ترامپ تاکید کرده است که تمایلی به براندازی هیچ نظامی در خاورمیانه ندارد و نمی خواهد بخشی از درگیری های منطقه باشد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، هفته نامه نیوزویک در گزارشی نوشت: سال ها پیش، دولت «باراک اوباما» رئیس جمهور آمریکا تصمیم گرفت به رغم مخالفت های قویترین متحد عرب خود یعنی عربستان سعودی، به دنبال یک کانال دیپلماتیک برای مذاکره با تهران باشد.
بیش از گسترش نفوذ منطقه ای ایران، غرب نگران پیشرفت برنامه هسته ای این کشور بود. بنابراین تصمیم گرفت در ازای محدود کردن این برنامه، تحریم های این کشور را لغو کند.
در نهایت یک دهه مذاکرات با تمرکز بر پرونده هسته ای ایران در سال 2015 و پس از دو سال مذاکرات فشرده بین تهران و غرب نتیجه داد و توافق هسته ای به دست آمد. بر اساس این توافق، ایران در ازای لغو تحریم های هسته ای، با محدود کردن برنامه هسته ای خود موافقت کرد.
اما این توافقِ جامع برای همسایگان عرب ایران و به طور خاص عربستان سعودی که به دنبال جلوگیری از نفوذ ایران در منطقه است، کافی نبود. ریاض از توافق هسته ای ناراضی بود و تاکید داشت که این توافق فرصتی برای توانمند سازی ایران و گسترش فعالیت های آن در منطقه است.
هر چند «دونالد ترامپ» در دوره رقابت های انتخاباتی خود اغلب به توافق هسته ای حمله کرده و آن را «یک توافق بد» خوانده بود، اکنون به رئیس جمهور منتخبی بدل شده که به مزاج سعودی ها خوش نمی آید.
در حالی که ریاض به طور کلی با توافق هسته ای ایران مخالف بوده است، اظهارات ترامپ علیه آن توافق هم آنها را خشنود نکرده است.
از سوی دیگر، ایرانیان احساس نمی کنند که توافق هسته ای از سوی دولت جدید در معرض خطر قرار بگیرد زیرا این قرارداد، با صدور قطعنامه سازمان ملل به یک توافق بین المللی تبدیل شده که به راحتی نمی تواند رد شود.
با این حال ادعا می شود که ترامپ به عنوان رئیس جمهور جدید این قدرت را دارد که اجرای برجام را به خطر بیاندازد اما مذاکره همیشه برای تامین منافع طرف های ذیربط گزینه مطلوب تری به نظر می رسد.
در حال حاضر عربستان سعودی نه فقط از توافق هسته ای، بلکه از تلاش ترامپ برای ائتلاف با روسیه و «بشار اسد» رئیس جمهور سوریه علیه داعش که به حضور ایران در منطقه مشروعیت می بخشد، نگران است.
در غرب به ایده تعامل با ایران برای یافتن یک راه حل سیاسیِ پیش بینی شده برای بحران سوریه، با توجه به حمایت ایران از نظام این کشور بسیار توجه می شود.
با این حال همکاری با ایران در طول بحران سوریه به حضور عربستان نیز در همان جدول نیاز دارد؛ زیرا یکی از آنها از دولت سوریه و دیگری از مخالفان مسلح حمایت می کنند. اما هر دو کشور در چند سال گذشته هیچ تمایلی برای همکاری با یکدیگر نداشته اند.
اما در حال حاضر و با توجه به نتیجه انتخابات آمریکا و سیاست احتمالی رئیس جمهور جدید برای همکاری مستقیم با روسیه اهمیت همکاری این دو کشور کاهش یافته است.
عربستان سعودی تحت ائتلاف منطقه ای آمریکا و ایران در اردوگاه روسیه، هر دو ممکن است مطابقت با آنچه واشنگتن و مسکو در رابطه با درگیری های منطقه ای با آن موافقت کرده اند را لازم ببینند.
از سوی دیگر رقابت منطقه ای تهران و ریاض به عنوان یک موضوع داخلی در نظر گرفته شده که قدرت های جهانی هیچ تمایلی به دخالت در آن نشان نمی دهند.
طرح رئیس جمهور منتخب آمریکا برای تشکیل ائتلاف با روسیه و اسد به منظور شکست داعش، - همان طور که بسیاری انتظار دارند - اساسا اسد را در قدرت حفظ خواهد کرد؛ به ویژه با توجه به اینکه ترامپ تاکید کرده که تمایلی به براندازی هیچ نظامی در خاورمیانه ندارد و نمی خواهد بخشی از درگیری های منطقه باشد.
این رویکرد به اندازه کافی برای ایرانیان خوب است تا با دولت جدید آمریکا در تعامل باشند.
در این زمینه، «علی مطهری» عضو مجلس ایران گفته است که ترامپ «دارای یک موضع خوب در قبال سوریه است و حتی مخالفت وی با برجام نیز می تواند در خدمت منافع ایران باشد».
آنچه که ترامپ در سخنرانی پس از پیروزی خود به عنوان رئیس جمهور گفت متفاوت از تصاویر ساخته شده از وی در مبارزات انتخاباتی بود.
«حامد ابو طالبی» معاون سیاسی دفتر رئیس جمهور ایران نیز در پیامی در صفحه توئیتر خود در تاریخ نهم نوامبر گفت: «این نکته قابل توجه است.»
اما آن گونه که «ترکی بن فیصل» سیاستمدار کهنه کار عربستان گفته، عربستان سعودی احساس متفاوتی به انتخاب ترامپ دارد. رئیس سابق سازمان اطلاعات عربستان و سفیر سابق این کشور در واشنگتن و لندن گفت در اوایل این ماه گفت: «دونالد ترامپ رئیس جمهور منتخب آمریکا نباید توافق هسته ای بین ایران و قدرت های جهانی را لغو کند، اما باید با فعالیت های این کشور در منطقه هم مقابله کند.»
اکنون هر دو کشور ایران و عربستان به تغییرات در واشنگتن دی سی می نگرند؛ قبل از اینکه سیاستی در مورد روابط با آمریکا و همچنین با یکدیگر اتخاذ کنند.