جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

شکست سیاسی آل سعود در حل بحران یمن

کد خبر: ۸۷۹۰۵
شکست سیاسی آل سعود در حل بحران یمن

مذاکرات غیرمستقیم میان آمریکا (به عنوان نماینده عربستان سعودی و کشورهای هم پیمان ریاض در تجاوز به یمن) در مسقط پایتخت عمان با هیات «انصار الله»با نظارت و میانجی گری مسقط به پایان رسید و هیات انصار الله برای پاسخ به دعوت رهبران روسیه خود را برای ترک مسقط و رفتن به مسکو آماده می کند.

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، روزنامه «الاخبار»لبنان نوشت:یک منبع آگاه به روزنامه الاخبار گفت که این مذاکرات این فرصت را به وجود آورد که طرف های مهم , و تاثیر گذار با هم تماس داشته باشند و طرف آمریکایی نیز به این نتیجه رسید که انصار الله را ایران هدایت نمی کند. مهمترین مسائلی که بر سر آن تفاهم به وجود آمد راه را برای مذاکرات سیاسی میان طرف های یمنی باز می کند و مرحله بعدی به طور انحصاری با نظارت سازمان ملل صورت می گیرد.

این منبع خواستار آن شد که نباید به زودی شاهد نتایجی بود، حتی اگر همه به ژنو بروند.وی تاکید کرد که همچنان همگان بر واقعیت های میدانی متمرکز هستند و انتظار می رود هفته آینده تحولات بزرگی رخ دهد که می تواند نظام حاکم بر عربستان را بیش از گذشته در فشار قرار دهد.

داستان مذاکرات

با آغاز آتش بس در یمن طی هفته های اخیر که هرگز ادامه پیدا نکرد،آمریکا اقدام به تماس با طرف های مربوطه به بحران در یمن کرد تا راه برون رفتی از آن پیدا کند.واشنگتن این کار را به ویژه زمانی انجام داد که گزارش هایی از دیپلماتهای آمریکایی در کشورهای حوزه خلیج فارس مبنی بر شکست تجاوز عربستان و هم پیمانانش در رسیدن به هر گونه هدفی و نیز فاجعه انسانی در یمن تبدیل به عامل فشاری بر همه در جهان می شود،منتشر شد.

دولت آمریکا «آن پاترسون»معاون وزیر خارجه آمریکا را مکلف کرد که به شبه جزیره عربی برود و با رهبران عربستانی به طور ویژه تماس مستقیم برقرار کند. پیش از آن آمریکا و ایران بر سر این مساله به توافق رسیدند که کشور عمان بهترین و مقبول ترین کشور برای میزبانی هر گونه تماس مستقیم یا غیرمستقیم است. عربستان نیز با این مساله پس از شکست مذاکرات طرف های یمنی هوادارش در ریاض و نیز غیرممکن شدن بهره برداری از این مذاکرات،و نیز پس از آنکه زیر بار رفتن به ژنو نرفت زیرا رفتن به ژنو به معنای شکست سیاسی پس از شکست نظامی بود، موافقت کرد.

در ابتدا«محمد جواد ظریف»وزیر خارجه ایران به مسقط رسید همزمان با آن هیات انصار الله با تدابیر امنیتی که دولت عمان اتخاذ کرد و به وسیله یک هواپیمای اختصاصی که به صنعا فرستاده شد، به پایتخت عمان رسید.این هیات مسئولان سیاسی انصار الله به ریاست«محمد عبدالسلام»را شامل شد.

پس از مذاکرات مستقیم ظریف و مسئولان عمانی،تهران اعلام کرد که به منظور حمایت از مذاکرات برای رسیدن به نتایج مثبت،به «حاشیه» می رود؛ همچنین آماده ارائه هر گونه حمایتی از مذاکرات است .به طرف آمریکایی نیز اطلاع داده شد که هیات انصار الله بدون هیچ گونه مشارکت ایرانی ها، مذاکرات را انجام می دهد.اما آمریکایی ها به خوبی می دانند که حاشیه ایران و انصار الله در حال حاضر چه معنایی دارد.تیم آمریکایی نیز در پایتخت های کشورهای غربی به ویژه پایتخت های انگلیس و آلمان رایزنی هایی را انجام داد و دیپلمات هایی از این دو کشور پیش از مشارکت در مذاکرات با انصار الله برای مشورت،نشست هایی را با رهبران یمنی در ریاض،قاهره و مسقط برگزار کردند.

با رسیدن همه هیات های مربوطه، مسئولان عمانی یک هتل را برای هیات های آمریکایی و مشاوران خارجی و هیات انصار الله و رهبران یمنی دیگر اختصاص دادند.طرف عمانی نیز نقش میانجی گر و منتقل کننده پیام ها میان غرفه های آمریکایی ها و انصار الله را بازی کرد.همچنین مسقط موفق نشد از جانب سعودی ها اجازه پیدا کند تا با هیات یمنی به طور مستقیم مذاکره کند.

شخصیت های مربوطه زیادی از جمله رهبران جنوب یمن نظیر«علی ناصر محمد»رئیس جمهوری سابق و هم پیمان برجسته وی در رهبری جنبش جنوب یمن یعنی«محمد علی احمد»که پس از برگزاری نشست هایی با رهبران مصر و دیپلمات های خارجی از جمله سفیر انگلیس در صنعا،به مسقط فراخوانده شدند.

چارچوب مذاکرات

در دور نخست مذاکرات ،مسئول آمریکایی خواسته های عربستانی ها را منتقل کرد که سقف بالا داشت و غیرقابل اجرا بود خواسته هایی از جمله اینکه شورای همکاری حوزه خلیج فارس تنها مرجع ناظر بر هر گونه مذاکرات میان یمنی ها شود، از همه مبارزان انصار الله خواسته شود که به شمال یمن برگردند و نیز اصرار شد که «عبدربه منصور هادی» رئیس جمهوری فراری به صنعا یا عدن بازگردانده شود.اما آمریکایی ها فهمیدند که همه چیز به همین منوال پیش نمی رود بنابر این مسئول آمریکایی به ریاض بازگشت و پس از آن دستور العمل جدیدی صادر شد.

یک منبع شرکت کننده در مذاکرات به روزنامه الاخبار گفت که تماس های مذاکره کنندگان ساعت های طولانی ادامه می یابد و بر سر هر بند و بر سر هر کلمه رایزنی می شود و چارچوب کلی مذاکرات شامل این موارد می شود:

یک:توافق بر سر یافتن راه مناسب به منظور بیرون کردن هادی از صحنه سیاسی به طور کامل.

دو:ایجاد یک شورای ریاستی و آغاز مرحله انتقالی جدید که طی مذاکرات ژنو بر سر آن تفاهم شود.طرح دولت توافق صلح و مشارکت به دولت توافقی تغییر کند.

سه:همه برسر این مساله به توافق برسند که نتایج مذاکرات به عنوان اساسی برای مذاکرات بعدی شود.این در حالی است که پیش از این در سال گذشته در صنعا مقرر شد که انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی جدیدی برگزار شود و برای اداره امور جنوب یمن نیز وضعیت جدیدی تدوین شود.جنبش انصار الله با همه بندها توافق کرد به جز بندی که شامل تقسیم یمن به شش ایالت می شود.علاوه بر توافق صلح و مشارکت و قطعنامه های مربوطه سازمان ملل به ویژه قطعنامه 2216،نظارت بر مذاکرات درباره شیوه ها و راه های عملی کردن این قطعنامه به سازمان ملل واگذار شده و رفتن به ژنو (که زمان آن هنوز مشخص نشده است )به معنای آن است که عربستان هیچ گونه نقش مستقیم در مذاکرات یمنی-یمنی نخواهد داشت.

طی مذاکرات مسقط بر سر این مساله توافق شد که دعوت برای شرکت در مذاکرات ژنو توسط سازمان ملل صورت گیرد و خود سازمان ملل ریاست جلسات را به عهده گیرد و دو طرف بر سر میز مذاکرات بنشینند و هر طرفی هفت نماینده خواهد داشت که بدین گونه هستند:انصار الله دو نماینده،حزب «کنگره»به ریاست «علی عبدالله صالح»رئیس جمهوری سابق یمن دو نماینده،حرب «الحق»یک نماینده،حزب «بعث» یک نماینده و سازمان زنان یک نماینده،و از طرف دیگر نیز:دو نماینده از دولت «خالد بحاح»نخست وزیر یمن،دو نماینده از حزب«الاصلاح»، یک نماینده از حزب «سوسیالیست» ، یک نماینده از حزب«ناصری»و یک نماینده از حزب سلفی»الرشاد» شرکت می کنند.

نیروی ویژه جنوب

در زمینه اوضاع در جنوب یمن درباره طرحی به منطور عقب نشینی کمیته های مردمی از استان های جنوبی به شکل تدریجی رایزنی شد،اما این طرح با موانعی از جمله هویت نیروی نظامی که مسئولیت بیرون کردن همه عناصر گروه «القاعده»از همه استان های جنوبی رو به رو شده است.وجود عناصر القاعده یکی از دغدغه های آمریکا در این استان هاست.

هیات انصار الله از همان ابتدا به طرف های مربوطه ابلاغ کرد که هیچ گونه مانعی در راستای تخلیه همه شهرها از نیروهای مسلح خارج از ارتش و پلیس وجود ندارد اما طرف مقابل دادن اختیار امور به ارتش را به بهانه اینکه ارتش یمن تحت تاثیر نیروهای انصار الله و نیروهای وابسته به علی عبدالله صالح است،نپذیرفت.

اندکی بعد بر سر خروج نیروهای کمیته های مردمی و نیروهای ارتش از داخل شهرهای اصلی جنوب یمن و استقرار نیروی ارتش در مرزهای شهرها و استان ها توافق شد.همچنین پیشنهاد شد که نیرویی نظامی از مردم جنوب یمن که در حدود ده هزار نفر است برای حفاظت از نهادهای دولتی و دارایی های عمومی و خصوصی تشکیل شود که این نیرو در کنار ارتش و نیروهای امنیتی فعالیت می کند.انصار الله با این پیشنهاد موافقت کرد به شرط آنکه این نیرو تحت اشراف نهادی سیاسی به ریاست علی ناصر محمد رئیس جمهوری سابق فعالیت کند و محمد علی احمد یکی دیگر از رهبران جنوب یمن نیز با وی در این زمینه همکاری کند.امری که تاکنون عربستان و آمریکا با آن موافقت نکردند.

در حاشیه تماس ها و در راستای تثبیت آتش بس تماس هایی که منجر به توقف تجاوز عربستان و توقف هر گونه عملیات نظامی در یمن بشود،برقرار نشده است.این در حالی است که مسئول آمریکایی میانجی گر از انصار الله خواسته است که در مقابل تلاش آمریکا برای فشار بر عربستان جهت توقف بمباران و به وجود آوردن فرصتی جهت رسیدن کمک های انسانی به همه مناطق یمن،حمله به شهرها و روستای های مرزی«عسیر»،«نجران»و«جیزان»عربستان را متوقف کند.

شکست الاصلاح و البیض

در سایه انجام مذاکرات برای حل بحران در یمن، هم پیمانان عربستان سعودی در مناطق مرکزی و جنوبی یمن دچار اختلافات شدیدی شدند.به نظر می رسد که اختلافها در منطقه«تعز»باعث روی گردانی نظامی و غیرنظامی از مشارکت با هر گونه رویارویی با انصار الله شده است امری که باعث شد ارتش یمن طی دو روز گذشته به سرعت در این منطقه پیشروی کرده و همه نقاط استراتژیک را به کنترل خود دربیاورد.

در همین حال،بیشتر از عناصر وابسته به «علی البیض»رئیس جمهوری سابق از شهر«عدن»فرار کرده و فقط شمار اندکی از مجموعههای تکفیری در منطقه«البریقه»از توابع عدن باقی مانده اند که این منطقه نیز در محاصره ارتش و انصار الله است. اما در مأرب انصار الله در حال بررسی طرحی ویژه برای تامین امنیت تاسیسات حیاتی در شهر هستند،پیش از آنکه آن را به طور کامل به کنترل خود دربیاورند،همین امر راه را برای ارتش باز می کند تا بتواند جنگ بازپس گیری استان«حضرموت»را آغاز کند.

با بیشتر و پررنگتر شدن نقش علی ناصر محمد رئیس جمهور سابق، اختلافاتی داخل تیم البیض به وقوع پیوسته است.در پی آن البیض چند روز پیش سه نماینده خود را به مسقط فرستاد که این نمایندگان خواستار برگزاری نشست هایی با هیأت انصار الله برای بررسی امور جنوب یمن شدند.الاخبار به نقل از برخی منابع مطلع شده است که انصارالله نشست با نمایندگان البیض را نپذیرفته و یکی از اعضای خود را مامور کرد که با نمایندگان البیض تلفنی صحبت کند بدون آنکه بر سر چیزی با آنها به توافق برسد.

انتهای پیام

دیدگاه شما