جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

اردوغان شکست نخورد،اما پیروزی اش تلخ تر از شکست است

کد خبر: ۸۸۶۷۶
اردوغان شکست نخورد،اما پیروزی اش تلخ تر از شکست است

تصاویر «رجب طیب اردوغان»رئیس جمهوری ترکیه از صفحات نخست روزنامه ها و بخش های خبری تلویزیون ها در این کشور حداقل طی سه روز اخیر ناپدید شد.ترکیه در عین حال در وضعیت دو دستگی و بهت به سر می برد.دودستگی آشکار میان هواداران اردوغان که 13 سال بدون منازع بر ترکیه حاکم بودند و رقیبانش که علیه وی با هم متحد شدند و موفق شدند ترمزش را بکشند و برخی از بال های سیایس و مردمی اش را بچینند.اما بهت زدگی مربوط به وضعیت نگرانی حاکم بر کشور درباره آینده و ترس از بی ثباتی و هرج و مرج است.

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران،«عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر عرب در روزنامه «الرای الیوم» نوشت: اردوغان که به مدت دو دهه به پیروزی ها معتاد شده بود چه زمانی که شهردار استانبول بود و چه زمانی که رئیس حزب«عدالت و توسعه »بود،در انتخابات پارلمانی اخیر شکست نخورده است ولی پیروزی حزبش و به دست آوردن 40 درصد از کرسی های پارلمان در مقایسه با پیروزی ای که در انتخابات پارلمانی سابق به دست آورد و در آن انتخابات اکثریت قاطع را به دست آورد،قابل مقایسه نبود.به دست نیاوردن اکثریت قاطع در پارلمان در رویارویی با مخالفانش که اکنون علیه او متحد شده و سرنگونی اش را در اولویت خود قرار داده اند، بزرگترین شکست برای رئیس جمهوری ترکیه است.

اکثریت قاطع احزاب مخالف و به طور مشخص این سه حزب:«خلق»،«جنبش ملی گرا»و حزب «دموکرات خلق ها»تاکید کردند که با اردوغان و حزبش دولت ائتلافی تشکیل نمی دهند و اکنون همین حزب ها بیش از 60 درصد از کرسی های پارلمان را در اختیار دارند که بر اساس آن می توانند دولت ائتلافی تشکیل دهند؛دولتی که بتواند رای اعتماد بگیرد.بدین ترتیب اکنون اردوغان دو راه پیش روی ندارد:یا باید ریاست تشریفاتی و بدون اختیارات دولت را به عهده گیرد و با نخست وزیری از مخالفان کار کند یا دعوت به برگزاری انتخابات زودهنگام کند.

با هر کسی در استانبول صحبت کنی می گوید دموکراسی بزرگترین برنده در این انتخابات است و بسیاری به شمار زیادی از اشتباهات اردوغان طی سه سال گذشته اشاره می کنند.این در حالی است که هواداران اردوغان با تلخی سخن از «توطئه»علیه اسلام و ترکیه به میان می آورند.

آری،دموکراسی در ترکیه پیروز شد.هنگامی که میزان مشارکت در انتخابات به بیش از 86 درصد برسد این یعنی میزان شرکت کنندگان بسیار بالا و بی سباقه بوده است و بازتاب دهنده آگاهی سیاسی و دموکراتیک و نیز بازتاب دهنده تمایل به تغییر در این کشور است چه با آن موافق باشیم چه نباشیم.اما پیروز دوم حزب کرد دموکرات خلق ها است که موفق شد همه طیف های سیایس مخالف سلطه حزب عدالت و توسعه بر ترکیه از زنان و فرهیختگان چپ گرفته تا هواداران محیط زیست و لیبرالها را گرد هم جمع کند.این همان حزبی است که عرصه سیاسی در ترکیه را با شعار«همزیستی»که طی سال های اخیر غایب بود یا غایبش کردند،کاملا دگرگون کرد.

اردوغان زنجیره ای از اشتباهات را مرتکب شد: تلاشش برای تغیر نظام پارلمانی که بیش از صد سال است که ادامه یافته به نظام ریاست جمهوری از نوع آمریکایی اش که همه اختیارات در دست رئیس جمهوری قرار گیرد و پس از آن انتخاب نخست وزیر ضعیف(احمد داوود اوغلو)با توجه به وابستگی شخصی اش پیش از وابستگی حزبی اش به او و متهم کردن دشمنانش به الحاد،تروریسم و خیانت و اشاره اش به قرآن کریم در اوج انتخابات، گویی می خواهد از دین برای رسیدن به اهداف سیاسی که برجسته ترین آنها ماندن در قدرت است استفاده کند و متهم کردن دیگران به کفر.

با معیارهای معمولی در کشورهای غیر ترکیه می توان گفت که اردوغان رئیس جمهوری ترکیه، همچنان قوی است.وی توانست هواداران و علاقه مندانش را در مفاصل مختلف کشور طی 13 سال از حاکمتیش بگمارد.وی تا سال 2019 رئیس جمهوری ترکیه باقی می ماند اما این قدرت فقط صوری باقی می ماند.این مرد عادت کرد که از طریق سیطره حزبش بر چهار قوه :پارلمان،ریاست جمهوری،قوه مجریه و قوه قضائیه، خودش اخیتار همه چیز را به دست گیرد اما در کنترل قوه پنجم یعنی رسانه ها شکست خورد.رسانه ها با فاش کردن فساد ،قاچاق اسلحه توسط وی به گروه های تروریستی در سوریه و نیز حمایت آنها از تظاهرات هواداران محیط زیست در میدان«تقسیم در «استانبول» نقش مهمی در تزلزل پایگاه حاکمیتی اش بازی کردند.

ترکیه اکنون با آینده مبهمی رو به روست به طوری که شمارش معکوس برای پایان پدیده اردوغان آغاز شده و با سه چالش اصلی رو به روست:

یک:داعش که در مرزهای این کشور قرار دارد.

دو:یک میلیون پناهنده سوری.این شمار رو به افزایش است.

سه:اقتصاد که شاهد رکود و رشد کند است.

در کنفرانس حزب عدالت و توسعه که در سال 2012 برگزار شد و آخرین کنفرانس اردوغان به عنوان رئیس این حزب بر اساس میثاقش بود،برجسته ترین کسانی که در آن زمان دعوت شده بودند «محمد مرسی«رئیس جمهوری وقت مصر و «خالد مشعل»رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس بودند. مشعل با موجی از تشویق و کف زدن ها توسط بیش از پنج هزار نفر رو به رو شد که در وزشگاه بسکتبال که در آن کنفرانس برگزار شده بود،حضور داشتند.

مرسی اکنون و پس از آنکه با کودتایی نظامی از قدرت کنار زده شد،پشت میله های زندان قرار گرفته و با حکم اعدام رو به روست،اما مشعل در حال حاضر در دوحه پایتخت قطر در وضعیتی که می شود گفت نزدیک به اعتکاف است،ساکن است زیرا درهای بیشتر کشورهای عربی به رویش بسته شد.

در این کنفرانس که من نیز جزء دعوت شده ها بودم اردوغان سخنرانی تاریخی ایراد کرد و در میان تشویق گسترده، نام همه خلفای دولت عثمانی را یکی یکی به اسم آورد و شاید امیدوار بود که خودش نیز یکی از آنها شود اما به نظر می رسد که نتایج انتخابات اخیر باعث شد این رویا حداقل در آینده ای نزدیک دور از دسترس شود.

طرح اسلامگرایی اردوغان در زمانی استباه، با شکست رو به رو شد،طرحی که بر اساس انقلاب های عربی مردمی و مشروع پایه ریزی شد تا اسلام سیاسی معتدل (اخوان المسلمین)را از طریق صندوق های رای به قدرت برساند.بزرگترین اشتباه اردوغان در نظر بسیاری، ارزیابی بد وی از قدرت مخالف آن و حجم این قدرت و به وجود نیاوردن زمینه مناسب برای همزیستی با طیف های سیاسی دیگر و به طور مشخص غیر اسلامگرا بود و نیز تکیه بر مذهبی گرایی طایفه ای به عنوان عامل قطبی گرایی به عنوان زمینه اساسی برای این طرح است.

تزلزل مراکز قدرت اردوغان یعنی سردرگمی مزمن همپینانان اسلامگرایش به ویژه در سوریه،مصر،لیبی و تونس و ضربه بزرگی به رهبران آنهاست ؛ضربه ای که وارد آمدنش هرگز به ذهنشان خطور پیدا نکرده بود.بی تردید جنبش حماس بزرگترین زیان دیده است هر چند به طور موقت زیرا اردوغان بزرگترین حامی از این جنبش است و تلاش کرده است که محاصره نوار غزه که پایگاه اصلی حاکمیتش این جنبش است را بشکند.

ائتلاف سه گانه قطر،عربستان و ترکیه که در براندازی نظام حاکم بر سوریه ، حمایت از اسلامگراها در لیبی و نیز محدود کردن گسترش نفوذ ایران در منطقه شکست خورد بی تردید یکی از قربانیان «طوفان دموکراسی» ترکیه خواهد بود.خوشحالی که رسانه های سوریه و مصر و سخنان مسئولان عراقی نشان دهنده حجم بحرانی است که چه بسا این ائتلاف طی روزها و ماه های آینده در آن غرق می شود.

«الگوی اردوغانی» که معجزه ای در ادغام اسلام و دموکراسی در عرصه میانگین رشد اقتصادی بی سابقه (7درصد) به شمار می رود،به پایان خود نزدیک می شود.به این دلیل مهم به پایان خود نزدیک می شود که محرک اصلی آن یعنی سیاست«به صفر رساندن مشکلات»با همسایه ها منحرف شد بلکه حتی از بین رفت و باعث شد ترکیه دوستان اندکی پیرامون خود داشته باشد و دشمنانش زیاد شوند.

اردوغان چه بسا همانند اجدادش تبدیل به سلطانی عثمانی نشود اما نامش به عنوان سلطان نهضت ترکیه جدید و قرار دادن کشورش در سطح کشورهای بزرگ و محقق کردن معجزه اقتصادی و دموکراسی بی سابقه در جهان سوم، در تاریخ ثبت شود و چه بسا متحد شدن دشمانش علیه وی و نیز کشاندنش به جنگ های خارجی برایش هزینه داشته و هزینه سنگینی خواهد داشت.

انتهای پیام

دیدگاه شما