خالد مشعل، رئیس دفتر سیاسی حماس که در جریان تحولات کشورهای عربی در همه جا به همراهی با مردم عرب در مقابل رژیمهای سرکوبگر پرداخته است در تحلیل این اقدام اسراییلیها میگوید با وجود تحولات کشورهای عربی، اسراییلیها بسیار ضعیفتر شده و اقدامات جنایتکارانه اسراییل را از موضع انفعالی ارزیابی میکند.
مشعل همچنین میگوید امروز تفاوت جدی میان مصر قدیم و جدید وجود دارد و حدود 90 میلیون مصری را که در این ایام شجاعانه برخورد میکنند در کنار مردم فلسطین ارزیابی میکند.
وی میگوید در بقیه کشورهای عربی نیز تفاوت بسیاری ایجاد شده است و اسراییل در حال ارزیابی عکسالعمل اعراب و مسلمانان است. او درخواست میکند رهبران عرب و مسلمان خواستههای خود را بالا ببرند و شرایط و قانون بازی را عوض کنند. در عین حال رژیم غاصب مثل همیشه به مظلومنمایی و تهدید در کنار هم پرداخته از طرفی برخی از مقامات میگویند که این حرکت صرفا پاسخ به حملات حماس بوده است اما از جانب دیگر جناحهای تندرو تهدید را به حد اعلا رساندهاند.
یک مقام دولتی میگوید «خون یک یهودی بیش از خون تمامی اهالی غزه ارزش دارد و اگر لازم باشد کاری میکنیم که همه اهالی غزه به سوی صحرای سینا فرار کنند.» این دیدگاههای نژادپرستانه در اسراییل خصوصاً در دولت کنونی اسراییل که از افراطیترین دولتها در تاریخ این رژیم به حساب میآید چیز تازهای نیست و با توجه به در پیش بدون انتخابات در اسراییل بیش از یک بلوف ارزیابی نمیشود اما در عین حال حساسیت اوضاع در منطقه را نشان میدهد. تا لحظه نوشته شدن یادداشت، 20 فلسطینی به شهادت رسیدند و سه اسراییلی نیز در یکی از شهرکهای نزدیک مرز غزه جان خود را از دست دادهاند. بمبارانها کم و بیش ادامه دارد و موشکهای قسام و فجر هم به سوی نقاطی در فلسطین اشغالی پرتاب شده است اما پدیده این دور از درگیریها اصابت موشکی با برد 75 کیلومتر به جنوب تلآویو (پایتخت رژیم اشغالگر) است که به این درگیری ابعاد استراتژیک داده است به این معنی که اولا کارایی موشکهای دفاعی رژیم در تلآویو را زیر سوال برده، ثانیا امکان پاسخگویی حماس در عمق خاک رژیم را عملیاتی کرده است.
تحلیلگران معتقدند این بخش از بازی ممکن است در محاسبات اسراییلی نبوده باشد اما به هر صورت وعده تلافی را مقامات نظامی رژیم مطرح کردهاند. اینکه این دور از درگیریها تا چه اندازه گسترش یافته و میانجیگریهای مصر و تلاشهای امریکا برای کنترل بحران تا چه میزان توفیق پیدا کند، هنوز معلوم نیست، لیکن تا یکی دو روز آینده معلوم خواهد شد که مسیر تحولات چیست.
ارزیابی و تحلیل نگارنده از اقدامات رژیم اشغالگر و شرایطی که خصوصا پس از تحولات کشورهای عربی و سقوط رژیم مبارک و به وجود آمدن مجموعهای از کشورهای تحت عنوان تحولات کشورهای عربی خصوصا اتفاقاتی که در سوریه در جریان است و احتمال روی کار آمدن سیستم متفاوت از گذشته و همچنین مسائلی که در اردن در حال وقوع است میتواند در نهایت به رشد حرکتهای مردمی، خصوصا اسلامگرایان منجر شود و نکاتی قابل تامل دارد که عبارتند از: 1- سابقا در روزنامه اعتماد طی یادداشتی، تحلیلی را ارائه کردم که در نتیجه تحولات کشورهای عربی و روی کار آمدن حکومتهای نسبتا مردمی و کنار رفتن سیستمهای فردی که این فرصت را به اسراییل داده بود تا با توافق با سران حکومتها خیالش از همهچیز راحت شود، این فرصت از اسراییل گرفته شده است و دموکراسیهای عربی اسراییل را در بحرانی عمیق فرو خواهد برد. اکنون میتوانم بر صحت این تحلیل بیشتر تاکید کنم که رژیم غاصب در حال حاضر از همیشه نگرانتر است.
تحلیل خالد مشعل درست است. وجود حکومتهای مردمی خصوصاً حکومتهایی که در آنها اسلامیهای اخوانی نقش قابل توجهی دارند موقعیت و اعتماد به نفس فلسطینیها و خصوصاً حماس را بالا برده است و در مقابل نگرانی این رژیم برای ادامه حیات و حفظ معادلات گذشته را زیر سوال برده است.
2- امریکاییها هر چند متعهد به حفظ امنیت اسراییل بوده و خواهند بود لیکن در جریان تحولات تحولات کشورها عربی از رژیمهای سرکوبگر حمایت نکردهاند و در نهایت از انقلابهای صورت گرفته حمایت کردند و سیاست آنها کماکان مقابله با این انقلابها نیست. امریکا در حالت تحکیم روابط خود با اسلامگرایان مصر و سایر کشورهای عربی بوده و بنا ندارد دستاوردهای خود را از دست بدهد. جنایات اسراییلیها استراتژی امریکا را با دشواری مواجه خواهد ساخت و بدیهی است که چند روز پس از انتخاب مجدد اوباما این اقدام دولت تندروی اسراییل پارازیت آزاردهندهیی برای برنامههای اوباما در خاورمیانه به حساب میآید.آیا اسراییل میخواهد پیام چندوجهی خود را برای کاخ سفید هم ارسال کند؟ به هر حال گمان نمیرود امریکا برای تداوم و گسترش جنگ در غزه آمادگی داشته باشد، چرا که به دنبال فعالسازی روند صلح در دور دوم حکومت خواهد بود.
3- اسراییل از تحولات در سوریه بهطور خاص نگران است و برای دولت اشغالگر، دولت اسدها در طول بیش از 40 سال گذشته هر چند دردسرساز بوده است و محلی برای نیروهای مقاومت به حساب آمده اما در عوض همیشه قابل پیشبینی بوده است، بهطور مثال تمام مرز سوریه و اسراییل در طول این مدت امنیت داشته و خیال اسراییل در این منطقه راحت بوده است و هیچ تیری از جولان به سوی اسراییل شلیک نشده است و حتی در لبنان که تحت نفوذ سوریه بوده است، سوریها در یک توافق نانوشته منطقهیی و بینالمللی برای کنترل اوضاع لبنان و مرزهای آن با اسراییل نقش تعیینکنندهیی را ایفا کردهاند. تحولات اوضاع در سوریه که شرایط را به سوی تغییرت جدی پیش میبرد و نیز شرایط در اردن که مطالبات مردم هر روز جدیتر میشود، بهطور جدی نگرانیهای اسراییل را افزایش میدهد. اسراییل از دولتهای آینده که مردمیترند میترسد و نمیتواند آنها را ارزیابی کند.
4- چند ماه دیگر اسراییل انتخابات دارد و دولت افراطی نتانیاهو هر از هماکنون به دنبال ایجاد شرایطی است که بتواند در سایه آن رای بیشتری را به دست آورد. در ماههای اخیر در امریکا و در ماههای آتی در اسراییل انتخابات بوده و خواهد بود و نقش هر طرف در انتخابات طرف دیگر همیشه مهم بوده است. در ماههای گذشته شاهد عدم رغبت دولت تندروی اسراییل نسبت به انتخاب مجدد اوباما بودهایم و به احتمال بسیار زیاد تیم اوباما در کاخ سفید تمایلی به نتانیاهوی تندرو و لیبرمن فوق افراطی ندارند و تمایل به تغییراتی در دولت آینده اسراییل خواهند داشت. این شرایط میتواند حساسیتهای موجود بین اعراب و اسراییل و بهطور مشخص فلسطینیها و رژیم اشغالگر را طی ماههای آینده افزایش دهد.