به گزارش جماران، محمد علی سبحانی در روزنامه بهار نوشت:
1- امروز ناظران سازمان ملل سوریه را ترک میکنند تا گزارش کار خود را به دبیرکل سازمان ملل بدهند. تلاش آنها برای پاسخ به این سوال است که آیا استفاده از سلاح شیمیایی کار دولت بشاراسد بوده یا اقدامی از سوی مخالفان؟! با بازگشت ناظران تکلیف مسائل روشنتر میشود.
2- دولت آمریکا میگوید اطمینان دارد اقدام به استفاده از اسلحه شیمیایی کار اسد بوده است. دوستان آمریکا نیز کموبیش همین مسیر را دنبال میکنند؛ هرچند پارلمان انگلیس با حمله مخالفت کرده است و روسیه و چین اجازه صدور قطعنامه بینالمللی را ندادهاند اما کماکان احتمال حمله آمریکا بسیار زیاد است و چنانچه مدعیان و تحلیلگران معتقدند هدف غرب حملهای محدود و برای تضعیف دولت اسد است اما نمیتوان با اطمینان از محدود بودن هر حادثه احتمالی در سوریه سخن به میان آورد. این در اختیار دولت اسد نیست زیرا بازیگران حوادث سوریه متعدد و همگی مصالح و منافع متفاوتی را دنبال میکنند.
3- آمار کشتههای جنگ شیمیایی، جنگ داخلی در سوریه، جنگ در عراق و جنگهای متعددی که در طول دو دهه گذشته یا سه دهه گذشته رخداده در جلوی چشمان ماست. در همین سوریه بیش از یکصدهزار نفر در جنگ داخلی کشته شدهاند، دولت سوریه شهرهای سوریه را بمباران کرده است و تروریستها هم از فاصله عمیق ملت، دولت استفاده کرده، وارد سوریه شدهاند و امروز دو گروه یکی دولت و حامیان آن و گروه دوم تروریستها و حامیان آن جنگ میکنند و مردم سوریه هزینه اصلی را پرداخت میکنند. تراژدی کشتار بیرحمانه در سوریه یقینا دوطرف دارد.
4- جنگ داخلی در سوریه به دلیل ترکیب جامعه سوریه متاسفانه به نزاع طائفهای در منطقه نیز دامن زده است و این نزاع طائفهای موجب شده است که دولتهای بزرگ خاورمیانه اختلافات عمیقی پیدا کردهاند و به دشمنی و کینه و نفرت در همه منطقه دامن زده شده است. اگر جلوی این اختلافات گرفته نشود و جنگ و نفرت جای خود را به صلح و دوستی ندهد، معلوم نیست چه آینده تیره و تاری در انتظار کشورهای این منطقه خواهد بود.
5- آتشی که در منطقه روشن شده است محصول یک نارسایی تاریخی در منطقه خاورمیانه است و البته نمیتوانیم نقش گذشته استعمار را نادیده بگیریم، اما اصل این مسئله به خودکامگی دولتهایی برمیگردد که برای مردم خود هیچ ارزشی قائل نیستند. به خودکامگانی که به نام دفاع از مقاومت، حقوق ملت خود را زیر پا گذاشتهاند. کمی به عقب برگردید و به یاد بیاورید زمانی که صدامحسین مردم خود را در حلبچه به خاطر مخالفت با او با حمله هوایی آماج حملات شیمیایی قرار داد. اگر ثابت شود که بشاراسد از سلاح شیمیایی علیه مردم خود استفاده کرده باشد آیا این مساله شما را به یاد آن اقدام صدامحسین نمیاندازد؟!
6- هیچ انسانی از این فجایع از طرف هرکسی که باشد نمیتواند ناراحت نشود و همانطور که رییسجمهوری ایران گفت و من این موضع را میپسندم که هرکسی چنین کاری انجام داده باشد، جنایتکار است و محکوم است. همه باید در مقابل این اقدام موضعگیری کنیم اما مساله دولت ایران و وظایفی که... نسبت به ملت خود دارد و تعهداتی که در قول و قرارها با مردم وجود دارد آن است که در این وانفسای جنگ و خون در منطقه خاورمیانهای از مواضع اعتدالی عدول نکنیم و اجازه کشیدهشدن این مشکلات به کشور عزیزمان ایران را ندهیم. هر دولتی وظیفه دارد در چارچوب ملی وظایف ملی خود را براساس منافع ملی پیگیری کند. در این شرایط حساس، وظیفه ملی ما تقویت انسجام داخلی است که حتی اگر آن تحلیل درست باشد که وزیرخارجه سوریه گفته است که هدف حمله به سوریه تهران است دشمنان ایران با دیدن این وحدت داخلی و عزم ملی در دفاع از منافع ملی به فکر دستاندازی به ایران نشوند. این روزها همه دلسوزان نظام خصوصا آقای خاتمی و اخیرا آقای هاشمیرفسنجانی از ضرورت رفع حصرها و آزادی زندانیان و آشتی ملی سخن گفتهاند و رییسجمهوری در حضور رهبری از ضرورت آشتی سخن گفت. نگارنده
معتقد است ضرورت رعایت اعتدال عبور از چهارساله گذشته میباشد که با مدیریت دولتی پرمشکل گذشت. از آن گذشته من معتقدم که دیپلماسی جدی اگر وجود داشته باشد برای جلوگیری از جنگ در سوریه بسیار خوب است ولیکن متصل کردن منافع ملی ایران به مسائلی که در سوریه میگذرد و ما و هیچکسی هنوز نمیدانیم چه کسی از سلاح شیمیایی استفاده کرده است اشتباه است، باید همه تلاش ما بر این باشد که عاقلانهترین حرفها و موضعگیریها همین روزها گرفته شود، مواضع تند و تهدیدآمیز ضرورتی ندارد اما حفظ آمادگی و ردوبدل کردن پیامهای جدی از طریق دیپلماسی ضروری است و چهبسا بتواند نهتنها از کشیده شدن جنگ به خارج از سوریه جلوگیری کند بلکه حتی ممکن است جنگ در سوریه را نیز منتفی کند. امیدوارم وزارت امورخارجه که درگیر انتصابات و برنامهریزیهاست وقت بیشتری برای این کار گذاشته و از دیدگاههای همه نیروهای سیاسی، دانشگاهی و اجرایی و نیرو بهره جدید و بهترین مواضع را همانگونه که از چهرهای چون جواد ظریف و دولتی چون دولت اعتدال انتظار میرود، اتخاذ کند تا ایران عزیزمان از گزند هرگونه آسیبی حفظ بماند.