درهفته ای که گذشت مذاکرات متوقف شده میان تشکیلات خودگردان و رژیم صهیونیستی وارد مرحله به ظاهرتعطیل شد.این درحالی بود که دولت اسلام آباد تا مرحله سقوط پیش رفت وبازگشت.همچنین آنکارا به پروژه های گسترش نفوذش درشرق افزود ومقتدا صدرهم پس ازچهارسال دوری به نجف اشرف بازگشت.
پوست موزاسراییل زیرپای دموکرات های امریکا
مذاکرات صلح میان طرف های فلسطینی وصهیونیستی مدتی است که متوقف شده است.علت این توقف آن است که محمود عباس،رییس حکومت خودگردان برای ادامه مذاکرات شرط گذاشت.وی اعلام کرد، اگراسراییل به شهرک سازی های خود ادامه دهد،به پای میزمذاکره نخواهد رفت.طرف اسراییلی ضمن آنکه همراه با امریکا تبلیغ می کرد که مشتاق ادامه یافتن مذاکرات است،اما پس ازپایان توقف سه ماهه شهرک سازی،درمیانه مذاکرات شروع به شهرک سازی کرد.درنتیجه محمود عباس نیزمیزمذاکرات را ترک کرد.اما هفته گذشته بنیامین نتانیاهو به پارلمان رژیم صهیونیستی گزارشی درمورد مذاکراتش با فلسطینی ها درمورد صلح وعلت قطع شدن آن ارائه کرد که اظهارات وی در پارلمان رژیم صهیونیستی (کنست) نمایندگان این پارلمان را به گفته خبرگزاری ها غافلگیرکرد.نتانیاهوگفت: "من آماده توقف شهرک سازیها بودم اما واشنگتن با آن مخالفت کرد. وی تصریح کرد:" من آماده تمدید تعلیق سه ماهه شهرک سازیها بودم اما پیامی از دولت آمریکا دریافت کردم مبنی بر این که این مساله را فراموش کنم ." وی افزود:" آمریکا اعلام کرد تعلیق سه ماههی شهرک سازیها به نتیجهای مثبت نمیانجامد بلکه به یک راه بی پایان منجر خواهد شد که
تعلیق پشت تعلیق را به همراه خواهد داشت و من با ایده موافقت کردم. "نتانیاهو عنوان داشت:" من آمادگی خود را برای تمدید توقف شهرک سازیها به باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا مطرح کردم و گفتم که نمیتوانم این تصمیم را در کابینهی امنیتی تصویب کنم اما اوباما این گزینه را رد کرده و به جای آن گزینهی مذاکرات موازی یا مذاکرات نزدیک کردن دیدگاهها بین دو طرف در خصوص موانع راهکار نهایی را مطرح کرد."نخست وزیر رژیم صهیونیستی بار دیگر فلسطینیان را به مانع تراشی در روند صلح متهم کرد و افزود:" برخلاف تصور برخیها، ائتلاف دولت من و توافقهای ایجاد شده در این ائتلاف مانع دستیابی به صلح با فلسطینیان نبود ما گامهای زیادی برای پیشبرد فرایند صلح برداشتیم. "وی در ادامه گفت:" ما 9 ماه شهرک سازیها را متوقف کردیم و آماده بودیم که سه ماه دیگر نیز آن را تمدید کنیم اما فلسطینیها حتی سر سوزنی پیشرفت نکردند. "نتانیاهو تاکید کرد: "من بارها با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین دیدار کردم اما طی این دیدارها هیچ تغییری در موضع گیری وی ایجاد نشد. "وی همچنین پیش بینی کرد که هرگونه تحرک فلسطینیان برای جلب حمایتهای بین المللی برای
به رسمیت شناختن کشور فلسطین به شکست بینجامد زیرا کنگرهی آمریکا با آن مخالفت خواهد کرد.
این سخنان نتانیاهو نه تنها اعضای پارلمان صهیونیستی را غافلگیرکرد ،بلکه سکوت اوباما ومحمود عباس را نیزدرپی داشت.محمود عباس که ازقبل ازسوی نیروهای فلسطینی مورد انتقاد قرارداشت که این مذاکرات راه به جایی نخواهد برد،چراکه درمرام صهیونیست ها هیچ صداقتی وجود ندارد وتجربه سالهای گذشته نشان می دهد که آنان فقط هنگامی عقب می نشینند که با مشت محکم مواجه شوند.ولی ازسوی دیگرگفتن این سخنان درمورد امریکا،شریک استراتژیک اسراییل بسیارمعنا دار بود.چرا که باراک اوباما،رییس جمهورامریکا ودیگردموکرات ها تلاش کرده بودند تا درنزد مسلمانان خود را حامی حق نشان دهند ودرعین آنکه به فکر رابطه حسنه با اسراییل هستند،اما مایلند که به وضعیت ناخوشایند فلسطینی ها خاتمه داده شود ومنطقه ازحالت همیشگی جنگی خارج شده وصلح برآن حاکم شود.
اما چرا اسراییل که لابی های پرقدرتی درامریکا دارد،دراین برهه اززمان دست به چنین کاری می زند؟ ازنظر تحلیل گران،اسراییل ازروزنخست بر سرکارآمدن اوباما چندان ازسرکارآمدن دموکرات ها دلخوش نبود.اما زمان حاضر، زمانی است که انتخابات مجلس سنا، مجلس نمایندگان امریکا درپیش است وازسال آینده نیزرقبای ریاست جمهوری آینده امریکا کم کم تبلیغات خودرا برای سال بعد ازآن آغازمی کنند.ازنظراین تحلیل گران بخش مهمی ازجامعه امریکا وهواداران دموکرات ها را مسلمانان،رنگین پوست ها وشخصیت های حامی مردم فلسطین تشکیل می دهند.به نظرمی رسد که لابی صهیونیست ها در امریکا که رابطه حسنه ای با جمهوری خواهان دارد ازهم اکنون کلید تخریب وجهه صلح طلب دموکرات ها را درمیان هوادارانش زده است. وبه نظرمی رسد که آنقدراین ضربه برای دموکرات ها سنگین بوده است که شخصیت های دموکرات برجسته ای همچون هیلاری کلینتون، وزیرامورخارجه امریکا نیزپاسخی به سخنان نتانیاهو نداده است.اما این سخنان برای جهان عرب نیزبسیاردلسرد کننده بود.چرا که مطبوعات عربی دراین باره نوشتند،برای اثبات پوچ بودن فرایند صلح خاورمیانه همین کافی است که نخست وزیر رژیم صهیونیستی همپیمان خود آمریکا
را که ناظر این فرایند شده به مانع تراشی در ادامهی مذاکرات صلح متهم کند. اظهارات اخیر بنیامین نتانیاهو که برای طفره روی از مسئولیتهایش در قبال این فرایند توپ را به زمین آمریکا انداخته و تاکید نموده باراک اوباما با تعلیق سه ماههی شهرک سازیها مخالفت کرده، ثابت میکند که طرف فلسطینی باید در مواضع خود تجدید نظر کرده و از این مذاکرات پوشالی کنار بکشد. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، با اعلام این که مخالفت آمریکا با تعلیق شهرکسازیها عامل توقف مذاکرات دربارهی تمدید تعلیق شهرکسازیها بوده نه مخالفت اسرائیل، در واقع توپ را به زمین آمریکا انداخته است. اظهارات تعجبآوری که نیازمند توضیح فوری واشنگتن به این سوال است که چه کسی در خصوص شهرکسازیها دروغ میگوید؟ باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا، در اولین سخنرانی خود در قاهره خطاب به مسلمانان تاکید کرد که شهرکسازیها را مانعی بر سر راه تحقق صلح میبیند؛ سخنرانیای که آن زمان بشارت عصر جدیدی از درک آمریکا نسبت به مسائل منطقه به ویژه مسالهی فلسطین را داده بود. با استناد به گفتههای نتانیاهو در کمیته خارجی و امنیت پارلمان اسرائیل (کنست) که طی آن بر خلاف
گزارشهای منتشر شده مبنی بر مخالفت اسرائیل با تعلیق شهرک سازیها، خود را موافق تعلیق اعلام کرد، میتوان گفت که وی در واقع آمریکا، همپیمان خود را رسوا نموده است و به شکلی آشکارا اعلام کرده که نهایتا آمریکا تصمیم به عدم ادامهی این مسیر گرفته و وی نیز معتقد است که واشنگتن گزینهای صحیح را انتخاب کرده است. هرچند آمریکا تعهدات مکتوب ماه نوامبرش به درخواست نتانیاهو مبنی بر اعطای جنگندههای پیشرفته و استفاده از حق وتو در برابر هرگونه قطعنامه علیه اسرائیل را توجیه نموده و اعلام کرد که در بیان این موضوع مبالغه شده است، اما در صورتی که اظهارات اخیر نتانیاهو صحت داشته باشد، پسرفت دولت آمریکا از موضعش که پیش از این شهرک سازیها را مانعی بر سر راه تحقق صلح میدانست، قابل توجه نیست. چیزی که دولت باراک اوباما باید درک کند، این است که دلیل پافشاری تشکیلات خودگردان فلسطین بر عدم بازگشت به میز مذاکرات جز پس از توقف کامل شهرکسازیها، این است که فلسطینیها چیزی برای از دست دادن ندارند. آنها عملا اراضی خود را از دست دادهاند و اکنون برای بازگرداندن اراضیشان و تشکیل کشور فلسطین در آن مذاکره میکنند لذا ادامه گفتوگو با
اسرائیل در سایهی تداوم شهرکسازیها در اراضی فلسطینی با توجه به این که دولت آمریکا تشکیل کشور فلسطین در این اراضی را وعده داده بود، معنایی ندارد.
آتشنشانهای منطقه
سیاست خارجی ترکیه تحت مدیریت احمد داوود اوغلو، وزیر امور خارجه این کشورهرروزه برمبنای سیاست های اکلان واقتصادی آنکارا درحال تحول است.تا پیش ازبرسرکارآمدن حزب عدالت وتوسعه به رهبری اردوغان،سیاسمتداران این کشورعمدتا نگاه به غرب داشتند.اما سیاست خارجی جدید این کشورعلاوه برحفظ مناسبات با غرب ،به شدت گرایش به شرق خودرا نیزافزایش داده است،بطوریکه برای حل مشکل افغانستان رضایت واشنگتن وکابل را گرفته است تا میانه روهای طالبان درآنکارا دفتری داشته باشند تا ترکیه با آنها وارد مذاکره شده تا آنها دست ازاعمال تروریستی برداشته ووارد فازسیاسی شوند.ازسوی دیگردرنشست کشورهای جنوب خلیج فارس به طوردائم شرکت کرده ومشاورسیاسی واقتصادی این کشورها شده است.این درحالی است که ازسوی دیگرنفوذش را روزبه روزدرکشورهای مستقل شده شوروی سابق افزایش داده،ضمن اینکه علاوه برگسترش نفوذ درعراق،با ایران نیزروابط حسنه دارد.
درهمین رابطه درهفته گذشته وزیر امور خارجه ترکیه با تاکید بر نقش مثبت ترکیه در منطقه، دیپلماتهای این کشور را آتش نشانهای منطقه برای اطفای حریقهای موجود در آن خواند. احمد داوود اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه در سومین نشست سفیران و دیپلماتهای ترکیه اظهار داشت: "ترکیه باید به فعالیتهای دیپلماتیک خود ادامه دهد تا منطقه را در نوردیده و جهان را در برگیرد."وی در ادامه افزود: "دیپلماتهای ترکیه آتش نشانهایی هستند که آتشهای منطقه را خاموش میکنند."داوود اوغلو همچنین تاکید کرد: "ترکیه کشوری است که خطر را خیلی زود تشخیص داده و برای عدم در گرفتن آتش در منطقه تلاش میکند."وی در ادامه افزود: "ما از دیپلماتهای خود نمیخواهیم تنها اطفاء حریق کنند بلکه باید مانند مهندسان و معماران شهری در ترسیم طرح آینده سیاسی منطقه مشارکت کنند. "داوود اوغلو همچنین عنوان داشت: "ترکیه هزینه بالایی را برای رویارویی با حوادث منطقه مثل جنگهای جهانی پرداخت کرده است. "
این درحالی است که ازنظرتحلیل گران غربی ، در حالی که رسانه های جهان به طور مرتب، آمریکا و ایران را در حال رقابت برای نفوذ در عراق نشان می دهند اما ترکیه با بهره جستن از قدرت نرم در حال نفوذ در این کشور جنگ زده است. ترکیه با پرداختن به مسائلی چون فرهنگ، آموزش و تجارت در حال افزایش نفوذ خود در عراق است.
البته موضوع تلاش ترکیه برای نفوذ در کشورهای همسایه خود از زمان امپراطوری عثمانی آغاز شد و پس از آن ترکیه نیز این کار را ادامه داد و این در حالی است که آمریکا با لشگر کشی به عراق و از دست دادن بیش از چهار هزار و 400 نفر از نظامیان خود نتوانست موقعیتی همچون ترکیه به دست بیاورد.بر اساس این تحلیل بیشترین نفوذ ترکیه در شمال عراق و مرزهای آن گزارش شده و در حالیکه عراق در اندیشه افزایش تولید نفت خود است ترکیه خود را به عنوان دروازه ورود به اروپا به بغداد نشان است.بر همین اساس، یکی از مناسبترین راه ها برای رسیدن به این هدف افزایش مناسابات تجاری است به طوریکه در سال 2010 حجم مبادلات ترکیه با عراق به شش میلیارد دلار رسید که این میزان در مقایسه با سال 2008 رشد دو برابری را نشان می دهد. دولت اردوغان اقدامات زیادی برای نفوذ ترکیه در عراق انجام داده و در سالهای اخیر این تلاشها افزایش یافته است.علاوه بر آن، بخشهای فرهنگ و آموزش نیز از حوزه هایی است که ترکیه با پرداختن به آنها سعی در افزایش حضور خود در عراق دارد و در این راه، انجام کارهای مشترک فرهنگی و آموزشی آنکارا را در رسیدن به هدف خود یاری می دهد.
اما
ازجمله اقدامات برجسته اخیرآنکارا درزمینه سیاست خارجی می توان به اقدامات زیراشاره کرد. آنکارا ضمن حفظ روابط با اسراییل ،تلاش می کند تا درمیان مسلمانان واعراب نیزوجه خود را حفظ کند.پس در بهار سال میلادی گذشته که چند کشتی در قالب کاروان آزادی و با هدف رساندن نیازهای اساسی زندگی به مردم غزه راهی آبهای مدیترانه شدند. اما در ساعات ابتدایی صبح با حمله کماندوهای رژیم صهیونیستی مواجه شدند و در نتیجه مقاومت ساکنان این کشتی ها 9 شهروند ترک کشته شدند .در نتیجه این حادثه سفیر اسرائیل در آنکارا از ترکیه اخراج شد و ترکها نیز سفیر خود را از آنکارا فراخواندند و روابط دو طرف به تیره ترین حد خود ظرف سالهای اخیر رسید به نحوی که مقامات ترکیه بارها اعلام کردند شرط بازگشت به روابط قبلی معذرت خواهی رسمی تل آویو به دلیل اقدامات جنایتکارانه خود است.
هر چند در سالهای گذشته ترکیه تلاش زیادی را برای پیوستن به اتحادیه اروپا انجام داد و در این راه اصلاحاتی را که اروپا خواستار آن بود را نیز انجام داد اما با این حال تعلل کشورهای اروپایی در این راه و مخالفت همیشگی فرانسه و چند کشور دیگر اروپایی با حاضر شدن ترکیه در اتحادیه موجب شد تا در سال گذشته آنکارا تمایل کمتری از خود برای پیوستن به این اتحادیه نشان بدهد،اما این امرمنجربه این نشده است که آنکارا دست ازتلاشش برای پیوستن به اتحادیه اروپا بردارد.
همچنین ترکیه ماه های پایانی سال گذشته میلادی را با موضوع مشارکت در طرح سپر موشکی مشترک ناتو پشت سر گذاشت. طرحی که آمریکا آن را ارائه و به شدت برای اجرایی شدن آن بر کشورهایی همچون ترکیه فشار می آورد.سرانجام در نشستی که در ماه نوامبر اعضای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی ( ناتو ) در لیسبون پرتغال برگزار کردند ترکیه با مطرح کردن برخی شرایط همچون اینکه نام ایران از لیست کشورهای هدف سپر موشکی حذف شود موافقت خود را با حضور در سپر موشکی مشترک ناتو اعلام کرد.
ودیگرآنکه ترکیه در روزهای پایانی سال 2010 میزبان روسای کشورهای عضو اکو را برعهده داشت. نشستی که با حضور رئیس جمهوری ایران در آن و سخنرانی وی همراه بود.
بحران دراسلام آباد
دولت گیلانی درپاکستان یک دولت ائتلافی است.این دولت درهفته گذشته اعلام کرد، بهای سوخت و همچنین مالیت بر فروش کالا را افزایش می دهد.به دنبال این تصمیم جنبش متحد قومی (MQM) دومین حزب بزرگ ائتلاف حاکم بر پاکستان خروج خودرا ازائتلاف حاکم در دولت اسلام آباد را اعلام کرد.درنتیجه پاکستان با بحران سیاسی تازهای روبه رو شد. این درحالی بود که این کشور با اقتصادی نابسامان و همچنین فعالیتهای گسترده شبه نظامیان طالبان و القاعده در شمال غرب و مناطق هم مرز با افغانستان مواجه است. با اعلام خروج جنبش متحد قومی ،دولت اکثریت خود در پارلمان را از دست داد و اگر مخالفان در دادن رای عدم اعتماد به دولت با یکدیگر متحد می شدند، احتمال سرنگونی دولت پاکستان وجود داشت. دراین شرایط یوسف رضا گیلانی، نخست وزیر پاکستان تلاش کرد که در یک گفتگوی زنده تلویزیونی خود را آرام نشان دهد و به خبرنگاران گفت" دولت در حال فروپاشیدن نیست. من با اکثریت آرا انتخاب شدم و تمامی احزاب در مجمع ملی به من رای دادند. ما با تمامی احزاب تماس میگیریم."
بدون 25 کرسی جنبش متحد قومی شمار کرسیهای ائتلاف حزب مردم به 160 کرسی رسید که 12 کرسی از 172 کرسی اکثریت مجلس کمتر میباشد.درنتیجه برای لحظه ای تمام نگاهها به حزب مسلم لیگ شاخه نواز به رهبری نواز شریف، نخست وزیر اسبق پاکستان رفت.
این درحالی بود که جنبش متحد قومی مدتهاست که با آصف علی زرداری، رئیس جمهور پاکستان و رئیس حزب مردم بر سر خشونت های سیاسی در کراچی و اصلاحات در امور مالیاتها که از سوی صندوق بینالمللی پول مطرح شده و هم چنین فساد و تورم در این کشور اختلاف دارد.
بلافاصله پس ازاین امرتحلیل های مختلفی ازاوضاع پاکستان صورت گرفت وسناریوهایی مطرح شد که ازجمله آنها بازگشت مخالفان به ائتلاف دولتی، رأی عدم اعتماد به نخست وزیر، استعفای نخست وزیر و دخالت نظامی ارتش از جمله گمانهزنیها و احتمالات پیشرو در مورد آینده بحران سیاسی جاری در پاکستان بود.
با اعلام خروج جنبش متحده قومی ازائتلاف،پیش بینی شد که احزاب مخالف ممکن است گزینه عدم رای اعتماد به نخستوزیر را در دستور کار خود قرار دهند. طرح رای عدم اعتماد برای تصویب نیازمند کسب رای اکثریت پارلمان 342 عضوی بود. سرنوشت چنین طرحی عمدتا به حزب "مسلم لیگ شاخه نواز " به عنوان دومین بخش بزرگ پارلمان با 91 عضو بستگی دارد. این حزب متعلق به "نواز شریف " نخستوزیر اسبق پاکستان بود. نواز شریف یکی از مشهورترین سیاستمداران پاکستان است، اما وی با اکثر احزاب سیاسی در این کشور روابط خوبی ندارد و به همین جهت امکان اینکه احزاب مخالف در پاکستان اتحاد جدیدی تشکیل دهند کم بود. این درحالی بود که تنشها بین حزب نواز شریف و جنبش متحده قومی نیز در حال افزایش است.
"حزب مردم پاکستان " (حرب حاکم) ممکن بود تلاش کند بعضی از احزاب مخالف کوچکتر را وارد زمین خود کند تا دوباره اکثریت را در پارلمان به دست بیاورد. اما این طرح ضمن اینکه دولت را تا پایان دوره مسئولیت با دشواریهایی برای پیشبرد اهداف خود مواجه می کرد، احزاب بزرگی همچون مسلم لیگ شاخه نواز، مسلم لیگ شاخه قائد و جنبش متحده قومی را در جایگاه اپوزیسیون قرار می داد که همواره دم از مخالفت با دولت خواهند زد.
اما فرض دیگربراین بود که جنبش متحده قومی مدتها همپیمان و متحد ناسازگاری برای دولت بوده است ، با تهدید به خروج از ائتلاف دولتی، مصالحه سیاسی انجام دهد. "آصف علی زرداری " رئیس جمهور پاکستان برای بازگرداندن جنبش متحده قومی به ائتلاف دولتی باید دست به اقدامات جسورانهای مانند عقبنشینی از طرح افزایش قیمت سوخت در کشور می زد. با توجه به درخواست صندوق بینالمللی پول از کشور پاکستان مبنی بر اعمال اقدامات سختگیرانه مالی چنین اقدامی پرخطر بود.
ازسوی دیگرحزب مسلم لیگ شاخه نواز شروطی را برای حمایت از دولت ائتلافی گیلانی وضع کرد.رئیس حزب مسلم لیگ شاخه نواز به دولت پاکستان سه روز برای پذیرش درخواستهای این حزب جهت ممانعت از فروپاشی احتمالی دولت مهلت داد. این ضربالاجل اعلام شده از سوی نواز شریف، رئیس حزب مسلم لیگ شاخه نواز میتوانست سرنوشت دولت پاکستان را تعیین کند. نواز شریف پس از برگزاری نشست کمیته مرکزی این حزب به خبرنگاران گفت که دولت باید در افزایش قیمتها تجدید نظر کند، هزینههای دولت را تا 30 درصد کاهش دهد و یکسری کیفرخواست علیه مقامهای حزب حاکم که به فساد مالی متهم هستند، صادر کند. نواز شریف افزود:" اگر دولت پس از پذیرفتن این درخواستها نتواند آن را تا 20 فوریه اجرا کند، حزب مسلم لیگ شاخه نواز حزب مردم را از دولت منطقهای پنجاب خارج خواهد کرد. "وی گفت که نخست وزیر پاکستان باید درخواستها را ظرف 72 ساعت بپذیرد و ظرف 45 روز آنها را اجرایی کند در غیر این صورت حزب مسلم لیگ شاخه نواز و دیگر مخالفان دستور کار دیگری را دنبال خواهند کرد. اگر نخست وزیر درخواستهای ما را بپذیرد و ظرف 45 روز آنها را اجرا کند؛ حزب مسلم لیگ از نخست وزیر و دولتش حمایت
خواهند کرد.
سناریو دیگراین بود که "فضلالرحمان " رهبر حزب جمعیت علمای اسلام خواستار استعفای سید یوسف رضا گیلانی نخستوزیر پاکستان شود.این حزب کوچک که از احزاب ائتلاف دولتی به شمار میرود ماه گذشته به دنبال برکناری یکی از وزرای آن در دولت به احزاب مخالف در پاکستان پیوست.این درحالی بود که مشاوران رئیس جمهور پاکستان در تلاش بودند تا "حزب جمعیت علمای اسلام " را به ائتلاف دولتی بازگردانند.با وجود اینکه احزاب طرفدار طالبان در پاکستان رأی چندانی در انتخابات به دست نمیآورند اما قادر هستند با تحریک احساسات مردم باعث به وجود آمدن اعتراضات خیابانی شوند. دولت نمیتواند چنین مسئلهای را نادیده بگیرد.از سوی دیگر حزب مسلم لیگ نواز نیز اعلام کرده است که خواهان سقوط دولت نیست اما از هرگونه تغییر سیاسی حمایت میکند.سخنگوی مسلم لیگ نواز نیز گفته بود که "هدف ما براندازی این دولت نیست اما اگر این دولت منحل شود، علت فروپاشی آن عدم کاردانی و حکومت بد است ".این بدان معناست که چنانچه گیلانی جای خود را به نخست وزیری دیگر بدهد مورد حمایت مسلم لیگ نواز قرار خواهد گرفت. با اینکه هنوز نشانهای از استعفای نخست وزیر وجود نداشت، اختلافات رو به رشد
بین زرداری و گیلانی گمانهزنیها پیرامون آسیبپذیر شدن نخستوزیر پاکستان را افزایش داد.به گفته بعضی از تحلیلگران، گیلانی ممکن بود به جای مواجه شدن با رای عدم اعتماد نمایندگان پارلمان تصمیم بگیرد استعفا دهد. این امر میتوانست باعث بازگشت به ائتلاف دولتی از سوی احزابی شود که در گذشته مخالف دولت محسوب میشدند. پارلمان در این صورت میتوانست به کاندیدای جایگزین دیگری رای دهد یا به برگزاری انتخابات (پیش از موعد) بپردازد. نخست وزیر پاکستان در راستای خنثی کردن طرح رای عدم اعتماد، با مسلم لیگ نواز و سایر گروههای مخالف ملاقات کرد.
اما دخالت نظامی امری است که درسالهای گذشته همواره درپاکستان اتفاق افتاده است وآخرین آن نیزبه رهبری پرویزمشرف بود.اما دراین مقطع تحلیل گران بعید می دانستند، ولی آن را از نظر دور نمی داشتند. ارتش و نیروی نظامی پاکستان بیش از نیمی از تاریخ پاکستان قدرت را در این کشور در دست داشتهاند.تداوم بحران سیاسی این کشور دخالت ارتش در امور کشور را قوت میبخشد. البته برخی ناظران این اقدام را با توجه به تلاش ارتش برای دوری جستن از صحنه فعال سیاسی با هدف ترمیم چهره خود دست کم در کوتاه مدت عملی نمی دیدند.وپیش بینی می کردند که اگر فرماندهان نظامی به این نتیجه برسند که دولت در حال از دست دادن کنترل کشور است ممکن است وارد عمل شوند. ازنظرآنان این امر میتواند به اعتبار دموکراتیک پاکستان لطمه زده و همچنین کمککنندگان غربی پاکستان را از پرداخت کمکهای مالی به این کشور مایوس کند. این در حالی است که بعد از سیل ویرانگر تابستان سالجاری در این کشور، پاکستان به شدت محتاج کمکهای خارجی است.
اما بغرنجی مساله پاکستان دراین است که علاوه بر بحران سیاسی و اختلافات حزبی داخلی، با مسائلی از قبیل اقتصاد نابسامان، آماج حملات شبهنظامیان و درخواست آمریکا برای کمک به نیروهای این کشور در جنگ افغانستان درگیر است.در هر صورت بحران سیاسی اخیر در پاکستان میتواند به سرمایهگذاری در این کشور لطمه بزند. کشور پاکستان متکی به وام 11 میلیارد دلاری صندوق بینالمللی پول است که در سال 2008 مورد توافق قرار گرفت تا به واسطه آن اقتصاد شکننده این کشور حفظ شده و همچنین این کشور توانایی مقابله با شورشهای مداوم طالبان را داشته باشد. گفتنی است در پنج ماهه اول سال 2010 میلادی سرمایهگذاری خارجی به علت رشد خشونتطلبی در پاکستان 20 درصد کاهش داشته است.
اما پس ازچند روزمذاکره سخت میان حزب مردم و جنبش متحد قومی ،این جنبش از بازگشت خود به ائتلاف با دولت خبر داد.ودرهمین رابطه اعلام کرد به خاطر منافع کشور و دموکراسی در کنار دولت قرار می گیرد.مقامات این جنبش گفتند، بار دیگر به خاطر دموکراسی خود را فدا می کنند و با توجه به وخامت اوضاع قانونی و شرایط اقتصادی مردم به دولت ملحق می شوند.
البته دولت پاکستان برای آنکه بتواند اندکی از فشارهای موجود بر خود را کاهش دهد با درخواست احزاب مختلف این کشور مبنی بر تغییر بهای سوخت و همچنین مالیت بر فروش کالا موافقت کرد.پاکستان در سال 2008 میلادی بهای سوخت در این کشور را بر اساس قیمت روز جهانی قرار داده بود و با بالا و پائین شدن قیمت سوخت در بازارهای جهانی مشکلاتی برای مردم این کشور بوجود می آمد.
بازگشت مقتدا صدربه عراق
درمیان اخبارهفته گذشته عراق،دوخبرازنظرکارشناسان حوزه عراق جزء اخباربرجسته وقابل بررسی بود.یکی ازاین خبرها مربوط به امضای قرارداد 13 میلیارد دلاری خرید سلاح میان عراق وامریکا بود.درهمین رابطه مایکل باربیرو، مسئول امریکایی آموزش نیروهای عراقی گفت:" براساس این قرارداد نیروهای عراقی به جنگندهها، تانکها و کشتیهای جنگی تجهیز میشوند. "همچنین محمد العسگری، سخنگوی وزارت دفاع عراق نیز گفت:" براساس این قرارداد نیروهای عراقی به سلاحهای گوناگونی از جمله هلی کوپترهای جنگی مجهز میشوند. سه فروند از این هلی کوپترها تحویل گرفته شده است. البته توافق اولیهای برای خرید جنگندههای اف 16 و تانکهای m1 و آبرامز صورت گرفته است. 40 دستگاه تانک از میان 140 تانک نیز تحویل گرفته شده است. "
اما خبردیگرمربوط به مقتدا صدر که پس از 4 سال حضور در ایران، به کشور عراق بازگشت. مقتدا صدر 40 ساله که برای تحصیل علوم دینی در قم به سر میبُرد، پس از طی این دوره و نیز تغییر شرایط سیاسی در عراق تصمیم گرفت به زادگاهش یعنی عراق برگردد.بنابر اعلام منابع خبری، وی پس از ورود به شهر نجف اشرف به زیارت امام علی(ع) رفت.منابع خبری همچنین از دیدار این روحانی با حضرت آیتالله سیستانی خبر دادند.
فعالیت وی پس ازاشغال عراق توسط امریکا موجب شد تا امریکا درصدد دستگیری او برآید که درنتیجه صدربرای ادامه تحصیل به ایران آمد.اما درانتخابات اخیرپارلمانی عراق گروه صدربا مشارکت دیگرگروه های شیعه درشرکت کرد واختلافاتی نیزکه برسرانتخاب نخست وزیربین مالکی وعلاوی بود،ازمالکی حمایت کرد.درنتیجه امریکا ازمالکی خواست که به گروه صدراجازه مشارکت دربازی قدرت را ندهد.اما مالکی برخلاف نظر واشنگتن اعلام کرد که این جریان در حال حاضر بخشی از دولت است و وارد روند سیاسی شده است.
درمورد وی می توان به این نکات اشاره کرد که مقتدا صدر پسر آیتالله محمد صادق صدر، یکی از روحانیون شیعه بانفوذ در عراق در اواخر دهه 1990 است.عموی وی آیتالله محمد باقر الصدر، یکی از رهبران فعال شیعه پیش از اعدام توسط نیروهای بعثی در سال 1980 بود.صدر در ماه فوریه 1999 پس از یک رشته عملیات مسلحانه از سوی عاملان صدام که پدر و دو برادرش در جریان آن کشته شدند، مخفی شد.وی پس از پدرش مدارس مذهبی و موسسات خیریه را که توسط وی بنا شده بودند، به ارث برد.صدر پس از اشغال عراق توسط آمریکا خواستار خروج نیروهای اشغالگر از عراق شد و از شیعیان خواست با آنان همکاری نکنند.برخی کارشناسان عراقی اعلام کردهاند که وی در صدد ایجاد یک حکومت اسلامی در این کشور است و این در حالی است که آیتالله سیستانی از مردمسالاری اسلامی حمایت میکند.صدر پیش از بسته شدن هفتهنامه «الحوزه» وابسته به وی توسط نیروهای آمریکایی، خواستار مقاومت بدون استفاده از خشونت شده بود.اما با اقدام آمریکا در بستن این هفتهنامه موجی از ناآرامیهایی که به نظر میرسد آتشی زیر خاکستر بود، توسط طرفداران صدر برپا شد.صدر با ایجاد ارتش المهدی که گفته میشود دارای 10 هزار نیرو
است به حمایت از جنبش سیاسی خود پرداخت؛ بسیاری از طرفداران صدر در شهرک صدر به سر میبرند که در آن دو میلیون نفر زندگی میکنند؛ این شهرک پیش از سقوط رژیم بعث، شهرک صدام نام داشت.به گزارش گروه بحرانهای بینالمللی آمریکا، پس از سقوط صدام طرفداران مقتدا صدر کنترل بسیاری از جنبههای زندگی در شهرک صدر را از جمله معرفی روحانیون به مساجد، نگهبانی از بیمارستانها، جمع کردن زبالهها، نگهداری از یتیمان به عهده گرفتند. مقتدا صدر خود نیز همانند بسیاری دیگر از علمای شیعه در شهر نجف که حرم مطهر امام علی (ع) در آن قرار دارد، زندگی میکرد.روز سوم آوریل نیروهای آمریکایی «مصطفی یعقوبی»، یکی از مشاوران ارشد صدر را دستگیر کردند که گفته میشود به ارتباط با قتل آیتالله سید عبدالمجید خویی، روحانی شیعه عراقی متهم است. مقامات اشغالگر صدر را نیز به ارتباط با این قتل متهم میکنند.
23 مهر 1382: مقتدا صدر از نیروهای ائتلافی خواست تا جدول زمان بندی دقیقی را برای عقب نشینی خود از عراق تعیین کنند.
مقتدا صدر در یک کنفرانس مطبوعاتی در شهر نجف گفت:« به نیروهای ائتلافی توصیه می کنم که قبل از هرچیز یک جدول زمان بندی برای عقب نشینی خود از عراق تعیین کنند.»صدر گفت نیروهای تحت امر وی با نیروهای اشغالگر درگیر نخواهند شد.
30 مهر 1382: نیروهای آمریکایی در جریان حمله به یک مسجد در شهر مقدس کربلا 38 نفر از طرفداران مقتدا صدر از روحانیون عراق را بازداشت کردند.
هشتم آذر 1382: مقتدا صدر سفر غیرمنتظره و پنهانی جرج بوش رییس جمهوری آمریکا به عراق را محکوم کرد.
صدر که در خطبههای نماز جمعه در مسجد کوفه سخن میگفت، اظهار داشت: «این سفر از نظر عقلی و قانونی پذیرفتنی نیست و انجام چنین دیدارهایی باید با اجازه مردم عراق انجام گیرد.»
فروردین 1383: نیروهای آمریکایی یک هفتهنامه متعلق به شیعیان عراق وابسته به «مقتدا صدر»، را بستند.
نیروهای آمریکایی ادعا میکردند مقالههایی که در این هفتهنامه نوشته میشود احتمال ایجاد خشونت علیه نیروهای اشغالگر را افزایش میداد.
این در حالی است که ساعاتی پس از بسته شدن هفتهنامه «الحوزه» بیش از هزار طرفدار مقتدا صدر تظاهرات آرامی را جلوی دفاتر این نشریه برپا و اعلام کردند این اقدام مغایر آزادی بیان است.
16 فروردین 1383: در درگیری میان نظامیان اشغالگر عراق و طرفداران مقتدا صدر، نزدیک شهر مقدس نجف ، چهار سرباز السالوادوری کشته و 9 تن دیگر نیز زخمی شدند.در این درگیریها دستکم 19 تن از طرفداران صدر کشته و بیش از صد نفر زخمی شدند.
17 فروردین 1383: طرفداران مقتدا صدر، پاسگاه اصلی پلیس اصلی و دیگر ساختمانهای دولتی شهر کوفه را تسخیر کردند.
بعد از آغاز درگیریها بین تظاهر کنندگان و نیروهای اشغالگر در نزدیکی پایگاه نیروهای اسپانیایی در خارج از شهر نجف، شاهد ورود طرفداران مقتدا صدر به نهادهای دولتی کوفه بوده است.
«شیخ فواد الطرفی» رییس دفتر مطبوعاتی صدر در کوفه در این باره گفت: «به منظور حفاظت از ساختمانهای دولتی و پاسگاههای پلیس از دست غارتگران، ارتش المهدی را به این محلها اعزام کردیم.»
وی همچنین خواستار پیوستن نیروهای پلیس به آنها برای برقراری نظم در کوفه شد. همچنین «پل برمر»، حاکم آمریکایی عراق مقتدا صدر را قانونشکنی نامید که امنیت این کشور را تهدید میکند.
19 فروردین 1383: مقتدا صدر گفت :«قدرت در عراق باید به «انسانهای شریف» واگذار شود نه کسانی که با نیروهای اشغالگر همکاری میکنند.»
صدر در بیانیهای از «مردم آمریکا خواست تا با همراهی با مردم عراق که تحت ستم رهبران و نیروهای اشغالگر آمریکایی قرار دارند، کمک کنند که قدرت به مردم شریف عراق واگذار شود.»
22فروردین 1383: طرفداران مقتدا صدر، روحانی شیعه عراقی اعلام کردند آماده آتشبس در شهر کربلا به مناسبت اربعین حسینی هستند.
شیخ «حمزه الطایی»، فرمانده نظامی این گروه اعلام کرد: «ما خاتمه همه عملیات نظامی علیه نیروهای لهستانی و بلغاری را تا پایان عزاداری اربعین اعلام میکنیم.»وی تاکید کرد در صورتی این آتشبس عملی خواهد شد که نیروهای ائتلافی از حرمهای امام حسین (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) در مرکز شهر فاصله گرفته و با گروههای مسلح که برای تامین امنیت و سلامتی زائران در اطراف کربلا مستقر شدهاند، درگیر نشوند.
26 فروردین 1383: یکی از نمایندگان مقتدا صدر اعلام کرد صدر از وی خواسته است پیشنهاداتی را برای برقراری صلح به مقامات آمریکایی ارائه دهد.این در حالی است که حامیان صدر در جنوب و مرکز عراق علیه نیروهای اشغالگر در حال مبارزه هستند.
آمریکا اعلام کرده بود که خواستار کشتن یا دستگیری صدر و از بین بردن ارتش وی است و نیروهای بیشتری را به حومه شهر نجف که گفته میشود صدر در آن به سر میبرد، اعزام کرده است.
این در حالی است که صدر در همان روز اعلام کرد همه شروط خود را برای مذاکره با نیروهای اشغالگر عراق پس گرفت و اعلام کرد از دستور عالی ترین مرجع شیعیان عراق پیروی خواهد کرد.
28 فروردین 1383: مقتدا صدر با تاکید بر آن که به نیروهای اشغالگر اجازه نمی دهیم وارد کوفه شوند، افزود مصالحه با اشغالگران بی فایده است.
صدر که پس از دو هفته، برای نخستین بار در ملاء عام ظاهر شده بود، در سخنانی آتشین در مسجد اعظم کوفه گفت :« نظامیان اشغالگر در عراق هستند تا این کشور را برای سالیان متمادی اشغال کنند، لذا مصالحه با آنها کارساز نخواهد بود.»
صدر گفت به اشغالگران اجازه نخواهیم داد وارد کوفه و دیگر شهرهای مقدس عراق شوند.
29 فروردین 1383: سخنگوی رسمی گروه مقتدا صدر اعلام کرد ، مذاکره با نیروهای اشغالگر به دلیل ترس از حملات احتمالی آمریکا به نجف متوقف شده است .
«قیس الخزعلی» سخنگوی صدر افزود: «ما به این دلیل مذاکرات خود را با گروه های آمریکایی قطع کردیم که گروه مذاکره کننده به ما خبر داد که آمریکاییها در مذاکرات برای رسیدن به راه حلهای مناسب مانع تراشی میکنند.»
وی گفت:« ما هر لحظه منتظر حمله نیروهای آمریکایی به نجف هستیم .»
به دنبال این تحرکات بود که احتمال داده می شد که امکان دارد وی توسط نیروهای امریکایی دستگیرشودکه صدرعراق را ترک کرد.