از سالها پیش ترکیه به این مساله افتخار میکند که پس از آمریکا دومین ارتش بزرگ را در ناتو دارد و اکنون «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهوری این کشور قصد دارد صنعت تسلیحات بازتاب دهنده این جایگاه شود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، «رویترز» در گزارشی نوشت:رویای اردوغان این است که ترکیه بتواند تمام تجهیزات و تسلیحات مورد نیاز خود را طی چند سال آینده بسازد تا کشورش بتواند نقش بیشتری در منطقه ناآرام بازی کند و از هم پیمانان غربی قدیمی خود مستقل شود.
اردوغان برای کسب محبوبیت برای حزبش (عدالت و توسعه) پیش از برگزاری انتخابات پارلمانی در ماه آینده که انتخابات دشواری به شماری میرود بارها خواستار تبدیل ترکیه به یکی از بزرگترین صادرکنندگان سلاح، از تفنگ گرفته تا بمب افکن، شد.
این مساله با هدفش برای بازگشت به دوران طلایی امپراتوری عثمانی همخوانی دارد. اردوغان در عمل نیز برای خود کاخ ریاست جمهوری متشکل از هزار اتاق ایجاد کرد که مخالفانش به شدت از این اقدام وی انتقاد کردند و گفتند که اردوغان به گونهای عمل میکند که گویی سلطانی از دوران گذشته اما در لباس مدرن است.
اردوغان در کنفرانس صنایع دفاعی در شهر« استانبول »در ماه جاری گفت: «تا زمانی که در جهان تجاوزگرانی هستند باید برای دفاع از خود آماده باشیم.»
رئیس جمهوری ترکیه در صدمین سالروز تاسیس جمهوری جدید ترکیه نیز گفت: «ما به دنبال بینیازی کامل صنایع دفاعی از خارج در سال ۲۰۲۳ هستیم.»
آنکارا سالیانه نزدیک به ۱۸ میلیارد دلار در زمینه دفاعی هزنیه میکند و اندکی بیش از نیمی از نیازهای نظامی خود را در داخل تولید میکند. صادرات دفاعی این کشور نیز در سال گذشته شاهد ۱۸ درصد افزایش بود و به یک میلیارد و ۶۵ میلیون دلار رسید. پروژه تولید تانگ و تفنگ برای نیروهای پیاده نظام نیز تقریبا برای انتقال به مرحله تولید گسترده آماده شده است.
دو پروژه تولید کشتیهای جنگی و بمب افکن در مراحل طراحی اولیه است ولی اردوغان امیدوار است که تولید کشتی جنگی و بمب افکن در سال ۲۰۲۳ آغاز شود و می خواهد مجموع صادرات ترکیه در آن زمان به ۲۵ میلیارد دلار برسد.
«براق بکدیل» تحلیلگر مسائیل دفاعی و نویسنده روزنامه «حریت» گفت که وی بر این باور است که حاکمان ترکیه به طور قطع به این بارو رسیدهاند که ترکیه نمیتواند قدرت منطقهای که آنها میخواهند بشود مگر آنکه قدرت بازدارندگی قابل اعتماد داشته باشد.
تجربه دردناک
آنکارا در سال ۲۰۱۴ برای حمایت از امنیت خود در طول مرزهایش با سوریه مجبور شد از ناتو درخواست کند که در این مرزها موشکهای «پاتریوت» مستقر کند. وابستگی به خارج همیشه ترکها را در تنگنا قرار داده است.
در ماه گذشته «احمد داوود اوغلو» نخست وزیر ترکیه به «تجربه دردناکی» که ترکیه در جنگ جهانی اول، آن زمان که مجبور به خرید سلاح از خارج شد، اشاره کرد.
اوغلو در صدمین سالروز نبرد «گالیپولی» نیز گفت: «کشوری که صنایع دفاعی ندارد نمیتواند برای مساله آزادی بجنگد.»
نخست وزیر ترکیه افزود که جنگندههای تولید ترکیه در سال ۲۰۲۳ بر فراز این کشور به پرواز در میآیند.
«آتیلاساندیکلی» افسر بازنشسته نیروی دریایی ترکیه و رئیس مرکز پژوهشهای امنیتی «بلقاسم»، گفت که تحریم تسلیحاتی که آمریکا علیه ترکیه در پی حمله نیروهای این کشور به بخش شمالی جزیره قبرس در سال ۱۹۴۷ تحمیل کرد باعث شد آنکارا به لحاظ تجهیزات نظامی دچار کمبود شود و این به مثابه به صدا در آمدن ناقوس خطر بود.
این تحریم سالها بعد لغو شد. همچنین پروژههای کوچک برای تولید همه چیز از دستگاههای بیسیم گرفته تا تولید لاستیک خودروها راه اندازی شد. در پی آن، به دنبال کسب مجوز در دهه هشتاد تولید هواپیماهای «اف ۱۶» آغاز شد و پروژههای مشترک با مصر و دیگر کشورها به راه افتاد.
از تانگ تا ماهواره
اکنون ترکیه تبدیل به کشوری شده است که دو شرکت از ۱۰۰ شرکت صنایع دفاعی بزرگ جهان را در اختیار دارد. این دو شرکت یکی «اسیلسان» ودیگری «توساش» هستند.
اما اگر این بخش بخواهد با شرکتهای غربی بزرگ رقابت کند باید بازارهای صادرات خود را به دور از اروپا متنوع کند زیرا دولتهای اروپایی تلاش میکنند که بودجههای دفاعی خود را کاهش دهند. ترکیه باید به آسیا، خاورمیانه و آفریقا روی بیاورد که هزنیههای دفاعی در آنها رو به افزایش است.
«فائق آکین» مدیر کل شرکت اسیلسان بزرگرین شرکت دفاعی در ترکیه به رویترز گفت: «تولیدات ما از بیشتر تولیدات غربی بهتر و ارزانتر است. ما آماده تبادل فناوری هستیم و صنایع دفاعی ترکیه میتواند تبدیل به جایگزین خوبی برای غربیها شود.»
ترکیه و هم پیمانانش در ناتو بر سر انتقال تکنولوژی دچار اختلاف شدند بنابر این آنکارا در سال ۲۰۱۳چین را برای واردات و صادرات ابزارهای دقیق انتخاب کرد و برای تولید موشکهای دور برد قراردادی به ارزش ۳میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار امضا کرد و اعلام کرد که دستیابی به فناوری مدرن یکی از اولویتهای این کشور است.
این اقدام نگرانیهای امنیتی غربیها را در پی داشت زیرا آمریکا پیش از این برخی شرکت های چینی را تحریم کرده بود. هم پیمانان غربی همچنین نگران میزان همخوانی فناوری چینی با سیستمهای نظامی ناتو هستند.
«محرم دورتکاسلی» رئیس اجرایی شرکت توساش نیز گفت: «با وجود آنکه صنایع دفاعی ترکیه نوظهور است اما در حال به دست آوردن توان پذیرفتن پروژههای بزرگ است. اکنون ترکیه به دنبال دستیابی به مکانی در کنار هم پیمانان خود در ناتو نظیر آمریکا، فرانسه و انگلیس و نیز روسیه و چین است.
دورتکاسلی افزود: «ما درباره کشوری سخن میگوییم که دارای تانگ، کشتی، بالگرد، ماهواره و جنگندههای مخصوص به خود میشود. ما تلاش میکنیم همه چیزهایی که پنج عضو دائمی شورای امنیت در اختیار دارند را در اختیار داشته باشیم.»