایران لغو شوند."
"کری اصرار داشت که آخرین مهلت برای دستیابی به توافق(10 تیرماه) هنوز هم واقعی است و گفت که او برای شرکت در مذاکرات که این ماه در وین برگزار می شود، برنامه ریزی کرده است."
نیویورک تایمز در این بخش از گزارش بار دیگر به فضاسازی درباره ادعای ابعاد نظامی فعالیت هسته ای ایران و لزوم بازدید از مراکز نظامی پرداخت و مدعی شد: "غرب هنوز به درستی نمی داند ایران چه مدت بر روی ابعاد نظامی کار کرده است و باید به تصویری روشن در این خصوص دست یابد." این روزنامه همچنین به تلاش های کور سیا و رژیم صهیونیستی برای جاسوسی از برنامه هسته ای ایران پرداخته و اذعان کرده که این تلاش ها با شکست مواجه شده است.
نیویورک تایمز در ادامه نوشت: "کسانی که مخالف توضیح کامل فعالیت های هسته ای ایران در گذشته هستند، می گویند ایرانی که هرگز در برابر تلاش ها برای جاسوسی از دانشمندان خود آرام نمی نشیند و هیچگاه ترور دانشمندان هسته ای در خودروهای بمب گذاری شده توسط اسرائیل را تحمل نمی کند، با اقدام خارجی ها برای تفحص از اقدامات گذشته خود به چالش کشیده نخواهد شد. این افراد معتقدند اقدامات گذشته ایران مهم نیست، بلکه باید به دنبال تضمین این امر باشیم که در آینده بازرسان آژانس امکان بازدید از مراکز هسته ای ایران را به راحتی خواهند داشت. "
" به نظر می رسد کری هم در مصاحبه روز سه شنبه خود همین منظور را داشت؛ زمانی که گفت تضمین آینده، مهمتر از بازگشت به گذشته است. کری گفت: "دسترسی {به مراکز هسته ای ایران}، بسیار بسیار مهم است. این موضوع همیشه و از همان روز اول مهم بود." "
"کری برای توجیه اینکه برای لغو تحریم ها نیازی به حل و فصل مسائل مربوط به تحقیقات گذشته هسته ای ایران نیست، اظهار داشت: حتی اگر آژانس انرژی اتمی نتوانسته باشد به این تحقیقات دست یابد، آژانس اطلاعاتی آمریکا تصویر روشنی از آنچه که دانشمندان ایران در گذشته انجام داده بودند، در اختیار دارد."
کری گفت: "ما شکی در این خصوص نداریم". "ما از فعالیت های خاصی که آنها قبلا درگیر آن بودند، آگاهی کامل داریم."
نیویورک تایمز در پایان یادداشت خود به برخی مخالفان اظهارات کری پرداخته و نوشت: "اما برخی از کارشناسان غیردولتی این اظهارات کری را به چالش کشیده اند. "دیوید آلبرایت" رئیس موسسه علوم و امنیت بین المللی گفت: "این اقدام تضعیف جایگاه آمریکا است." "
آلبرایت مدعی شد:"اگر دولت آمریکا خیلی چیزها در مورد برنامه تسلیحات هسته ای پیشین ایران می داند، باید آشکارا تاریخچه مفصلی از برنامه هسته ای ایران، از جمله نام، تاریخ، فعالیت ها و مکان ها منتشر کند."
آینهورن نیز مدعی است: "اظهارات کری، اذعان صریح و روشن به یک پیش فرض گفته نشده در پس موضع مذاکرهی دولت اوباما است. دولت آمریکا از مدت ها پیش معتقد بود که آنچه مهم است اطمینان از این امر است که ایران فعالیت های احتمالی مرتبط با سلاح هسته ای خود را در آینده دنبال نخواهد کرد."
لازم به ذکر است، پس از آن که ایران و 1+5 در سال 2013 در ژنو به توافق موقت دست یافتند، یک مقام دولت اوباما گفت که روشن کردن مسائل باقیمانده در خصوص ابعاد نظامی احتمالی فعالیت های هسته ای ایران یکی از پیش شرط های دستیابی به توافق نهایی با تهران است.
ایران، پیش از این بارها اعلام کرده که به دنبال ساخت سلاح اتمی نبوده و نخواهد بود، اما دولت های غربی که خود مجهز به زرادخانه های اتمی هستند، ایران را متهم به فعالیت های مشکوک برای ساخت سلاح اتمی می کنند.
موضوع "پی ام دی" (PMD) یا ابعاد نظامی برنامه هسته ای ایران به قبل از سال 1382 برمی گردد که طبق آن دولت های غربی مدعی شدند ایران به دنبال ساخت سلاح اتمی بوده است.