جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یک کارشناس روابط بین الملل در گفت و گو با جماران:

این توافق، حاصل مقاومت است /اینکه تیم مذاکره کننده در مقابل شش قدرت قرار می گیرد و به نتیجه می رسدیک نقطه عطف در روابط خارجی است

کد خبر: ۸۰۷۴۰
این توافق، حاصل مقاومت است /اینکه تیم مذاکره کننده در مقابل شش قدرت قرار می گیرد و به نتیجه می رسدیک نقطه عطف در روابط خارجی است

یک کارشناس روابط بین الملل گفت: اینکه تیم مذاکره کننده در مقابل شش قدرت قرار می گیرد و به نتیجه می رسد، در روابط بین الملل حائز اهمیت است و باید به عنوان یک نقطه عطف در روابط خارجی به آن اشاره کرد.

دکتر ارسلان قربانی، معاون سابق وزیر علوم در روابط بین الملل و استاد روابط بین الملل دانشگاه خوارزمی، در مورد بیانیه مشترک ایران و کشورهای 1+5، در گفت و گو با خبرنگار جماران اظهار کرد: توافق صورت گرفته حائز چند نکته در روابط بین الملل، به ویژه تأثیر آن در توسعه روابط ایران با نظام جهانی است. نکته اول، بحث اذعان نظام بین الملل، بازیگران بین المللی و قدرت های بزرگ به ویژه 1+5 به اهمیت بازیگری ایران در خاورمیانه است. در یک جمله، این توافق بیانگر این است که نظام جهانی به این باور رسیده که ایران برای توسعه و پایداری امنیت منطقه ای، مهم ترین بازیگر است و نقش برجسته ای در تأمین امنیت منطقه ای و حتی جهانی دارد. البته تحولات اخیر منطقه در عراق، افغانستان و برخی کشورهای عربی، خود مؤید این نکته است و ایالات متحده آمریکا و بسیاری از قدرت های اروپایی به این نتیجه رسیده اند که تدوین یک چارچوب امنیتی در خاورمیانه، فارغ از بازیگری ایران امکان پذیر نیست.

وی افزود: یکی دیگر از نتایج مهم توافق لوزان، به رسمیت شناختن فعالیت هسته ای جمهوری اسلامی ایران به ویژه در بخش تحقیق و توسعه است. همه شاهد بودیم که در چندین سال گذشته، یکی از نکات مورد تأکید کشورهای 1+5 این بود که ایران نباید فعالیت هسته ای داشته باشد. حتی برخی از قطعنامه هایی که در شورای امنیت تصویب شد، حاکی از منع فعالیت هسته ای ولو صلح آمیز ایران بوده است.

این کارشناس مسائل بین الملل، شتاب در روند اعتماد سازی نسبت به جمهوری اسلامی ایران را یکی دیگر از دستاوردهای مثبت این توافق ارزیابی کرد و گفت: البته این امر باید متقابل باشد و صد در صد چالش هایی خواهد داشت. نظام بین الملل، نظام پیچیده ای است و اعضای 1+5 از بازیگران عمده نظام بین الملل هستند که در آینده نظام جهانی، نقش تعیین کننده ای دارند. بنابراین شتاب در تغییر رویکرد این بازیگران بین المللی در خصوص اعتماد به جمهوری اسلامی ایران، بحثی کلیدی است و این اعتمادسازی می تواند گام بلندی برای سایر تحولات نظام جهانی باشد و حتی تأثیر بسیار مهمی در روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهای دیگر و نظام جهانی داشته باشد.

وی افزود: یکی از مشکلات عدیده ای که نظام بین الملل از آن رنج می برد، عدم اعتماد(Uncertainty) است. این دیدگاه سال ها بر سیاست بین الملل مبتنی بر رهیافت رئالیستی سایه افکنده است. به نظر بنده، نکته ای که مقامات جمهوری اسلامی به دنبال آن هستند، در راستای تأکید دین اسلام بر همزیستی مسالمت آمیز است. این توافق می تواند نگاه جمهوری اسلامی ایران را به همزیستی مسالمت آمیز و جهان عاری از خشونت پررنگ کند و در آینده، گامی مؤثر در توسعه و گسترش همکاری های جمهوری اسلامی ایران و نظام بین الملل خواهد بود. یعنی هم در برجسته کردن بازیگری ایران در نظام بین الملل مؤثر است و هم از طرف دیگر، باعث اعتماد بازیگران بین الملل نسبت به جمهوری اسلامی ایران می شود. این دستاوردی مهم است و تحولات آینده و عمل به طرح جامعی که اتفاق خواهد افتاد، این اعتمادسازی را شتاب می دهد.

عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی خاطر نشان کرد: لابی صهیونیست ها در خصوص ایجاد چالش در توافق لوزان، یک فاکتور و متغیر بسیار مهم بود. اما شاهد بودیم که علی رغم همه تلاش ها، شکست خورد و نتوانست جلوی توافق نهایی را بگیرد. این امر خود می تواند برگ برنده ای برای جمهوری اسلامی ایران باشد و مشروعیت جمهوری اسلامی ایران و نگاه صلح آمیز آن را در منطقه و جهان نشان دهد. در مجموع، این توافق می تواند با رویکردی که جمهوری اسلامی براساس صلح و همزیستی و همکاری با بازیگران منطقه ای دارد؛ در بهبود روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهای همسایه مؤثر باشد: بازیگری ایران را شتاب دهد و نقش جمهوری اسلامی ایران را در تحولات منطقه، ترتیبات امنیتی و منازعات منطقه ای برجسته تر از پیش سازد.

وی این توافق را حاصل مقاومت ملت ایران و اصرار بر حقانیت فعالیت های صلح آمیز هسته ای دانست و تصریح کرد: این توافق حاصل مقاومت و اصرار ملت ایران بر حقانیت فعالیت های صلح آمیز هسته ای بود. البته رویکرد مقام معظم رهبری به این قضیه و نگاه مسئولان و سیاست خارجی ما بسیار مؤثر بود. مشروعیت ایران به عنوان یک بازیگر مهم در منطقه و جهان، بحثی کلیدی است.

دکتر قربانی ادامه داد: در صحبت های رئیس جمهور آمریکا نیز شاهد بودیم که آمریکا در قبال ایران، سه گزینه داشت: یکی از این گزینه ها حمله نظامی، دیگری تحریم و گزینه سوم، مذاکرات بود. حمله نظامی و تحریم، منجر به نتایج مثبت و سازنده نگردید و در تجربه روابط بین الملل، این نکته مورد توجه قرار گرفته است که هیچگاه زور و سیاست مشت آهنین نمی تواند منجر به جهان مملو از صلح و همزیستی شود؛ زیرا جنگ و حملات نظامی یک شمشیر دو لبه است که می تواند هم برای کشور مهاجم و هم برای کشوری که مورد تهاجم قرار می گیرد، نتیجه منفی داشته باشد. تحریم ها هم همینطور است، یعنی استفاده از قوه قهریه برای وادار کردن ملت ها به امور مورد نظر قدرت های بزرگ، براساس تجربه تاریخی و تجربه تحولات بین الملل، نتوانسته منجر به نتیجه مثبت باشد. بنابراین، منتفی بودن این دو گزینه به علت مقاومت و اصرار ایران بر حقانیت صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای، منجر به این شد که شش قدرت بزرگ دنیا به پای میز مذاکره با جمهوری اسلامی بنشینند.

وی در پایان اظهار کرد: بنده به عنوان یک کارشناس روابط بین الملل، تأکید می کنم که رسیدن به یک توافق بین المللی بسیار پیچیده است. آمریکایی ها و اروپایی ها روی «دیپلماسی چانه زنی» کار کرده اند و اینکه تیم مذاکره کننده در مقابل شش قدرت قرار می گیرد و به نتیجه می رسد، در روابط بین الملل حائز اهمیت است و باید به عنوان یک نقطه عطف در روابط خارجی به آن اشاره کرد.

انتهای پیام

دیدگاه شما