پایگاه اطلاعرسانی جماران - حسین شاکری - مقامات مصری درباره موجی عظیم انتقادات علیه احکام اعدام گسترده 683 تن و ممنوعیت فعالیت جنبش 6 آوریل، جنبش جوانان تاثیرگذار خیزش سال 2011 آن گونه که همیشه انجام دادهاند پاسخ خواهند داد. آنها تاکید دارند که دستگاه قضایی این کشور مستقل از سیستم سیاسی است و قضات همچنان به صدور احکام تند و خشن ادامه میدهند و مصر را پیرو قانون میدانند.
به رغم اخبار هولناکی که از مصر میرسد، مقامات این کشور پیشرفتهای خود را در بوق و کرنا کردهاند. در همان روز صدور احکام گسترده اعدام نبیل فهمی، وزیر امور خارجه مصر در واشنگتن مدعی شده است که، «من واقعا به قانون اساسی افتخار میکنم - به نظر من ما یک تغییر و تحول مهم به ویژه در آزادیهای مدنی مواجه هستیم.» وی میافزاید، «این که اینها با برابری آزادی بیان و عقیده مرتبط هستند، یک پیشرفت اساسی است که مصریان را به با هم بودن دعوت میکند.»
البته این سیاستمدار ارشد مصر و سخنگویان او در تلاش هستند تا این کشور را خوب جلوه بدهند تا این که با این دیدگاه که سیستم قضایی مصر در حمایت از سردمداران این کشور دست به تقلب میزند درگیر شوند. این داستانی قدیمی است اما احکام صادره اخیر نشان میدهد که وضعیت حاکمیت قانون در این کشور عرب آفریقایی تا چه اندازه وخیم است - و این که سردمداران مصری تا چه اندازه در جهت منافع خود از اصطلاحاتی چون تروریسم، آزادی، اختلاف عقیده و پیشرفت را به کار میگیرند.
ممکن است بدیهی به نظر برسد اما هنگامی که رهبران به طور هدفمند واژه سیاسی را تحریف میکنند تا اقدامات و هستی خود را ثابت کنند، مصریها برای داشتن آزادیهای سیاسی چه امیدی خواهند داشت؟ چنین اشتیاقی برای بهکارگیری مفاهیم تحریف شده نشان این کشور را به جایی کشانده است که صدها تن به نام «جنگ با تروریسم» به مرگ محکوم میشوند در حالی که حتی گروهی چون جنبش 6 آوریل که از محمد مرسی، رییس جمهور منتخب برکنار شده توسط ارتش حمایت میکند، با ادعای جاسوسی غیرقانونی اعلام میشود. با تمام این احوال، قاطبه مقامات رسمی به طور کنایهآمیزی از «پیشرفت» سخن میگویند و با این عبارت که منتقدان خارجی درک درستی از ساختار مصر ندارند به این منتقدان میتازند.
نتیجه اجتنابناپذیر چنین اقدامات دولت مصر چیزی نیست جز گسترش آزار و اذیت مخالفان. به عنوان مثال، دادگاه سه خبرنگار شبکه الجزیره که از ماه دسامبر به اتهام تروریسم در زندان به سر میبرند. آنها تروریست نیستند بلکه کارکنان یک شبکه تلویزیونی هستند که به دلیل حمایت از اخوانالمسلمین مسموم تشخیص داده شدهاند. هر چند برای مصریها از سوی سردمداران و رسانهها اینگونه تفهیم شده است که این تروریسم است.
اختلافات جدی میان گروههای سیاسی مصر بر سر عبارت کودتا ادامه دارد که جای تعجب ندارد. این بحث به یورش ارتش دز ماه ژولای گذشته برمیگردد یعنی زمانی مرسی برکنار شد؛ با این وجود مصر امروز همچنان از شکافها رنج میبرد. از نظر سردمداران مصری و رژیم جدید این کشور این دیدگاه که برکناری مرسی در اثر کودتا نه تنها غلط است بلکه بسیار اهانتآمیز است: آنها میگویند، چطور این یک کودتا بود در حالی که میلیونها مصری به خیابانها آمدن و از ارتش خواستند تا از پادگانها بیرون آیند؟
با این وجود، نه حضور تعداد عظیم معترضانی که خواستار تغییر هستند و نه وجود فضای بالقوه بروز خشونت نمیتوان یورش نظامیان را به کمتر از یک کودتا تعبیر کرد. در ادبیات نظامی کودتا تنها به حضور ارتشیها محدود نمیشود بلکه، حمایت غیرنظامیان از یورش ارتش در موفقیت این کودتا نیز نقش داشته است.
هر چند، از نظر بسیاری از مصریها استفاده از عبارت «کودتا» به معنای انگ حمایت از اخوانالمسلین است. به جای آن برای رد چنین برچسبی درباره اتفاقی که تابستان گذشته رخ داد، این توضیح داده میشود که تمایل مردم در حمایت از رییس پیشین ستاد ارتش مصر و نامزد ریاست جمهوری فعتی، یعنی عبدالفتاح السیسی غیرقابل انکار است. بسیاری از مصریها چنین دوگانگی را رد میکنند با این وجود رژیم موقت و رسانههای حامی آن در تلاشند تا کودتا، حامیان کودتا، اخوانالمسلمین و تروریست را در یک چارچوب قرار دهند.
این که آیا اقدام ارتش مصر را میتوان کودتا نامید بسیار روشن و واضح است اما بسیار موذیانه جلوه میکند. چنین بحثی فضای ساسی «یا با ما هستی یا علیه ما» را ایجاد میکند که اجازه میدهد تحریفها، آزار و اذیت و ارعاب بیمهابا و آزادانه ادامه پیدا کند. دانشگاهیان، روزنامهنگاران و دیگر مشاهدهگران در مصر و خارج از آن هدف تهدیدهای نه چندان ظریف دولت مصر هستند؛ کسانی که وضعیت رنجآور فضای مصر را بازگو میکنند.
این فضا به شدت مشابه فضایی است که دولت این کشور در دههای 1950 و 1960 دنبال میکرد که موجب تخریب طبقه روشنفکر شد و متفکران بدل تبلیغاتچیها شدند. اخوانالمسلمین حامیان السیسی را با فاشیسم توصیف میکنند.
سیاسی کردن زبان در مصر فضایی ایجاد کرده است که دولت دست به سرکوب خونین دست میزند و رسانههای هیولاگونه به هر شکل رشت ممکن به مخالفان حمله میبرند. هزاران زندانی سیاسی در زندانهای مصر محبوس هستند، محدودیتهای آزادی بیان شدیدتر شده است و قانون جدید ضد تروریسم به نیروهای امنیتی آزادی عمل بیشتری میدهد تا به هر طریق ناجوانمردانهای به سرکوب دست بزند. تمامی اینها اثبات این هستند که با وجود اعتراضات مردمی، چگونه مصر به سوی جامعه باز گام برنمیدارد.
اشباع مصریها از عدم قطعیت اوضاع ممکن است توجهات به توصیف واقعیات از سوی نخبگان را پایین آورده باشد اما این در دل بحران جاری این کشور همچنان وجود دارد.بازتعریف رهبران مصر از اصطلاحاتی چون کودتا و مخالفت استراتژی سیاسی تفرقهاندازانه است و آیندهای تیره تاریک و غیردموکراتیک را برای مصر رقم خواهد زد. محاکمات شرمآوری که امروزه سرخط خبرها است نشانگر این است که چه چیزی را از سیتم سیاسی مصر باید انتظار داشته باشیم آن گونه که مقامات با تمامی توان و ابزار لازم میخواهند کمترل همه چیز را در دست بگیرند.
منبع: سایت فارین پالیسی