چند روزی است که از آغاز عملیات «طوفان قاطع» و بمباران یمن، توسط عربستان سعودی می گذرد. عربستان در این اقدام نظامی، از حمایت کشورهایی نظیر مصر، مغرب، سودان، امارات متحده عربی، کویت، بحرین، قطر و اردن برخوردار است. در پی این حوادث و تحولات منطقه ای، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، گفت و گویی اختصاصی با دکتر محمدعلی مهتدی، کارشناس ارشد امور خاورمیانه و مسائل جهان عرب داشته است که گزارش آن در ادامه می آید.
محمد علی مهتدی در ارزیابی تحولات اخیر یمن، به خبرنگار جماران گفت: آنچه در یمن می گذرد، یک انقلاب مردمی است. یمنی ها بعد از انقلاب تونس و مصر دست به انقلاب زدند، اما کشورهای عرب خلیج فارس و در رأس آن ها، عربستان سعودی که اصولاً ملت ها را قبول ندارد و از هر حرکت مردمی دچار هراس می شود، در مقابل این انقلاب ها ایستادند. شاهد بودیم که عربستان به زین العابدین بن علی، دیکتاتور تونس، پناه داد، در مصر و سپس در یمن دخالت کرد و از طریق فرآیندی به نام ابتکار عمل شورای همکاری خلیج فارس سعی کرد انقلاب را مهار کند. رئیس جمهور یمن، علی عبدالله صالح، را برکنار کردند و معاون او، عبد ربه منصور هادی، را به ریاست جمهوری رساندند. هدف آن ها این بود که نگذارند این انقلاب به نتیجه برسد. در مدت اخیر، مردم یمن دوباره دست به انقلاب زدند و این بار، انصارالله رهبری انقلاب یمن را بر عهده گرفت و ظرف چند ماه، مردم انقلابی در همه شهرها به پا خاستند و سراسر یمن در اختیار نیروهای انقلابی قرار گرفت و در همه جا کمیته های مردمی تشکیل شد. عبد ربه منصور هادی استعفا کرد و گریخت و اکنون که انقلاب نزدیک به رسیدن به نتیجه است، سعودی ها در هراس بسیار زیادی به سر می برند و همه تلاش خود را برای سرکوب آن به کار می گیرند.
وی افزود: چند روزی است که این تلاش، شکل جنگ به خود گرفته است و سعودی ها با تشکیل ائتلاف بیش از ده کشور، شروع به بمباران یمن کردند. بهانه شان این است که رئیس جمهور مخلوع و مستعفی را همچنان نماینده دولت مشروع و قانونی یمن می دانند و حرکت انصارالله را یک حرکت کودتایی توصیف می کنند، اما این بهانه ای بیش نیست. در واقع آن ها از انقلاب یمن می هراسند و قصد سرکوب آن را دارند.
این کارشناس امور خاورمیانه اظهار کرد: طبیعتاً مردم یمن در مقابل این تجاوز به دفاع برخواهند خاست و پاسخ حملات جنایتکارانه عربستان و هم پیمانانش را خواهند داد. جنگی که اکنون در یمن می گذرد، یک تجاوز آشکار نظامی علیه ملتی است که انقلاب کرده و می خواهد خود حاکمیتش را بر عهده بگیرد و برای اولین بار در تاریخ، مستقل باشد و دولتش تابع عربستان و دیگر قدرت های منطقه ای و خارجی نباشد. به طور حتم، نیروهای مهاجم در این نبرد، شکست خواهند خورد.
مهتدی با اشاره به جنگ تحمیلی ایران و عراق خاطرنشان کرد: در آغاز انقلاب اسلامی ایران، زمانی که ما در مرحله دولت سازی بودیم، ارتشی نداشتیم و هنوز سپاه پاسداران تشکیل نشده بود؛ صدام حسین به ایران حمله کرد با این تصور که می تواند انقلاب را نابود کند، اما دیدیم که این جنگ، هشت سال به طول انجامید و در نهایت، ارتش صدام حسین شکست خورد. یمن نمونه دیگر همان اتفاق است. کشوری که در حال انقلاب و ساختن نهادهای انقلابی و جدید دولتی است، اما مورد حمله عربستان و هم پیمانانش قرار گرفته است. این احتمال وجود دارد که جنگ طولانی شود، اما در نهایت پیروزی با ملت یمن است.
وی در ارزیابی تأثیر منطقه ای این تحولات گفت: بنده معتقدم این جنگ برای منطقه سرنوشت ساز است؛ چون ما در منطقه دو محور داریم: یک محور، محور آمریکا و هم پیمانانش و محور دیگر، محور مقاومت است. جمهوری اسلامی ایران، عراق، سوریه، مقاومت اسلامی در لبنان و فلسطین در محور مقاومت قرار دارند و اکنون، انقلاب یمن نیز خود به خود به محور مقاومت اضافه می شود. این دو محور رو به روی هم قرار دارند. تاکنون محور آمریکا تلاش زیادی کرده است که مقاومت در منطقه را از بین ببرد، اما تمام این تلاش ها به شکست انجامیده است. در عراق، ملت عراق در حال حاکم شدن است. در سوریه هم می خواستند رژیم سوریه را ظرف چند ماه سرنگون کنند، اما چهار سال گذشته و دولت سوریه همچنان مقاومت می کند. در لبنان و غزه هم مقاومت اسلامی پیروز شده است. ملت یمن هم به کمک خدای متعال پیروز خواهد شد و پیروزی ملت یمن، در واقع پیروزی محور مقاومت بر محور آمریکا و هم پیمانانش خواهد بود و سرنوشت منطقه را مشخص خواهد کرد.
این کارشناس در پاسخ به این پرسش که تأثیر تحولات اخیر بر مذاکرات ایران و آمریکا چه خواهد بود؛ تصریح کرد: از نظر جمهوری اسلامی ایران، مذاکرات با آمریکا، فقط در چارچوب پرونده برنامه صلح آمیز هسته ای ایران است و هیچ ارتباطی به قضایای منطقه ندارد. اما ظاهراً آمریکا، عربستان و دیگر اعضای این محور، تصورشان این است که با حمله به یمن، بر مذاکرات هسته ای تأثیر می گذارند و مانع پیشرفت و به نتیجه رسیدن آن می شوند. به هر حال، ما در مرحله حساسی قرار داریم و مذاکرات هسته ای هم به نقطه حساسی رسیده است. فضای خوش بینانه ای وجود دارد که تا سه شنبه آینده، یعنی یازدهم فروردین، با 1+5 به تفاهم برسیم. اما اگر طرف مقابل بخواهد شروط جدیدی بگذارد و حقوق جمهوری اسلامی ایران را نادیده بگیرد؛ طبیعتاً جمهوری اسلامی ایران تسلیم زیاده خواهی غرب نخواهد شد و چنین موافقت نامه ای را امضا نخواهد کرد، اما از نظر ما، هیچ ارتباطی بین پرونده هسته ای و دیگر مسائل منطقه وجود ندارد و یک مسئله مستقل است که باید بین ایران و 1+5 حل شود.