پایگاه اطلاعرسانی جماران - تنش در روابط میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده امریکا بعد از آن که مقامهای امریکایی از صدور روادید برای حمید ابوطالبی، نماینده جدید ایران در سازمان ملل خودداری کردند، تشدید شده است. امریکاییها مدعیاند که حمید ابوطالبی در جمع تسخیر ککندگان سفارت امریکا در سال 1979 بوده است و برای همین نمیتوانند به او ویزای ورود به خاک امریکا را بدهند. این در حالی است که نگرانیها از سایه این تنش بر مذاکرات هستهای میان ایران با 1+5 نیز افزایش یافته است.
به گزارش روزنامه العرب چاپ لندن، تهران اتهامهای امریکا را رد کرده است و بر معرفی ابوطالبی به عنوان نماینده جدید خود در سازمان ملل اصرار میکند. تهران همچنین اعلام کرده است که هیچ جایگزینی را به جای ابوطالبی معرفی نمیکند و بر معرفی وی برای این سمت اصرار دارد.
از آن جا که عدم صدور ویزا برای نمایندگی کشوری در سازمان ملل کم سابقه بوده است، تحلیلگران سیاسی بر این اعتقادند که امریکا تلاش میکند به این ترتیب به ایران در تمامی زمینههای دیپلماتیک برای پایان دادن به فعالیتهای هستهایاش به رغم توافق 1+5 با تهران فشار بیاورد چرا که از این میترسد که کاهش تحریمها و پایان یافتن بحران هستهای با ایران تلاشهای تهران را برای نفوذ بیشتر در مناطق دیگر افزایش دهد.
به اعتقاد کارشناسان بحران دیپلماتیک میان ایران و امریکا تنها با صرف نظر تهران از معرفی حمید ابوطالبی به سازمان ملل پایان نمییابد به ویژه که واشنگتن به خوبی میداند که تهران نمیتواند از معرفی وی صرفنظر کند چرا که این کار به مثابه عقبنشینی ایران در قبال امریکا تعبیر خواهد شد و این چیزی است که جمهوری اسلامی ایران قویا رد میکند؛ اما واشنگتن تلاش میکند از این وسیله به عنوان حربهای برای رویارویی با برنامه هستهای ایران استفاده کند تا به این ترتیب تهران را وادار به توقف کامل برنامههای هستهایاش کند.
در عین حال برخی از تحلیلگران سیاسی نیز بر این باورند که این اقدام امریکا تلاشی برای کسب موفقیت در مسیر تعاملات دیپلماتیک این کشور با ایران محسوب میشود؛ به ویژه که در آستانه پایان یافتن مذاکرات هستهای و رسیدن به توافق نهایی میان قدرتهای بزرگ با تهران، این ایران است که در نهایت بیشترین دستآورد را از این مذاکرات به دست آورده است در حالی که امریکا نتوانسته به بسیاری از مواردی که در طول مذاکرات بر آنها تاکید میکرده است، برسد.
به رغم این که ایالات متحده امریکا میگوید که عدم صدور روادید برای ابوطالبی تاثیری بر سیر مذاکرات هستهای با ایران نمیگذارد اما نگرانیها نسبت به تاثیر سلبی این اتفاق بر مذاکرات همچنان وجود دارد. در همین رابطه عبدالله الاشعل، کارشناس روابط بینالمللی میگوید: «ایالات متحده امریکا نسبت به ورود هر شهروندی که در هرگونه فعالیت تروریستی در هر کجای دنیا نقش داشته باشد، حساس است و اجازه نمیدهد که چنین فردی در هر حالتی وارد خاک امریکا شود. در قانونی که در همین رابطه در امریکا به تصویب رسیده است هرگونه برخورد خشونتآمیز با وکلا و نمایندگان بینالمللی مثل دیپلماتها نیز در همین چارچوب تعریف شده است و دقیقا همین ماده قانونی دستآویز لازم به امریکا برای عدم صدور ویزا به ابوطالبی برای ورود به ایالات متحده و فعالیت در سازمان ملل را داده است.»
اشعل همچنین میگوید: «بحران دیپلماتیک سبب میشود تا قدرتهای بزرگ دوباره همه چیز را از صفر با تهران آغاز کنند. اما در عین حال این نگرانی را نیز نزد ایرانیها به وجود میآورد که کنگره اقدام به اعمال تحریمهای اقتصادی شدیدتر علیه ایران کند. اما این نگرانیها دو جانبه است چرا که از آن سو غربیها نیز نگران توقف همکاریهای ایران بر سر برنامه هستهایاش با قدرتهای بینالمللی که پیش از این بر سر آن توافق شده بود، هستند.»
با این حال مساله ابوطالبی باعث نگرانی کاخ سفید نیز شده است. به گونهای که خود را گرفتار در وضعیت سختی میبیند و وکلای آن در حال بررسی عواقب قانونی چنین تصمیمی هستند.
درباره تاثیرگذاری این تصمیم امریکا بر روند مذاکرات هستهای ایران با 1+5 که واشنگتن میگوید نمیتواند تاثیرگذار باشد، نظرات مختلفی بیان میشود. عدهای میگویند که خودداری امریکا از صدور ویزا برای ابوطالبی نمیتواند بر مذاکرات هستهای با ایران تاثیر بگذارد چرا که قدرتهای دیگر جهانی مثل روسیه و چین و بریتانیا و فرانسه و آلمان نیز در این مذاکرات شرکت دارند و آنها بر تکمیل مذاکرات تاکید دارند. کما این که مواضع باراک اوباما، رئیس جمهوری امریکا که با مواضع کنگره در خصوص پرونده ایران متفاوت است نیز بر پیشبرد رو به جلوی مذاکرات تاثیر میگذارد.
از این دیدگاه عمرو الشوبکی، کارشناس مسائل بینالمللی در مرکز مطالعات سیاسی و استراتژیک الاهرام میگوید: «یکی از اهداف سیاست خارجی اوباما رسیدن به توافق با ایران بر سر برنامه هستهایاش است. به ویژه که ایالات متحده امریکا و هم پیمانانش تاکید دارند که ایران درصدد ساخت سلاح هستهای است. مسالهای که تهران همواره رد کرده است. برای همین بحران پیش آمده بر سر ابوطالبی صرفا برگه فشاری از سوی واشنگتن علیه تهران محسوب میشود که به ایران این پیام را دهد که همچنان تحت تیغ گیوتین امریکا است تا به این ترتیب به روند مذاکرات جاری بر سر برنامه هستهای ایران سرعت ببخشد.»
وی تاکید می کند، بعید است که بعد از گشایشی که در روابط دیپلماتیک امریکا و ایران بعد از دههها بیاعتمادی به وجود آمده این روابط تحت تاثیر مساله ابوطالبی قرار بگیرد و بر مذاکرات هستهای تاثیر بگذارد. آن هم در سایه افزایش تنشهای موجود در خاورمیانه که میتواند به جنگی جدید یا رقابت تسلیحاتی هستهای تبدیل شود.
منبع: دیپلماسی ایرانی