پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، حامیان نخست وزیر و رهبر حزب عدالت و توسعه احمد داود اوغلو در یک تجمع انتخابات، ترکیه 29 می 2015.
چند هفته پیش در سالن انتظار فرودگاه استانی ترکیه به علت تاخیر طولانی مدت نشسته بودم.
مسافرین رفته رفته بی حوصله میشدند. صدای بحثی که به شدت اوج گرفته بود را از پشت سرم شنیدم.
یکی از مسافرین داشت از طریق تلفن همراه به سخنرانی زنده رجب طیب اردوغان با صدایی که همه افراد حاضر در سالن می توانستند بشنوند گوش میداد.
ناگهان فردی عصبانی به اعتراض گفت: به چه حقی او را به ما تحمیل می کنی؟ شاید او رئیس جمهور تو باشد ولی برای من نیست.
طرفدار اردوغان در جواب پاسخ داد که به هر دلیلی می خواهد به رهبر خود گوش دهد. تفریبا برخورد فیزیکی توام با تنشهایی داشت صورت می گرفت که به درخواست پلیس اوضاع آرام گرفت و مسافرین از هم جدا شدند و هر یک به سوی سالن رفتند.
این رویداد مصداق بارزی از جایگاه طیب اردوغان نزد دوستداران و یا دشمنانش در ترکیه بود که نظرها را در ترکیه تفکیک می کرد.
غیر ممکن است که برای کیلومترها در تاکسی باشید و نام وی را چه برای ستایش و یا لعنت از زبان راننده نشنوید.
استدلال ها در مورد او در همه جا از چایخانه گرفته تا کشتی های استانبول وجود دارند.
چنین برخوردی برای من پس از بحث داخل فرودگاه، در روسیه رخ داده بود. بحث سیاسی در امکان عمومی بسیار داغ است و ولادیمیر پوتین از محبوبیت گسترده اش و کنترل آنچه که اردوغان تنها میتواند در رویا ببیند لذت میبرد.
انتخابات ترکیه به رای دهندگان حق انتخاب داده است و شانس برکناری رئیس جمهور و متحدانش از قدرت وجود دارد و این آن چیزی است که آنان میخواهند.
بر خلاف روسیه احزاب مخالف در پارلمان ترکیه مخالفت واقعی می کنند و مهمتر از همه، گفتمان سیاسی در ترکیه باز، پر جوش و متغیر است و در همه جا از باشگاه ورزشی گرفته تا مرکز خرید و فرودگاه صورت می گیرد.
کمتر از یک سال پیش در حالی که انتظار چیز متقاوتی از آنچه که طی ۵ سال در روسیه پوتین تجربه کردم، که با جنگ گرجستان آغاز و با درگیری با اوکراین و الحاق کریمه به پایان رسیده بود، وارد ترکیه شدم.
اوایل تفاوت هایی میان ترکیه دموکراتیک و سیستم سیاسی روسیه احساس می کردم. اما هر چه زمان بیشتری را در ترکیه سپری کردم شباهت های بسیاری را میان ترکیه و روسیه در اویل قرن ۲۱ یافتم که نه تنها جذابند بلکه دردسر ساز نیز هستند.
با برگزاری انتخابات پارلمانی ترکیه در ۷ ژوئن همه چیز آشکار می شود. اردوغان که بیش از ۱۰ سال نخست وزیر بوده و حال رئیس جمهور کنونی ترکیه است به عنوان رهبر دولت نباید هیچ نقشی در انتخابات داشته باشد.
این شباهت با خود این دو رهبر آغاز می شود. هر دو آنان در زمانی مشابه بر سر کار آمدند. هر دوی آنان کشورهایی را که در لبه بحران اقتصادی بودند، سر و سامان دادند.
هر دوی آنان سیاستمدارانی مدرن هستند و درک بالایی از آنچه که حامیانشان می خواهند بشنوند دارند. آنها با سخنرانی هایی که عبارات ساده دارند با مردم سخن می گویند.
آنان کاملا از اهمیت گذشته و تاریخ کشورهایشان به عنوان میراث داران امپراتوری های قدرتمند آگاه هستند.
اگر پیروزی در انتخابات ها همانند رویداد المپیک بود، آنها مدال طلا را مشترکا از آن خود می کردند. این دو تن سیاستمداران قوی و بزرگ سیاست های اروپا هستند.
اما آنچه که بسیار قابل توجه شده است، اینکه چگونه چشم انداز سیاسی ترکیه در بسیاری جهات شروع به شباهت به روسیه کرده است.
این موضوع از سوی رسانه ها کاملا مشهود است. من بار ها از با ارزش و معتبر بودن اطلاعاتی که از ترکیه گرفته می شد، تعجب کرده ام.
دهها روزنامه رنگی با عناوین داغ سیاسی در ترکیه ارائه می شود. اما مطالب بسیار کم و مربوط به اخبار تاریخ گذشته، هستند.
درست مانند روسیه که تصمیمات مهم را تنها تعداد محدودی که به ریاست جمهوری نزدیک هستند و افراد ویژه ای از کابینه از آن آگاهند، چه برسد به مطبوعات؟!
در هر دو این سیستم ها هیچ اطلاعاتی از داخل به خارج درز نمی کند و توزیع اطلاعات به رسانه ها بسیار سازمان یافته و محدود است.
اردوغان مثل پوتین بسیار در تلویزیون ظاهر می شود و سخنرانی های پوپولیستی وی در میان هزاران نفر به صورت همزمان چندین بار در سراسر کشور پخش می شود.
این در حالی است که این دو نفر کنفرانس مطبوعاتی به صورت عادی برگزار نمی کنند.
معمولا خبرنگارانی در هواپیمای رییس جمهور حضور دارند، در حالی که خبرنگاران مخالف اجازه ورود به هواپیما را ندارند. از وی سوال هایی پرسیده می شود که خود آنها را مطرح کرده است و در روز بعد تمامی مطالب و عکس ها منتشر می شوند.
گاهی اوقات ترکیه در عرصه کنترل رسانه از روسیه پیشی می گیرد. به یاد دارم زمانی که در روسیه کار می کردم شایعاتی مبنی بر عدم دسترسی به فیسبوک و توئیتر بر سر زبان ها افتاده بود که مقامات آن را به سرعت تکذیب کردند. اما دسترسی به یوتیوب، فیسبوک و توئیتر بارها در ترکیه مسدود شده است.
بر خلاف پوتین، اردوغان با احمد داوداوغلو نخست وزیر ترکیه به شدت مشغول کمپین انتخابات ۷ ژوئن هستند. زمانی که پوتین به عنوان رئیس جمهور روسیه در مارس ۲۰۱۲ انتخاب شد، تنها یک راهپیمایی طی کل کمپین انتخاباتی، آن هم در استادیوم لوژنیکی مسکو برگزار کرد.
حال هر روزه اردوغان و داوداوغلو برای گذر از این بحران در سه سخنرانی در سه مکان متفاوت حضور پیدا می کنند.
هیچ کس نمی تواند در این برهه زمانی که اتحاد بین ترکیه و روسیه صورت گرفته است از اختلافات بر سر بحران های سوریه و اوکراین چشم ببندد.
هر دو طرف در صدد ساخت لوله گاز جدید در اعماق دریای سیاه که عظیم ترین پروژه زیربنایی ترکیه در سالهای اخیر است، هستند.
همچنین روسیه در حال احداث اولین نیروگاه هسته ای ترکیه است.
اما باید منتظر ماند و شاهد بود که آیا ترکیه پوتینی می شود؟
تحلیلگران سیاسی در پاسخ به این پرسش معتقدند، نه کاملا، اما نشانه هایی گواه بر این مسیر مشاهده می شود.
عکس: خبرگزاری فرانسه
مترجم: گلناز سادات غفاری
عکس روز/ شباهت ها و تفاوت های پوتین و اردوغان
کد خبر:
۸۷۹۳۷