جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

آیا ترامپ وارد جاده «تعامل اوباما با ایران» می شود؟

انتظار می رود مستثنی کردن ایران از دیگر کشورهای منطقه به عنوان یک بازیگر با نفوذ در تحولات جهانی که در دولت «باراک اوباما» به رسمیت شناخته شد، در دولت رئیس جمهور منتخب آمریکا نیز ادامه یابد.

کد خبر: ۱۵۳۴۳۲
آیا ترامپ وارد جاده «تعامل اوباما با ایران» می شود؟

روابط ایران و آمریکا در دوره ریاست جمهوری «دونالد ترامپ»، تحت تاثیر منطق، آموزه ها، و الزامات سیستم های جهانی و منطقه ای در مورد موازنه قدرت شکل خواهد گرفت.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه اینترنتی اوراسیا ریویو در گزارشی نوشت: فهرست برخی از متغیرها که نقش مهمی را در تعیین شکل روابط دو طرف در مقطع فعلی ایفا می کنند، عبارتند از: برخوردهای سیاسی و ایدئولوژیک، خصومت تاریخی متقابل، اجرای توافق هسته ای ایران (برجام) با گروه 1+5، تاثیر ساختارهای سیاسی و استراتژیک دو طرف، و همچنین رفتار های منطقه ای و نقش و سطح تأثیرگذاری دیپلماسی و نهادهای بین المللی.

در حال حاضر، مهم ترین نکته این است که آیا مستثنی کردن ایران در سیاست خارجی آمریکا در دوره ریاست جمهور ترامپ هم ادامه خواهد یافت یا خیر؟ کیفیت و نتیجه شناخت این وضعیت نیز مهم است.

الزامات مورد نیاز برای تحقق توازن قدرت ها، دوره جدیدی از جنگ سرد را از سال 2014 باعث شده و در نتیجه اهمیت ژئوپلیتیک در بحث های استراتژیک را افزایش داده است. در چنین شرایطی، اهمیت ژئوپلتیک و استراتژیک ایران و جایگاه آن در هزاره سوم به شیوه ای تدریجی و در پرتوی تحولاتی مانند جنگ در افغانستان در سال 2001، حمله به عراق در سال 2003 و ظهور تحولات بهار عربی در سال 2011 تقویت شده است. در این میان، مستثنی کردن ایران به عنوان یک بازیگر با نفوذ در دولت اوباما بر اساس شعار «تغییر» او و تحت بحران های جهانی در اوکراین، سوریه، عراق و یمن به رسمیت شناخته شد.

مسائل پیچیده در سیاست جهانی، که به یک توافق و به نوعی معامله در میان آمریکا، روسیه، چین و دیگر بازیگران تاثیر گذار اروپایی و آسیایی منجر شده، اجتناب ناپذیر است. تحت این شرایط، یکی از مهم ترین مسائل مجموعه ای از اجزای امنیتی و استراتژیک سیاست خارجی خاورمیانه ای آمریکا در دوران ریاست جمهور ترامپ خواهد بود زیرا واشنگتن برای ایجاد ثبات در سیستم تعادل استراتژیک قدرت، و همچنین سیاست های خود در قبال ایران و منطقه تلاش می کند.

ایران بر اساس پتانسیل و قدرت خود برای یافتن متحدان و یارگیری در سطوح بین المللی، منطقه ای و ملی، یکی از اجزای چالش برانگیز و یک شریک برای امنیت و معماری استراتژیک سیستم توازن قدرت استراتژیک در زمینه هایی مانند حقوق بشر، روند صلح در خاورمیانه و مبارزه با گروه های تروریستی باقی می ماند. هر یک از بازیگران فوق مطابق با نیازهای راهبردی و تاکتیکی خود سعی خواهد کرد سهم خود را از کمک های ایران افزایش دهد. این در حالی است که همزمان ایران با توجه به اجزای قدرت ملی خود در سال 2016 ویژگی های قانونی به دست آورد که آن را به یک نیروی با ثبات در خاورمیانه و جنوب غرب تبدیل کرده است. در نتیجه این ویژگی ها، پتانسیل های واقعی این بازیگر را نمی توان به طور یک جانبه توسط هر بازیگر دیگری مورد استفاده قرار داد.

موضع گیری های ترامپ در طول مناظره های انتخاباتی خود و در رویکردهای انتخاباتی خود به شدت تاکید کرده است که او و تیم سیاست خارجی اش عمیقا به موقعیت منحصر به فرد ایران و پویایی مؤثر آن در سیاست خارجی آمریکا در طول هزاره سوم اعتقاد دارند. تحت این شرایط، دو ویژگی اصلی ترامپ که غیر قابل پیش بینی بودن و عمل گرایی وی در زمینه سیاست خارجی است، در کنار پیچیدگی های سیاست داخلی ایران، بیم ها و امیدهای در روابط ایران و آمریکا را تحت ریاست جمهوری ترامپ پیچیده می کند.

عوامل دیگری که می توان در این زمینه در نظر گرفت عبارتند از، لیبرالیسم، ارزش های آمریکایی، رقبای منطقه ای ایران، رژیم اسرائیل، داعش، نقش چین، روسیه و سفارش آسیا علاوه بر تاثیر نهادهای مهم جهانی از جمله سازمان ملل متحد، اتحادیه اروپا، سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، سیستم دفاع موشکی غرب، شورای همکاری خلیج فارس، سازمان همکاری شانگهای، و نقش منطقه ای ایران و سمت و سوی سیاست های منطقه ای آن است.

با توجه به تجربه های تاریخی و ژئوپلیتیکی، مستثنی کردن ایران در سیاست خارجی آمریکا در دولت ترامپ ادامه خواهد داشت. در نتیجه، سناریوهای مختلف از رویارویی بین منافع و ارزش های آمریکا و ایران در صفحه شطرنج جهانی به منظور هموار کردن راه برای ظهور و تعادل نظم جهانی قابل تصور است.

در شرایط پیچیده کنونی حاکم بر تحولات جهانی فراتر از سال 2016 بر اساس مدیریت سیاست خارجی آمریکا توسط ترامپ، استثناگرایی ایران عامل مهم و اساسی برای تثبیت و یا ادامه روند امنیت و ژئوپلیتیکی در اوراسیا، خاورمیانه، خلیج فارس، اروپا و مجتمع های امنیتی دیگر محسوب می شود. تحت این شرایط، تفاوت استراتژیک میان این دو بازیگر باقی می ماند، اما هم دیپلماسی و هم قدرت نرم ایران و آمریکا به رویدادهای تاریخی جان خواهد داد تا به آنها برای انطباق با توازن استراتژیک جهانی و منطقه ای در حال ظهور و تغییر چیدمان جدید کمک کنند.

بدون شک این تحولات جزو مهمترین بخش های سیاست خارجی در دوران ریاست جمهوری چهل و پنجمین رئیس جمهور آمریکا محسوب می شود که ایران را به عنوان به عنوان یک مدل تطبیقی، اجماع یابی و مدل استثنایی در سیاست خارجی آمریکا در طول چند دهه گذشته و حتی فراتر از مدت ریاست جمهوری ترامپ محسوب می شود.

انتهای پیام

دیدگاه شما