بعد از تصویب تکثرگرایی حزبی ترکیه در 7 ژوئن سال 1950 ،تاکنون این کشور با انتخاباتی چالش برانگیز نظیر آن مواجه نشده است اما این بار انتخابات ترکیه رنگ دیگری دارد.چرا که اردوغان تصمیم گرفته این انتخابات به منزله رفراندومی برای عملی کردن طرحش مبنی بر تغییر حکومت ترکیه از حالت پارلمانی به جمهوری باشد.نتیجه این تغییر هرچه باشد، متوجه اردوغان و حزبش که دچار«جنون عظمت» شده اند، خواهند بود و این همان نکته ای است که «بشار اسد»رئیس مهوری سوریه در یکی از گفت و گوهایش با مطبوعات به آن اشاره کرد.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، روزنامه سوریه ای "الوطن" نوشت: بسیاری از نظرسنجی های مردمی حاکی از این است که میزان محبوبیت و تایید حزب عدالت و توسعه، در مقایسه با 52 درصد آراء مردمی که رجب طیب اردوغان در تابستان سال 2014 به دست آورد و حتی در قیاس با 50 درصد آراء موافق در انتخابات پارلمانی چهار سال گذشته، به طرز چشمگیری کاهش یافته است.ناظران بر این باورند که کاهش 8-9 درصدی در آراء یک حزب دلیل موجهی برای تغییر دولت است.دراینجا سوالی مطرح می شود که: آیا حزب عدالت و توسعه در سال2002 با 34.3 درصد آراء به قدرت نرسید و با وجود 365 کرسی به عبارتی به اکثریت قاطع دست نیافت و با زور حکومت نکرد؟
برای توضیح این نکته مهم لازم است به این مساله اشاره کنیم که تعداد کرسی هایی که حزب عدالت و توسعه در سال2002 بدست آورد، دلیل بر محبوبیت آن نبود و ناکامی سایر احزاب در عبور از سد 10 درصدی آراء، باعث شد که نتوانند جایگاه قوی و حکمی را در پارلمان بدست آورند.پراکندگی آراء و تعداد احزاب دیگر و وجود احزابی که هنوز نتوانسته اند از سد 10 درصدی آراء عبور کنند و میزان مشارکت، نقش مهمی در نتیجه انتخابات ایفا خواهد کرد.
کارشناسان ترک بر این نکته تاکید می کنند که حزب عدالت و توسعه در انتخابات سال2007، با کسب 46.6 درصد آراء مردمی توانست 341 کرسی را به دست آورد و این به آن دلیل بود که سه حزب و گروهی از افراد مستقل که بیشترشان را کرد ها تشکیل می دادند، به او در عبور از سد انتخاباتی کمک شایانی کردند اما در سال 2011 با وجود کسب 49.8 درصد آراء تنها توانست 327 کرسی را از آن خود کند، یعنی 14 کرسی کمتر از سال 2007.
به بیان دیگر، انتخابات سال 2002، نشانگر قدرت حزب عدالت و توسعه نبود زیرا این حزب فقط به این دلیل به قدرت رسید که احزاب دیگر نتوانستند از سد 10 درصدی آراء عبور کنند و این حزب به راحتی توانست جای آنها را بگیرد.این اتفاق تکرار نخواهد شد مگر اینکه حزب عدالت و توسعه قبل از ورود به میدان انتخابات آینده،گرایش های انتخاباتی فعلی در ترکیه، را به خوبی بشناسد.
اردوغان و داوود اوغلو« رییس مجازی حزب عدالت و توسعه و نخست وزیر ترکیه»،با شعار دست یابی به 400 کرسی به منظور تغییر در قانون اساسی و تغییر حکومت از پارلمانی به جمهوری مطلقه، وارد انتخابات شدند اما شرایط بر وفق مراد اردوغان پیش نرفت.زیرا اردوغان به حداقل 276 کرسی از 550 کرسی برای تشکیل دولت اقلیت و 330 کرسی برای این که بتواند طرح تغییر قانون اساسی اش را به همه پرسی مردمی بگذارد و 367 کرسی برای تغییر قانون با اکثریت دو سوم، نیاز دارد.
اما همه مولفه ها و پیش بینی ها حاکی از این است که اردوغان می تواند به 20-40 درصد آراء و نهایت46 درصد یعنی رقمی مساوی با 253 کرسی برسد و این آمار برای تشکیل یک حکومت کافی نیست.از این رو اردوغان احساس نگرانی و اضطراب می کند و خودش همزمان با تبلیغات انتخاباتی که داوود اوغلو انجام می دهد، به تبلیغات حزبی می پردازد و این مساله چیزی است که قانون اساسی آن را ممنوع کرده و در قانون آمده که رئیس جمهور باید بی طرف باشد و در تبلیغات انتخاباتی پارلمان وارد نشود.
آنچه که نگرانی اردوغان را دوچندان می کند، وارد شدن حزب «مردم دموکراتیک» کرد، به عنوان یک رقیب در انتخابات است البته این بار کردها مانند سال2007 داوطلبانه و مستقل وارد نشدند و این به آن معناست که حزب کردها باید از سد 10 درصدی که در بالا توضیح دادیم، عبور کند و اگر این اتفاق بیفتد که وقوعش امری محتمل است، حزب کردها به 60-70 کرسی دست خواهد یافت. کرسی هایی که قبل از ورود کردها به انتخابات، متعلق به حزب اردوغان بود و روی آن ها حساب ویژه ای باز کرده بود.در حال حاضر گربه سیاه انتخابات برای اردوغان، حزب کردی است که پیش از این اردوغان با تمام قوا و از هر راه قانونی و غیر قانونی سعی در نابودی و سرکوب آن ها داشته است و اگر کرد ها از این سد عبور کنند و مانع از ریخته شدن آراء به صندوق اردوغان شوند، شکست جبران ناپذیری متوجه اردوغان خواهد شد.
دراین بین، تنها نقطه امید اردوغان شکست حزب مردم دموکراتیک کرد در عبور از سد 10 درصدی انتخابات است و تنها در این حالت می توان به بازگشت کرسی ها به حزب عدالت و توسعه، امیدوار بود در غیر این صورت این کرسی ها به منظور اصلاح قانون اساسی، هرگز به دست اردوغان نخواهد رسید.
این ها گمانه زنی های پیرامون انتخابات است.به طور مثال احتمال می رود که حزب «خلق جمهوری خواه» به 26 درصد آراء برسد گرچه خود حزب احتمال کسب 30درصد آراء را می دهد و حزب «حرکت قومی» احتمال دستیابی به 15-18 درصد آراء را در انتخابات به خود اختصاص می دهد.از سویی دیگر ورود تعداد زیادی از احزاب پراکنده و شخصیت های مستقل در انتخابات پارلمان، شانس اردوغان برای دستیابی به موفقیت را کاهش خواهد داد و مگر در این بین معجزه ای رخ دهد تا اردوغان بتواند به اهدافی که آن ها را اعلام کرده، برسد زیرا این آمار بسیار دقیق و منطقی محاسبه شده است.
از اینجاست که باید بفهمیم که چرا اردوغان در یکی از نشست های انتخاباتی اش،«قرآن» را بالا می برد؟ و چرا عبارت «فتح استانبول» را برای انتخابات به کار می برد و مهاجران سوری را با پرداخت 100 لیره ترک،با هدف بیان قدرت حزبی اش، به سوی خود جلب می کند؟ این موضوع بر همگان واضح و مبرهن است که اردوغان به خوبی پی به شکست احتمالی اش برده و همین مساله باعث شده تا در این اواخر به نوعی دیوانگی و جنون مبتلا شود که در خلال آن به روزنامه های ترکیه و غرب پرخاش شدید کرده و بسیاری از روزنامه نگاران را زندانی و شکنجه کند و آن ها را زیر ترکش های فحش و توهین های خود قرار دهد و الفاظ رکیکی که به هیچ عنوان مناسب و شایسته فردی در مقام رئیس جمهوری نیست را به کار برد.این حرکات اردوغان تا جایی پیش رفت که یکی از رهبران سیاسی بزرگ ترکیه «دولت باغچه لی» راجع به اردوغان گفت که وی نیازمند معاینه های بالینی است و تاکید کرد اگر وی ازسلامت عقلی کامل برخوردار است، از او می پرسد که :«تو از کدام نوع و قبیله مردان هستی؟! اسلام و قرآن عاقبت دروغ و تهمت را بیان کرده و به تحقق آن وعده داده اند؟!و فقط شیطان می تواند این اعمالی که تو مرتکب آن شده ای را انجام دهد.»
و همزمان با سخنان رئیس حزب حرکت قومی، رهبر حزب خلق جمهوری خواه «کمال قلیچ دار اوغلو» عنوان کرد که حزب عدالت و توسعه به طور مستقیم مسئول ریختن خون تمام مردم سوریه و قربانی شدن تعداد زیادی از این مردم در جنگ سوریه است.حکومت فعلی ترکیه متهم به همکاری با قطر و عربستان سعودی در نابودی سوریه است واین حزب مردم سوریه را با حمایت از گروهک های تروریستی نابود کرد. وی اردوغان را بدون هیچ جهت گیری مذهبی و طائفه ای مورد خطاب قرارد داد و گفت:« گروهک های تروریست از کدام اسلام سخن می گویند؟اسلامی که وقت تجاوز و حمله به خاک یک کشور مساجد و اماکن مقدسه را نابود می کنند؟!!»
« صلاح الدین دمیر تاش» رهبر حزب «صلح و دموکراسی» در دیدار با «کمال قلیچ دار اوغلو» وعده داد که به زودی اردوغان و داوود اوغلو به دلیل کارها و اعمال شنیعشان در سوریه بازخواست خواهند شد و باید مسئولیت قتل ها و نابودی هایی را که عاملان اصلی اش بوده اند را به گردن خواهند گرفت.
و زمانی که بسیاری از رهبران سیاسی ترکیه اردوغان را این گونه توصیف می کنند، آیا نتایج انتخابات آینده سیلی محکمی بر صورت این مرد بیمارکه «دولت باغچه لی» رهبر حزب حرکت قومی او را اینگونه توصیف می کند، خواهد نواخت؟ و آیا واجب نیست که در ابتدای شکست، این مجرم باید هزینه جنایت هایی را که در حق مردم سوریه و ملت های منطقه مرتکب شده را بپردازد؟باید منتظر ماند و دید.
مترجم: مهسا کاشی پور