رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در هشتمین دور گفتوگوی اسلام و مسیحیت در ایتالیا گفت: اهانت به ساحت مقدس پیامبر اکرم(ص) و نیز اقدامات تحریکآمیز بیدینان در قرآن سوزی و سوءاستفاده ارباب رسانه و سینما از واژه «آزادی بیان» در زمره مظاهر افراطیگری به شمار میآید.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران هشتمین دور از گفتوگوهای دینی با موضوع «همکاری مسلمانان و مسیحیان برای اعتلای عدالت در دنیای معاصر» با حضور محمدباقرخرمشاد رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و کاردینال توران رئیس شورای پاپی واتیکان صبح دوشنبه 29 آبان ماه در رم افتتاح شد.
در این مراسم که هیأت عالیرتبه فرهنگی و دینی از جمهوری اسلامی ایران و برخی از رهبران دینی و اندیشمندان مسیحی در آن شرکت داشتند، خرمشاد ضمن ابراز خرسندی از آغاز هشتمین دور از گفتوگوها که هر دو سال یک بار برگزار میگردد و طرح موضوعاتی از قبیل پدیده تجدد، کثرتگرایی دینی، جوانان، هویت و تعلیم و تربیت دینی، ارکان صلح، عدالت، حقیقت، عشق و آزادی، اخلاق زیستی، ایمان و عقل و نقش دین در جامعه امروز که همگی در زمره موضوعات نظری و کاربردی برای گفتوگوهای دینی محسوب میشوند، تأکید کرد: موضوع عدالت که در این نشست مورد بحث و تبادل نظر قرار میگیرد از جایگاه محوری در گفتمانهای دینی برخوردار است.
وی با تأکید بر پیروزی انقلاب اسلامی ایران در بهمن 1357 (فوریه 1979) بر اساس جایگاه محوری عدالت در اندیشه اسلامی، افزود: این انقلاب تئوری خود را بر پایه عنصر عدالت قرار داد و مناسبات جدیدی در دو عرصه داخلی و بینالمللی بر محور عدالت بنیان نهاد.
خرمشاد افزود: از نظر بنیانگذار فقید انقلاب اسلامی ایران، حضرت امام خمینی(س)، نظام بینالملل باید مبتنی بر عدالت و فارغ از سلطه قدرتهای استکباری باشد.
وی خاطرنشان کرد: بر اساس گفتمان انقلاب اسلامی، عدالت علاوه بر این که هنجار اساسی برای مدیریت جهانی و روابط بینالملل به شمار میآید، در عرصه داخلی نیز دلیل سبب برقراری آزادی است، به گونهای که مواردی چون حق برابر عامه مردم برای مشارکت سیاسی- اجتماعی و حق انتخاب و تعیین سرنوشت خود از جلوههای عدالت اجتماعی و مظهر پیوند آزادی و عدالت در نظام جمهوری اسلامی ایران به شمار میآیند.
خرمشاد با توجه به برخورداری عدالت از وجوه ایجابی و سلبی از دیدگاه رهبر انقلاب اسلامی ایران حضرت آیتالله خامنهای اظهار داشت: از زاویه ایجابی عدالت به معنای حق محوری، عزتمندی ملتها، دفاع از مظلومان جهان، حق همه ملتها برای دسترسی به علوم و فنون پیشرفته و برخورداری از توسعه همه جانبه همراه با تعالی اخلاقی و معنوی است و از زاویه سلبی عدالت به معنای نفی استثمار و استعمار، نفی نظام سلطه، نفی حقارت و وابستگی ملتها و نفی نفوذ و دخالت قدرتهای بزرگ در امور داخلی سایر کشورهاست.
رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، تحقق پیشرفت و توسعه در بستر عدالت در گفتمان انقلاب اسلامی، گفت: در اندیشه انقلاب اسلامی، صلح تابعی از عدالت بوده و میوه آن محسوب میشود به گونهای که همواره سخن از صلح عادلانه به میان میآید. به علاوه از تجلیات عدالت در عرصه داخلی و بینالمللی، توازن حقوق و تکالیف به عنوان دو کفة ترازوست، زمانی که این دو به توازن برسند، عدالت مستقر میگردد. لذا مقتضی است همان اندازه که برای ملتها تکالیف و وظایفی تعیین میگردد، حقوق آنان به ویژه حق توسعه و حقوق نسلهای آینده مورد احترام قرار گیرد.
خرمشاد با توجه به اعتقاد فلسفه تاریخ تشیع بر استواری آغاز و فرجام جهان هستی بر محور عدالت، اظهار داشت: همانگونه که آسمانها و زمین براساس عدالت در جایگاه مورد نظر خالق هستی، استقرار یافتهاند و پیامبران الهی نیز برای تحقق این موازین عادلانه در جامعه بشری همواره قیام نمودهاند؛ ما معتقدیم که آینده جهان نیز در جهت تحقق عدالت و جهان گستری آن خواهد بود به گونه ای که حضرت مهدی(عج) منجی عالم بشریت در کنار حضرت عیسی مسیح(ع) جهان را از عدل و داد پر خواهد کرد. بر اساس این دیدگاه، عدالت یکی از اصول دین اسلام به شمار میرود.
وی در ادامه افزود: واقعیت آن است که عدالت نباید محدود به دو حوزه اندیشه و گفتار شود بلکه باید در عرصه کارکرد و رفتار نیز تجلی یابد که یکی از مظاهر آن اعتدال است. از این روست که قرآن کریم، مؤمنان را به عدالت در رفتار حتی در قبال دشمنان فرا میخواند، از آن لحاظ که چنین رفتار عادلانهای به پرهیزگاری نزدیکتر است.
رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی بخش قابل توجهی از مشکلات بشریت کنونی را ناشی از خروج از دایره اعتدال رفتاری دانست که به اباحیگری، پوچگرایی، بی دینی، مادیگرایی و بحران معنویت از یک سو و خشونتگرایی و افراطگرایی ناشی از تعصب و تحجر، جمود و قشرگرایی از سوی دیگر منجر میشود. مواردی چون اهانت به ساحت مقدس پیامبر اکرم(ص) و نیز اقدامات تحریک آمیز بیدینان در قرآن سوزی و سوء استفاده ارباب رسانه و سینما از واژه «آزادی بیان» برای هتک حرمت هنجارها و نمادهای دینی و استمرار و اصرار بر سیاستهای دینهراسی در زمره مظاهر افراطی گری و خروج از اعتدال است.
وی افزود: همچنین، اقدامات خشونتآمیز گروههای تندرو و افراطی علیه مسلمانان و مسیحیان در سوریه و کشتار مردم بیگناه در کوچه، خیابان، مسجد و کلیسا که امروزه در خاورمیانه و متأسفانه به نام دین صورت میگیرد، خلاف مشی اعتدال است؛ همانگونه که اقدامات سرکوبگرانه و خشونتآمیز قدرتهای بزرگ در عراق و افغانستان، و نیز مداخله مسلحانه در امور داخلی کشور سوریه با بسیج و تجهیز ده ها هزار نیروی مسلح چند ملیتی تندرو، جلوههایی از زیر پا گذاشتن عدالت در عصر کنونی به شمار میآید.
خرمشاد ضمن تأکید بر نیاز بیش از گذشته بشر امروز به اعتدال، مهار اینگونه زیادهخواهیها و اقدامات رادیکال و افراطی را وظیفه رهبران و پیروان ادیان دانست و افزود: برای مقابله با خطر خشونتگرایی و جلوگیری از اقدامات تحریک آمیز گروههای تندرو در دامن زدن به تنشهای دینی، همکاری اسلامی - مسیحی یک ضرورت به شمار میآید تا چنین توطئه بزرگی خنثی گردد که بر تفرقه افکنی و ایجاد ترس و وحشت میان پیروان ادیان اسلام و مسیحی استوار است.
رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در پایان سخنان خود ابراز امیدواری کرد که این نشست بتواند زمینههای مناسب و پایدار را برای همکاریهای دینی در زمینه تحقق عدالت و ارائه توصیههایی کاربردی برای رعایت اعتدال در جامعه بشری برقرار سازد.
کاردینال «جان لوئیس پی یِر توران» رئیس شورای پاپی واتیکان به عنوان سخنران بعدی، ابراز امیدواری کرد که تلاشهای دو طرف برای تعمیق عدالت در دنیای معاصر مؤثر واقع شود.
وی ضمن تصادفی ندانستن خلقت جهان از سوی خداوند متعال، گفت: وظیفه همه ما، ایجاد دنیایی همراه با آرامش برای نوع بشر هم در ارتباط با یکدیگر و هم در ارتباط با طبیعت است.
رئیس شورای پاپی واتیکان افزود: انسانهای مؤمن و غیرمؤمن به این اصل اعتقاد دارند که همه چیز در روی زمین در ارتباط با انسان است و محور خلقت، انسان میباشد. بنابراین، رهبران مذهبی و عقلای قوم وظیفه دارند که نیازهای زندگی اجتماعی مردم را در ارتباط با همدیگر بررسی کرده و بر حسنات مشترک تأکید بورزند.
وی ضمن صحبت از عدالت، عشق و دوستی و تأکید بر برقراری صلح و زدودن خشونت به عنوان کاری مشترک، به سخن پاپ ژان پل دوم مبنی بر این که بدون عدالت، صلحی نخواهد بود و بدون عفو و بخشش، عدالتی نخواهیم داشت، اشاره کرد و گفت: مؤمنان در این میان، نقش کلیدی دارند و انسانها را به یکدیگر نزدیک میکنند. چرا که اعتقادات دینی آنها را به هم نزدیک میکند و در برابر هم مسئول میسازد. به این ترتیب عقلا و علمای دین باید زمینه آزادیهای دینی و آزادیهای وجدان را تضمین کنند تا انسانها با آزادی تمام در جهت انتقال پیام برادری و احترام گام بردارند.
کاردینال توران همچنین در ادامه افزود: شاید رسیدن اجماع در بین علمای دینی میسر نباشد ولی وظیفه ما یافتن پاسخ به سؤالات معمولی انسانهاست که میپرسند چرا این همه جنگ؟ چرا این همه درد؟ راه رسیدن به عدالت چیست؟ یافتن پاسخ این سؤالات از طریق همکاریهای مشترک و تحمل یکدیگر، امکانپذیر است.
وی در پایان ضمن تأکید بر دانستن ریشه کرامت انسان و راه رسیدن به آن، اظهار امیدواری کرد: خداوند لطف خود را بر همه جوامع و تک تک انسانها بگستراند و کسانی که از حقوق خودشان در هر نقطه از جهان بازداشته شدهاند، به حقوق خود دست یابند.