این روزها همه چشم به اروپا دوخته اند که اعتراضات اقتصادی و سیاسی در آن در سراسر قاره گسترده شده است. این گرداب به بحثی عظیم درباره مزایای «ریاضت» مالی منجر شده است، یعنی این ایده که دولت هایی با کسری بودجه زیاد، باید کسری شان را برطرف کنند (عمدتا از طریق کاهش هزینه ها). بر مبنای چنین ایده یی، اگر بودجه شان را سر و سامان ندهند، نمی توانند وام بگیرند و در نتیجه با کابوس مالی نرخ بهره یی که مدام افزایش می یابد، مواجه می شوند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه اعتماد در مطلبی به قلم فرید زکریا آورده است: مشکل اینجاست که وقتی این دولت ها در این اقتصادهای به شدت راکد دست به کاهش هزینه زدند، باعث شد رشد اقتصادی بیش از پیش کند شود (مثلاآن کارمندان دولتی که به منظور کاهش هزینه های عمومی اخراج شده اند کمتر جنس یا خدمات می خرند) و همه اینها به ناتوانی در پرداخت مالیات و باز هم ناتوانی بیشتر در بازپرداخت بدهی ها منجر می شود.
بنابراین اقتصاددان هایی همچون پل کروگمن دولت ها را ترغیب می کنند به دست شستن از برنامه ریاضت مالی، انجام هزینه بیشتر و اصلاحات اقتصادی پس از بهبود وضعیت. در نظر اقتصاددانانی نظیر کروگمن که از ایده های اقتصادی کینز پیروی می کنند، مشکل اینجاست که نخبگان اروپایی، بالاخص آلمان، به نظریات اقتصادی اشتباهی تن داده اند. آنها اغلب بر این باورند که کاهش هزینه های عمومی در دوران رکود، باعث کندتر شدن رشد اقتصادی نمی شود. انگیزه هایشان برای چنین باوری اینهاست: اصلااعتقاد ندارند که هیچ یک از دولت های مذکور بعد از بهبود وضعیت اقتصادی دست به اصلاحات و تنظیم بودجه بزند.
این اقتصاددانان معتقدند بسیاری از کشورهای بحران زده، اقتصادهای غیررقابتی دارند و نظام مالیات گیری شان سامان یافته نیست و دولت های بزرگ و ناکارآمدشان هم مزید بر علت هستند. بحران اقتصادی فرصتی برای شروع اصلاحات جامع به دست می دهد. بازارها پیام داده اند که تا پیش از سامان یافتن بودجه، این دولت ها حاضر به کمک مالی نیستند، پس فرصت بسیار مناسبی برای اصلاحات است.
بسیاری از آلمانی ها و ساکنان اروپای شمالی که با آنها حرف زده ام، متوجه این نکته هستند که به لحاظ اقتصادی، کار مناسب این است که فعلابه بودجه دست نزنند و بعدتر هزینه ها را کاهش دهند. اما خیلی ها در اروپا، بالاخص آلمانی ها، معتقدند این «بعدا» هرگز نمی آید.
در واقعیت دولت ها در روزهای سخت پول خرج می کنند و در روزهای خوب بیش از پیش. پس شاید عدم توافق موجود بر سر اقتصاد نیست، بلکه بر سر سیاست است. اوضاع نابسامانی است چون مایه نگرانی اصلی بسیاری از مردم این است که آیا دموکراسی خودش به بخشی از مشکل تبدیل شده است؟ بالاخره هر چه نباشد، این سیاستمدارهای جهان غرب در چهار دهه گذشته با وعده مزایای بیشتر، بازنشستگی بیشتر و بیمه درمانی کامل تر، رای مردم را به خود جلب کرده اند. مساله اینجاست که آیا می شود با وعده مزایای کمتر هم رای آورد؟همین است که باعث شده بسیاری از اروپایی ها دست از برنامه های ریاضتی بکشند و به دور جدیدی از برنامه های مشوق رشد اقتصادی روی بیاورند. و به نظرم در ایالات متحده امریکا هم خیلی ها دغدغه مشابهی دارند.