هشتمین همایش بین المللی امام و سیاست خارجی امروز در مرکز آموزش و پژوهش های وزارت امور خارجه برگزار شد.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران،آیت الله محمدجواد فاضل لنکرانی در سخنرانی در درباره فقه هسته ای اظهار داشت: سیاست خارجی امام خمینی بحثی مفصل است که در این جلسه نمی توان به آن پرداخت. معتقدم امام اصول مسلم قرآن و سنت را به خوبی درک و آنها را به درستی در انقلاب پیاده کرد.
آیت الله فاضل لنکرانی در ادامه سخنان خود گفت: فقه اسلامی خصوصا فقه شیعی اثبات کرده است که در دنیای امروز برای حل مشکلات جهانی برای تعامل بین ملت ها، قدرت اول را در پاسخگویی دارد و شاهد بسیار روشن آن همین مسأله سلاح های کشتار جمعی و سلاح های اتمی و میکروبی و شیمیایی است.
وی افزود:نظری که فقه شیعه ارائه داده است و رهبری معظم انقلاب ارائه دادند یک شاهد بسیار قوی بر این مدعاست. من معتقدم اگر امام امروز در میان ما بودند همین فتوا را صادر می کردند زیرا این فتوا برخاسته از قرآن کریم و برخاسته از اصول محکم اجتهادی در فقه شیعه است.
آیت الله فاضل لنکرانی در تبیین رئوس ادله حرمت سلاح های کشتار جمعی از دیدگاه فقه شیعه گفت: ما در قرآن کریم آیاتی داریم که خدای تبارک و تعالی ما را مکلف می کند به این که از نظر قوت خودمان را در حد بسیار بالایی قرار بدهیم. "و اعدوا لهم ما استطعتم من قوة و من رباط الخیل ترهبون به عدو الله و عدوکم".(انفال/60) این آیه معنای روشنی دارد که بر مسلمانان و خصوصا بر حکومت اسلامی واجب است که هر مقداری که می تواند خویش را از نظر قوت تجهیز بکنند حالا این قوت هم قوت ظاهری است که شامل همه نوع سلاحی می شود و هم به نظر ما شامل قوت علمی می شود. یعنی لزوم استفاده از علم روز هم از همین آیه استفاده می شود. این که مسلمان ها باید مجهز به علم روز و دانش روز و آخرین تحقیقات باشند از همین آیه استفاده می شود.
وی سپس با بیان این که: اگر ما باشیم و همین آیه یا با توجه به آیه "ایهالذین آمنوا خذوا حذرکم فانفرا ثبات او انفروا جمیعا"(نساء/71)، "حذر" بنابر تحقیق در بین مفسرین به معنای سلاح است. آیه می گوید هر نوع سلاحی را باید مسلمانان داشته باشند. و از این رو ممکن است کسی بگوید باید مسلمانان دارای سلاح اتمی باشند» افزود:«اما آنچه که من می خواهم رویش تأکید کنم این است که ما یک قاعده ی فقهی داریم که این قاعده فقهی ریشه قرآنی دارد. و آیات متعددی در قرآن پشتوانه ی این قاعده ی فقهی و مدرک این قاعده ی فقهی هستند و آن این است که افساد در زمین حرام است. هر نوع فسادی. فساد از نظر لغت آن طوری که من دیده ام یعنی خروج از حد اعتدال. هر نوع خروجی از حد اعتدال عنوان فساد را دارد.»
آیت الله لنکرانی در ادامه به تبیین مصادیق فساد از دیدگاه فقهی پرداخت:«کشتن بیگناهان، کشتن غیر نظامیان، کشتن زنان از بین بردن نسل ها حتی تخریب محیط زیست از مصادیق فساد است. "و لا تفسدوا فی الأرض بعد اصلاحها و ادعوه خوفا و طمعا ان رحمة الله قریب من المحسنین".(اعراف/56) خدای تبارک و تعالی افساد در روی زمین را نهی می کند. آیات زیادی در این باره داریم. "و اذا تولی سعی فی الأرض لیفسد فیها و یهلک الحرث و النسل".(بقره/205) آیاتی که صراحتا خدای تبارک و تعالی می فرماید که افساد مبغوض است.»
وی افزود:«وقتی ما می گوییم فساد و افساد حرام است یعنی انسان حق ندارد در روی زمین افساد بکند. آیا سلاح اتمی از مصادیق فساد نیست؟ در سلاح اتمی دو خصوصیت مهم وجود دارد. یک خصوصت این است که غیر نظامیان را از بین می برد. وقتی سلاح اتمی بکار برده می شود هر نظامی و غیر نظامی از بین می رود. و خصوصیت دوم این است که اختصاص به زمان و مکان خاصی ندارد. ممکن است برای نسل آینده موجب افساد باشد. با این دو خصوصیت بر هر محققی روشن است که تولید سلاح اتمی جایز نیست. این سلاح مقدمه برای افساد است و این افساد حرام است. نتیجه این است که از نظر قرآنی افساد در روی زمین حرام است.»
وی همچنین یادآوری کرد:«ما روایاتی داریم که رسول اکرم در مورد جنگ دستوراتی می دادند. وقتی می خواستند افراد را بفرستند به جنگ می فرمودند که امیر جنگ بیاید و یک نصیحت می کردند. خود رزمندگان و لشکر را هم جداگانه نصیحت می کردند. می گفتند جنگ را برای به نام خدا و برای خدا آغاز بکنید و این معنی آن این است که جنگ برای غیر خدا افساد است. جنگ را فقط برای مقابله با کفر و شکر آغاز می کنیم. یعنی هدف اصلی از جنگ در اسلام رهایی ملت ها از کفر و شرک بوده است. کسانی که غیر این را می گویند،با اسلام آشنایی ندارند . در صدر اسلام جنگ های واقع شده، برای این بوده که افراد نجات پیدا بکنند از کفر و شرک و این یک هدف بسیار والایی است. پس جنگ برای غیر این می شود افساد. پیامبر دستور می دادند که پیر مرد ها و پیر زن ها و دیوانگان را کسی بهشان تعرض نکند.»
وی در ادامه گفت:«در فقه شیعه بعضی از فقها فتوی دادند که زنها اگر در جنگ به کمک مردهایشان هم بیایند مسلمانان حق کشتن و تعرض به آن ها را ندارند. کدام قانون بین الملیی در کدام مجمعی می تواند این قانونی را که اسلام در 1400 سال پیش آورده ارائه بدهد؟ این که جنگجویان حق ندارند زن و بچه ای که دارد سلاح برای دشمن می آورد را مورد تعرض قرار دهد. این ها از مصادیق افساد است. قرآن دو ضابطه ی کلی دارد یکی این که افساد حرام است یکی این که تعدی حرام است. "( وقاتلوا فی سبیل الله الذین یقاتلونکم ولا تعتدوا إن الله لا یحب المعتدین (بقره/ 190 ) ) ". دقت کنید در کنار آن آیاتی که خداوند می فرماید مسلمان ها به تمام قوا مجهز بشوند دو عنوان و دو تا ملاک دیگر هم دارد. یک افساد حرام است. اول، جنگی که موجب افساد است و دوم، سلاحی که موجب افساد است از نظر دین ما حرام است.»
فرزند آیت الله العظمی شیخ محمد فاضل لنکرانی (قدس سره) با بیان این که: واقعا فقه شیعه و فقه دوازده امامی باید در مقابل تمام مراکز حقوقی با افتخار سر بلند بکند، افزود:« مگر در سال 1996 آن دیوان عالی کیفری استفاده از سلاح اتمی را برای رژیم صهیونیستی تجویز نکرد؟ این بر اساس کدام قانون انسانی و کدام قانون عقلایی و بشری بود؟ می بینید که این مدعیان حقوق بشر هر زمان که نیاز داشته باشد قانونی به نفع خودشان مطرح می کنند. کما این که در همین مورد اتفاق افتاد. اما اسلام چنان که اشاره کردم از اول تا حال و تا آینده در جنگ بهترین ضوابط را دارد و بهترین شراط ودستورات را دارد. افساد حرام است اعتدا و تعدی حرام است. این دو تا دو تا ضابطه ایست که در کنار آن آیات مطرح می شود. ما در قرآن کریم قانونی داریم به نام قانون مقابله به مثل. "فمن اعتدی علیکم فاعتدوا علیه بمثل ما اعتدی علیکم"(بقره/194) ممکن است کسانی بگویند اگر کفار سلاح اتمی دارند پس مسلمانان هم داشته باشند. خود سلاح موجب ارعاب مسلمین است و خود این اعتدی است پس مسلمان ها هم باید داشته باشند. همینجا ما عرض می کنیم که از نظر فقه شیعه و از نظر استدلال و اجتهاد این قانون مقابله به مثل یک قانون مطلق نیست.»
وی سپس افزود:«اسلام می گوید اگر در جنگ نیرو های شما را گرفتند و اسیر کردند و مثله کردند شما حق ندارید این کار را بکنید. اگر کفار در شهر آب آشامیدنی شما را مسموم کردند. شما هم این قدرت را دارید این کار را انجام بدهید اما حق ندارید این کار را انجام بدهید. شما حق ندارید آب آشامیدنی آن ها را مسموم کنید. اگر کفار بچه ها را گرفتند از بین بردند شما حق ندارید این کار را بکنید. ما قانون مقابله به مثل در اسلام به نحو مطلق نداریم. مقابله به مثل تا این مرز است. تا مرزی که موجب افساد نباشد تا مرزی که موجب اعتدا نباشد. تا مرزی که جنگ را از حالت واقعی خودش به حالت توحش تبدیل نکند. اما اگر بنا شد جنگ را به توحش تبدیل کند این ممنوع است.»
آیت الله لنکرانی در ادامه گفت:«ما روایتی از رسول اکرم داریم که واقعا شما که امروز مهمانان جمهوری اسلامی هستید و می خواهید مبانی سیاست خارجی اسلامی را به کشور و مراکز علمی خودتان منتقل بکنید ببینید چقدر می توانید این روایت را در دنیا مطرح بکنید که فرمود حق ندارید سم را در آب بلاد و شهر مشرکین قرار بدهید. یعنی اگر یک شهریست که مشرکین دارند در آن زندگی می کنند شما حق ندارید سم را در آن قرار دهید و آن ها را از بین ببرید. "نهی ان یلقی السم فی بلاد المشرکین" و برخی از فقهای ما می گویند حتی اگر پیروزی مسلمانان وقوف بر این مسأله داشته باشد. یعنی توقف بر این داشته باشد که سم را بریزند و مشرکین را از بین ببرند باز هم این جایز نیست.
وی در پایان سخنان خود تصریح کرد:«نتیجه این است که تولید سلاح اتمی چون از مصادیق بارز افساد فی الأرض است و چون افساد در ارض هم عقلا قبیح است یعنی حتی اگر به ادله قرآنی و آیات هم نخواهیم تمسک کنیم عقل سلیم بشری آن را قبیح می داند و هم با آیات قرآن مخالف است و هم از دیدگاه روایات این مسأله حرام است.و روی همین ادله است که جمهوری اسلامی و رهبری معظم این فتوا را صادر کردند و دنیا را مطلع کردند از این مکتب اسلام. بنابراین حتی اگر کشور های غربی و امریکا حتی باورش هم نشود ولی ما خوشحال هستیم که این بعد دینی انقلاب ما این بعد بعد مهم نظام ما و انقلاب ما امروز به مراکز علمی رسوخ پیدا کرده و آن ها با این بعد اسلام مواجه شده اند.»