پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، محمد حسین جبرا پناهجوی ۱۴ ساله، زبالهها را برای تامین مایحتاج خانوادهاش حمل و جمع آوری میکند. پدر وی در اردن اجازه کار ندارد اما محمد میتواند تحت نظارت کار کند.
محمد جبرا هر روز ساعت ۷ صبح بیدار میشود و پس از صرف صبحانه تصمیم میگیرد روز خود را چگونه سپری کند. اگر به میزان کافی پول برای تهدیه غذا برای خانواده و شیر و پوشک برای خواهر دو سالهاش داشته باشند روانه مدرسه میشود، در غیر این صورت کیسه بزرگی را بر میدارند و راهی جستجوی زبالهها میشود.
در یک روز خیلی خوب پس از ۶ ساعت جستجو برای یافتن قوطی و تکههای پلاستیکی میان انبوه زبالهها هفت دینار اردن که برابر با ۶.۷۱ دلار است درآمد دارد و اگر آن روز یار نباشد بچههای محله با پول خردهای ناچیزی که سوداگران اسقاطی به آنها میپردازند به او تسکین میدهند.
خانواده جبرا سه سال پیش از خانهیشان در حومه حلب زمانی که گلوله باران طاقت فرسا شده بود گریختند. امروز این خانواده ۱۰ نفره در دو اتاقی که در شهر مفرق اردن واقع در هشت مایلی مرز سوریه اجاره کردهاند زندگی میکنند.
احمد که ۱۵ سال دارد، برایش اهمیتی ندارد که برای حمایت از خانوادهاش مدرسه را از دست داده است اما نمیتواند درک کند که چرا کودکان اردنی باید پولی را که وی برای خرید نان برای خانوادهاش در آورده بود را بدزدند.
وی میگوید: سوریها چنین کاری را نمیکردند، نمیتوانم به بچههایی که پولم را برداشته اند حرفی بزنم. نمیدانم چه بگویم به جز آنکه خدا ببخشدشان.
حمود پدر وی بهغیر از درد کمری که دارد به عنوان پناهنده سوری اجازه کار در اردن را ندارد و نمیتواند شکم خانوادهاش را سیر کند. او با این سوال میگوید: هیچ پدری نمیخواهد که ببیند پسرش زباله جمع آوری میکند اما چه کار دیگری می توانیم بکنیم؟
احمد جبرا ۱۵ ساله که در جستجوی قوطی و پلاستیک در میان زباله ها است تا با فروش آنها به بازیافت کنندگان بتواند به امرار معاش خانواده اش کمک کند.
خانواده جبرا مانند بسیاری از ۶۲۰ هزار سوری در اردن وابسته به فرزندانش که میتوانند تحت نظارت کار کنند است. بهای این حمایت از خانواده بسیار سنگین است. گاهی خانوادهها مجبورند میان سیر کردن فرزندانشان و تحصیل آنان انتخاب کنند.
بنا به گزارش یونیسف بیش از نیمی از ۲ میلیون کودکی که به عنوان پناهنده در اردن، لبنان، ترکیه، مصر و عراق به سر می برند فرم تحصیلی را دریافت نکرده اند، درحالی که تنها حدود ۳۴۰ هزار تن از آنان به صورت رسمی برای تحصیل ثبت شده اند.
اکثر پناهندگان در خارج از اردوگاه ها و جوامع میزبانی که سیستم آموزشی عمومی و ارائه خدمات اولیه را دارد زندگی می کنند.
ثروت آشکار در امان پایتخت اردن ذهن شما را از شمال این کشور در مرز سوریه دور می کند. اما پس از یک ساعت سفر زمینی به مفرق می رسید جایی که سالن ها و رستوران ها بر اثر گلوله باران تبدیل به مخروبه شده اند و گوسفندی کثیف در میان زباله ها در حال چرا است.
احمد آگاه از آنکه آیندهاش قربانی شده است و حس میکند حق انتخاب اندکی دارد، می گوید: زمانی که در سوریه کودک بودم میخواستم قاضی شوم اما اکنون باید کار کنم. چه می توانم بکنم؟
محمد پسر عموی احمد در نوامبر ۲۰۱۳ همراه خانواده اش به مفرق آمده است. وی گاهی ۱۳ ساعت برای جمع آوری و تحویل کپسول ها با پیمودن پله ها به بالا و پایین می رود. در حالی که برادر محمد ۱۴ ساله از وی ۳ سال بزرگتر است به دلیل آنکه خانواده اش می ترسند پلیس اشتباها وی را به عنوان بزرگسالی که کار می کند روانه سوریه کنند، خانواده اش را حمایت می کند.
محمد می گوید: دوست داشتم دکتر و یا معلم شوم اما اکنون هیچ راهی برای تحقق یافتن آن ندارم زیر ا به مدرسه نمی روم. ترجیح می دهم در مدرسه باشم اما مسئولیتی در قبال خانواده ام دارم، آنچه از دستم بر می آید را انجام می دهم.
صبا مباصلات مدیر خیریه اردنی کودکان را نجات دهیم اظهار می کند که خیریه آنچه را که می توان شرایط کنونی این پناهندگان جوان را مطمئن سازد بدون در نظر گرفتن دقیق آینده انجام می دهد. وی می گوید: مسئله دشواری است زیرا آنان واقعیت جدید و اینکه به اندازه گذشته پول ندارند را سخت پذیرفته اند. زمانی که شما با واقعیت جدید چالش نکنید آنچه را که تقدیر برای شما سبب شده است را نمی پذیرید.
احمد در یک روز خیلی خوب پس از ۶ ساعت جستجو برای یافتن قوطی و تکههای پلاستیکی میان انبوه زباله ها هفت دینار اردن که برابر با ۶.۷۱ دلار است درآمد دارد.
در همین حال سازمان غیر دولتی در اروگاه زعتر و ازرق برای کمک رسانی به فرستان کودکان به مدرسه، عدم سو استفاده از کودکان، کار آنان در مراکز مناسب، ارائه کمکهای مالی به خانوادهها برای فرستادن آنان به مدرسه و ... فعالیت می کند.
مباصلات می گوید: هر پدر و مادری ارزش تحصیل برای فرزندش را می داند اما آنان نمی توانند این شرایط را تامین کنند. اینجا کار برای کودکان نسبت به بزرگسالان ساده تر است.
وی نیز ازدولت اردن رفع نیازهای اجتماعی و آموزشی پناهندگان را خواستار شد و عواقب ناشی از نادیده گرفتن کودکان سوری را هشدار داد.
عکس: گاردین
مترجم: گلناز سادات غفاری