به گزارش جماران، امسال سومین سالی است که دیپلماسی ایرانی یادداشتهای سرکیس نعوم، نویسنده و روزنامهنگار مشهور لبنانی را که ماحصل سفر هر ساله وی به امریکا است، با هماهنگی او ترجمه و منتشر میکند. یادداشتهایی که در پی دیدارهای او با مقامهای امریکایی در واشنگتن و نمایندگی های جامعه جهانی در نیویورک نوشته شدهاند و به دلیل به روز بودن آنها اهمیت خاصی دارند. همانند همیشه نعوم نامی از مصاحبه کننده نمی آورد اگر چه سمت او را ذکر میکند، و به رویه همیشگی اش مصاحبه اش بیش از آن که مصاحبه باشد، گفت وگو و بحثی خواندنی است.
نعوم در مقدمه امسال یادداشتهای خود آورده است: در طول 15 سال شاید هم بیشتری که هر سال در ماه مارس به واشنگتن سفر میکنم و نزدیک به پنج هفته ای را که هر سال در آن جا می گذرانم، به اداره های مختلف امریکایی و مراکز پژوهشی متنوع و صاحب نامی که ارتباطات بسیاری با سیاست خارجی و داخلی امریکا دارند، سر زده ام. امسال نیز به عادت هر ساله نزد همه آنها رفتم و به نیویورک که بعضی ها به آن لقب جهان دادهاند، نیز سر زدم. با مقامهای عالی رتبه نهادهای بین المللی چه اعضای سازمان ملل، چه دیپلماتهای کشورهای مختلف و چه پژوهشگران مشهور مراکز پژوهشی فعال در ایالات متحده نیز دیدار کردم و همانند همیشه با برخی از چهرههای ذی نفوذ در نهادهای امریکایی و حتی صهیونیستی هم دیدار کردم و به گفت وگو نشستم. در سلسله جدید از یادداشتهایم درباره شرق و غرب جهان عرب و همچنین تحولات خاورمیانه و کشورهای حوزه خلیج فارس، همچنین ایران اسلامی و ترکیه به طور مفصل خواهید خواند. البته افغانستان و پاکستان و کشوری که به تازگی تهدیدی برای امنیت ملی امریکا شده، یعنی کره شمالی نیز از قلم نینداخته ام. درگیری های فلسطینی - اسرائیلی را نیز فراموش نکردهام.
در این جا دوازدهمین بخش از سلسله نوشته های جدید سرکیس نعوم را می خوانید:
در دیدارم با پژوهشگر جدی امریکایی در یکی از مراکز مشهور مطالعاتی در واشنگتن درباره اهمیت سفر باراک اوباما، رئیس جمهوری امریکا به اسرائیل و نتایج آن پرسیدم. جواب داد: «آن یک سفر تاکتیکی بود که به هیچ نتیجه نهایی بر سر منازعات فلسطینی - اسرائیلی نرسید. هیچ تغییری در اسرائیل رخ نداده است که حل این نزاع ممکن به نظر برسد. نتانیاهو همچنان سیاست هایش را دنبال می کند و عوامل تشکیل دهنده سیاست داخلی اسرائیل تغییر نکرده است. زیپی لیونی (وزیری که اکنون مسئول پرونده مذاکرات شده است) و دیگران نمی توانند کاری کنند. مولخو مشاور نزدیک نتانیاهو همچنان بر پرونده فلسطین تسلط دارد. ابو مازن یا همان محمود عباس، رئیس حکومت خودگردان فلسطینی توانایی انجام هیچ کاری را ندارد. آن چه نزد اوباما مهم است این است که خشونت بازنگردد. شهرک سازی ها ادامه دارد. و منطقه یا همان خاورمیانه مشتعل است. بنابراین سفری تاکتیکی بود نه استراتژیک. برایش مهم بود که ترکیه و اسرائیل روابط خوبی داشته باشند و این به نفعشان است. وضعیت اردن سخت است. برایش مهم است که این دو تحت تاثیر تحولات منطقه قرار نگیرند که تاثیرات سلبی بر آنها بگذارد. به هر حال همه چیز در منطقه تاکتیکی است. امریکا سیاست یا استراتژیای در موضوعات سوریه و لبنان و عراق و کل منطقه ندارد. فقط بحران یا بحران های آن را اداره می کند. اما درباره ایران، امریکا استراتژی یا سیاستی در برابر آن دارد که اوباما به آن پایبند است. او می خواهد دستش را به سوی تهران دراز کند و با آن به تفاهم برسد، و اگر ابزارهای آن مهیا شود می خواهد آن را از انزوایی که خودش بر آن تحمیل کرده است، خارجش کند. این کار را هم خواهد کرد. اما اگر در نهایت سیاست دراز کردن دست به سوی تهران موفق نباشد بدون شک حمله نظامی امریکا به ایران اجرا خواهد شد برای این که جایی برای ایران هستهای نیست. برای نزدیک به یک یا یک سال و نیم تلاش می کند تا پرونده هستهای ایران را از راههای مسالمتآمیز حل کند اما اگر شکست خورد حمله خود را عملی خواهد کرد.»
از او پرسیدم: دلایل سفر جان کری، وزیر امور خارجه امریکا به اسرائیل و منطقه چه خواهد بود؟ آیا اعتقاد دارد که می تواند در حال حاضر کاری کند، به رغم شکاف های انفجاری ای که در منطقه وجود دارد، آیا فکر میکند توانایی یافتن راه حل یا راندن طرف فلسطینی و اسرائیلی برای رسیدن به راه حل وجود دارد؟ آیا با پرزیدنت اوباما بر سر آن توافق کرده است یا این که تلاش میکند که فقط بداند امکان انجام تحرک جدی وجود دارد یا خیر؟ جواب داد: «او جدی است و تلاش دارد تا بنیانی ایجاد کند یا امور را به سمتی حرکت دهد که مذاکرات میان فلسطینیها و اسرائیلیها بعد از انتخابات میان دورهای قانونگذاری امریکا از سر گرفته شود (Midterm elections). اما در ضیافت شامی که 25 شخصیت امریکایی و مقام عالی رتبه در وزارت امور خارجه امریکا حضور داشتند و چندی پیش برگزار شد شوکه شد از این که دید هیچ کدام حرف هایی که زده میشود ربطی به خاورمیانه ندارد. حرفها بیشتر بر سر امنیت و دفاع و بودجه عمومی کشور و چگونگی خلاص شدن از بودجه وزارت دفاع متمرکز بود. به نظر من آن چه در روند صلح به ویژه پرونده فلسطینی-اسرائیلی جریان دارد به مقدار بسیار کم شبیه روند ترمیم «کولیزیوم» در رم (بر روی آثاری باستانی) است. همه میگویند که این اثر متزلزل است و باید برای ترمیم آن کاری کرد. ترس از فروپاشی باعث میشود تا سنگی را این جا و آن جا برای جلوگیری از فروپاشی قرار دهند. این ریتم باعث می شود تا زمان لازم برای یافتن راهحلی برای ترمیم نهایی یا رسیدن به چیزی که به ترمیم نهایی برسد، فراهم شود. این همه تلاشی است که کری در موضوع فلسطینی-اسرائیلی انجام می دهد. باید با استناد به این نظریه که اسرائیل از امکانات لازم برای جلوگیری از فروپاشی «کولیزیوم» صلح با فلسطینیها برخوردار است، استفاده کرد.»
بعد از آن درباره خاورمیانه پرسیدم، گفت: «حمایت از اخوانالمسلمین خطای بزرگی است. حمایت از اسلام گرایان هم خطای بزرگی است. این باعث می شود تا آنها یک کشور شکست خورده (Failed states) در لبنان و اردن و سوریه و مصر تشکیل دهند. یک بار به یکی از روسای جمهور سابق گفتم: منطقه روزی شاهد جنگ سنی - شیعه خواهد بود. جواب داد: تو دیوانهای (you are crazy). جیمز بیکر (وزیر امور خارجه سابق) میگفت: امریکا تا زمانی که بتواند از تو حمایت می کند. یعنی این که امریکا تا آخر از تو حمایت نمی کند. اگر ببیند که حمایت به ضررش است مصالحش را قربانی نمی کند. این چیزی بود که با مبارک و دیگران اتفاق افتاد. اما اگر اسد از قدرت برود، چه خواهد شد؟ رفتن او ویرانی کامل همه اقلیت ها است. امریکا باید او را نگه دارد یا حداقل نگذارد که زود برود، عدم درگیر شدن مستقیم و تنها ارسال کمک های انسانی کفایت می کند. باید ببینیم که چه پیش خواهد آمد.»