پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، امروز هم یکی از همان روزهای آفتابی در پارک فلامینگو است. نخل ها به صف شده و طوطیان سخنگو در مقابل خلیج گوآنابرا جایی که قرار است سال دیگر مسابقات قایقرانی بازی های المپیک در آنجا برگزار شود، قرار دارند.
دو دوست بر حسب اتفاق به هم برخوردند، برای گپ زدن و احوال پرسی ایستادن.همین طور که گفتگوشان را می شنیدم یکی از آنها به دیگری گفت: کلی عشق، کلی سلامتی و کلی صلح است.
صلح؟! اما برزیل که در حال جنگ نیست! یا شاید هست؟
از چهار سال پیش که به ریو آمده ام این عادت کاریوکا ها (بومیان ریودوژانیرو) که برای یکدیگر در هر سال آرزوی صلح و آرامش می کنند توجه ام را جلب کرده است.
در شب سال نو همگی لباس سفید بر تن می کنند و در سال کوپاکابانا پراکنده می شوند و برای برقراری صلح و آرامش در سالی که در پیش رو است دعا می کنند. این شهر دارای حلقه کاملی از سازمان های غیر دولتی که در نامشان کلمه صلح را دارند، است. یکی از آنان ریو دا پاز است که در مراحل راه اندازی آن در اماکن عمومی توجه ها را به مشکل ملی که خشونت است، جلب کرده است .
در ماه ژانویه زمانی که گلوله های منحرف شده جان دختر ۱۲ ساله را گرفت، این نهاد مدنی اسباب بازی هایی در سراسر ساحل شهر قرار داد. چند روز پیش این نهاد دوچرخه سیاه رنگی را در استخری مملو از جوهر قرمز در جاده دوچرخه سواری مجاور تالاب رودریکو جایی که متخصص عروق میانسالی بر اثر ضربات چاقوی بچه هایی که سعی داشتند، دوچرخه وی را سرقت کنند، از پای در آمد، نهادند. این حادثه هشتمین حمله با چاقو بود که در این هفته گزارش شد.
دههها می شود که یک خلیج، ثروتمندان برزیل از فقرا جدا کرده است. به لطف برنامه های اجتماعی توسط جناح چپ، دولت در بسیاری از مسائل اجتماعی در سال های اخیر پیشرفت کرده است. اما ۱۰ درصد قشر ثروتمند هنوز هم بیش از نیمی از ثروت کشور را در دست دارند.
علاوه بر همه، نژادپرستی در میان سفید پوستان با سیاهپوستان و نژاد ترکیبی که اکثریت و فقیرترین قشر جامعه هستند وجود دارد.
این افراد اکثر قربانیان خشونت های روزانه و درگیریها میان پلیس و قاچاقچنیان در برزیل را تشکیل می دهند.
دو میلیون کاریوکا در شهری که شاهد هزاران فستیوال است زندگی می کنند و به هیج گونه خدمات عمومی دسترسی ندارند و خشونت بخشی از زندگی روزمره شان است.
شمار قتل ها از سال ۲۰۰۸ میلادی از زمانی که پلیس اقدام به اشغال برخی از فستیوال ها کرد، کمی کاهش یافته است و به بدرت شاهد قاچاقچیان مواد مخدر هستید که با سلاح گرم در خیابان ها قدم بزنند. اما این به آن معنا نیست که این مسئله خشونت کاملا متوقف شده است.
قاچاقچیان مواد مخدر هنوز هم بسیارند. نبردهای خیابانی میان گروههای قاچاق و پلیس تا جایی که منجر به کشته شدن شهروندان شود، ادامه دارد. به طور متوسط روزانه ۶ نفر در پی این گونه درگیری ها در سراسر کشور کشته می شوند.
پلیس ایالات متحده به علت تیر اندازی به شهروندان این روزها تحت پیگیری است، با توجه به گزارش روزنامهها، تا کنون شمار کشته شدنگان امسال به ۴۰۰ تن رسیده است.
در بریتانیا شمار کسانی که به ضرب گلوله پلیس در سال گذشته کشته شدند صفر است.
اما برزیل در صدر جدول قرار دارد، شمار شهروندانی که از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳ توسط پلیس کشته شده اند بیش از تعداد کشته شدگان توسط پلیس ایالات متحده درطی سه دهه است.
بسیاری از دوستان برزیلی من، بیشتر از پلیس می ترسند تا از مجرمین. حتی من با وجود گذر چند سال هنوز از رعبی که از سوی پلیس هایی که با سلاح گرم از پنجره ماشین ها بیرون آمده اند و در خیابان ها گشت می زنند مبهوتم .
از سال ۲۰۰۷ تا آوریل سال گذشته ۵۰ هزار و ۱۸۱ تن در پی خشونت ها در ریو جان باختند.یعنی به طور متوسط روزی ۱۵ نفر. در هفته های اخیر شاهد حملات بسیاری با چاقو در مرکز ریو و محله های شلوغ این شهر بوده ایم. این مکان ها جاهایی هستند که هیچ کس از تهدید شلیک گلوله حتی در منزلش در امان نیست.
خوشبختانه من هیچ گاه در ریو مورد حمله قرار نگرفته ام . هر وقت از خانه بیرون می روم تنها وسایل خیلی ضروری ام را با خود حمل می کنم. هیچ گاه تلفن هوشمندم را در خیابان در نمی آورم.
همچنین حملات به دوچرخه سواران برای سرقت دوچرخه شان بسیار شده است.
یک سال تا المپیک ریو باقی مانده است. این احساس وجود دارد که هیچ کس در داخل و یا خارج از محله های فقیر نشین امنیت ندارد.
در رسانه های اجتماعی بارها کاریوکاهایی از طبقه متوسط و بالای جامعه به صورت آشکارا اظهار کرده اند که از این که مورد حمله قرار گیرند، می ترسند.
بارها از بالکن دفتر خبرگزاری فرانسه در برزیل شاهد آن بوده ام که کسی فریاد زنان به دنبال جوانی که کیف و یا تلفن همراهش را ربوده اند، بوده است. گاهی سارق را گرفته اند و تا زمانی که پلیس برسد او را می زدنند. ویدویی های بسیاری از این کتک زدن ها در فیسبوک و یوتوب وجود دارد.
مانوئل کاستلیس روان شناس اسپانیایی در مصاحبه ای که اخیرا صورت گرفت اظهار کرد: ارتباط ها در میان مردم اینجا همیشه با خشونت بوده است. هیچ صمیمیت و دوستی در جامعه برزیلی وجود ندارد. مردم اینجا سرشان با کشتن یکدیگر گرم است. این برزیلی است که شما امروزه در اینترنت مشاهده می کنید.
پارلمان برزیل درباره تقلیل سن مسئولیت کیفری از ۱۸ سال به ۱۶ در حال بحث است. کمی پیش تر ۳۲ تن که زیر سن قانونی بودند، در پارک فلامینگو به دلیل حمل سلاح سرد دستگیر شدند. ۳۱ تن از آنان یک روز پس از بازداشت آزاد شدند.
جرایم و جنایات میان جوانان در ایالت ریو بسیار و پلیس و قوه قضائیه مسئول آن است. اما جدا از مجازات ها سازمان های غیر دولتی و کارشناسان آموزشی هشدار داده اند که این کشور نیاز به ریشه یابی جرایم جوانان دارد. بسیاری از این بچه ها بیرون از مدرسه هستند و در جوامع خشن زندگی می کنند.
روزی در پارک فلامینگو قدم می زدم که ناگهان دیدم مردی با تفنگ به گردن مردن دیگر فشار می آورد و فریاد می زند. شاید آن مرد پلیس بوده است ؟! شاید هم نبوده. هیچ گاه سر در نیاوردم فقط مانند سایر افرادی که شاهد آن صحنه بودند، خیلی سریع آنجا را ترک کردم.
زاکوئل نونس یکی از ساکنان ریو که دو روز پیش پسر کوچکش در درگیری ها جان باخت گفت: ترس اینجا همیشگی است. هر روز گلوله هایی شلیک می شوند. درست مانند دعوای سگ و گربه است.
برای بیش از ۶ میلیون کاریوکا چه ثروتمند و چه فقیر صلح چیزی است که در ریو در انتظارش هستند.
عکس: خبرگزاری فرانسه
مترجم: گلناز سادات غفاری