هنگامی که گروه تروریستی داعش در ماه ژوئن سال ۲۰۱۴در شرق سوریه و غرب عراق، تشکیل دولت خود را اعلام کرد گفته شد که عمر این گروه طولانی نخواهد بود به ویژه پس از آنکه ائتلافی بین المللی برای پایان دادن به این گروه تشکیل شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه «السفیر» لبنان در سرمقاله امروز خود نوشت: اما داعش نه فقط به حیات خود ادامه داد بلکه پس از اشغال شهر «الرمادی» مرکز استان «الانبار» عراق و اشغال شهر باستانی و تاریخی «تدمر» در سوریه در این دو کشور گسترش پیدا کرد.
در نظام جهانی که از پایان جنگ جهانی اول بر جهان حاکم شد تا کنون هیچ گروهی نتواسنته بود که اراضیای را در دو کشور به کنترل خود دربیاورد. داعش امروز بیش از یک سوم اراضی عراق و سوریه را به اشغال خود درآورده است، اراضیای که به لحاظ نفتی و آب غنی هستند. در این دوران نیز چنین چیزی بیسابقه است که گروهی همانند گروه داعش میلیونها نفر را از خانهها و روستاها و شهرهایشان فقط به دلیل آنکه بر دینی غیر از دینش یا مذهبش هستند و خلاف عرفش عمل میکنند،بیرون کند. این بیسابقه است که یک گروه به همین دلایل گردن هزاران بیگناه را زده است. نه در این قرن و نه در قرن گذشته هیچ گروهی نتوانسته است هزاران زن را به بردگی بکشد به دلیل آنکه از ملتی غیر از ملتش هستند یا آنکه بتواند هزاران زن را به اقدامات تروریستی و کارهایی که می خواهد، تطمیع کند.
منابع مالی داعش در ابتدا از کمکهای مالی تندروهای دینی به ویژه ثروتمندان کشورهای حوزه خلیج فارس تامین می شد و برخی از کشورهای منطقه رسیدن این کمکهای مالی را برای رسیدنشان به داعش تسهیل کردند و این مساله با وجود ممنوعیت بین المللی رخ داده است. کشورهای نزدیک به مناطق تحت کنترل داعش به ویژه ترکیه از این گروه تروریستی نفت استخراج شده از چاههای تحت اشغال را به طور مستقیم و غیرمستقیم بهای اندک خریدند. داعش سپس پولهای کلان از بانکهایی که در مناطقی که به اشغال خود در میآورد، غارت کرد. پولهایی که داعش از موصل به غارت برد، بیش از ۵۰۰هزار دلار تخمین زده شده است. این علاوه بر فدیههایی است که از راه ربودن بیگناهانی که به اشتباه پای به مناطق تحت اشغالش میگذارند یا در شهرها و روستاهایی به سر میبرند که به اشغال خود درآورده، به دست میآورد.
در اختیار داشتن پول، سلاح را در پی میآورد و همانطور که گزارشهای کشورهای غربی میگویند داعش در ابتدا سلاح را از لیبی و از راه ترکیه و با پول قطر به دست آورد. اما سلاح فراوانی که داعش به دست آورد پس از اشغال موصل و دست یافتن به سلاحهای سبک و سنگین زیادی است که آمریکاییها برای ارتش عراق به جای گذاشتند؛ ارتشی که زیاد در برابر داعش ایستادگی نکرد.
توان نظامی و طرحهای استراتژیک نظامی داعش را نظامیان بعثی عراقی که نظام جدید در عراق آنها را طرد کرد و کسانی که در ارتشها و نیروهای امنیتی عربی و غربی و نیز جمهوریهای روسیه خدمت کردند، به این گروه دادند.
به لحاظ نیروی انسانی اشغال عراق توسط آمریکا زمینه مناسب برای به وجود آمدن فضای مناسب برای این گونه گروهها به وجود آورد اما شمار بیشتر و بزرگتر از کشورهای عربی و غربی و روسیه از طریق ترکیه، لبنان و اردن به سوریه و عراق آمدند. هزاران جوان و تروریست از ادیان مختلف به طمع پول و قدرت و برای رسیدن به آرزوها و آمال جهنمی خود قصد سوریه و عراق کردند. برخی از آنها نیز به امید آن که با گردن زدن انسانیهایی از ملتهایهایی غیر از ملت خود یا با انفجار انتحاری در مکانهای پرجمعیت از ملل دیگر به بهشت بروند، خود را به سوریه و عراق رساندند.
اما بیشتر توان داعش از اختلافهای سیاسی میان قدرتهای منطقهای نشأت گرفته است. «باراک اوباما» رئیس جمهوری آمریکا در زمان اعلام ائتلاف بین المللی ضد داعش که ایران را مستثنی کرد، تاکید کرد که رهایی از شر داعش سه سال طول میکشد زیرا آمریکا فقط خود را به استفاده از نیروی هواییاش ملزم کرده است، این در حالی است که غلبه بر داعش نیازمند نیروی زمینی است که هیچ کدام از کشورهای عضو ائتلاف نمیتوانند آن را تامین کنند.
اوباما همچنین وعده داد که ارتش عراق را آموزش میدهد و ارتشی از مخالفان سوریه را در ترکیه، اردن و عربستان آموزش میدهد که بتواند با داعش بجنگد، اما هر دو این اهداف ناکام ماند. ارتش جدید عراق با کمک نیروهای مردمی معروف به «الحشد الشعبی» شهر «تکریـت» را از داعش بازپس گرفت اما نتوانست شهر الرمادی را نگه دارد زیرا فشارهای کشورهای عربی و آمریکا بر دولت عراق مانع از ورود الحشد الشعبی به جنگ الرمادی شد. اما حملات هوایی ائتلاف ضد داعش فقط محدود به مشارکت آمریکا شد و کشورهای عربی در آن چندان فعال نیستند.
باید به صراحت گفت که برخی کشورهای عربی و ترکیه بقای داعش را بر جایگزینی ارتش عراق مورد حمایت الحشد الشعبی ترجیح میدهند. داعش در حال حاضر با مرزهایی که برای خود به وجود آورده ایران و عراق را از سوریه و حزب الله جدا کرده است و این در خدمت همین کشورهای عربی و ترکیه و اهدافشان است.
اما واشنگتن در کار خود مانده است زیرا میخواهد به هر وسیله ممکن به کار داعش پایان دهد اما همچنان کمک گرفتن از الحشد الشعبی عراقی را به دلیل راضی نگه داشتن هم پیمانان حوزه خلیج فارس و ترکیه و نیز از ترس گسترش نفوذ ایران در همه منطقه نمیپذیرد.
بنا بر این دلایل و وقایع و غیره، داعش تا مدتی طولانی در منطقه باقی میماند به رغم آن که به مصلحت همه کشورهاست که این گروه تروریستی در سریعترین زمان مممکن از بین برود.